Vitalik Buterin chỉ trích chủ nghĩa dân tộc AI khi thượng nghị sĩ Mỹ đề xuất nắm giữ 50% cổ phần tại OpenAI

Vitalik Buterin đã chỉ trích các công ty AI tiên phong vì ủng hộ chủ nghĩa dân tộc AI vào cùng ngày Thượng nghị sĩ Bernie Sanders công bố kế hoạch chuyển 50% cổ phần của những công ty này vào một quỹ đầu tư quốc gia do chính phủ kiểm soát.

Đồng sáng lập Ethereum (ETH) đã phản hồi bằng một bài đăng trích dẫn đề xuất của Sanders, trong đó kêu gọi áp thuế một lần trên cổ phần của OpenAI, Anthropic, xAI và các phòng thí nghiệm AI hàng đầu khác, sau đó chuyển phần cổ phần này về quyền sở hữu công.

Bernie Sanders đề xuất chuyển 50% cổ phần tại các công ty AI lớn sang sở hữu nhà nước

Trong một bài viết trên New York Times, Sanders đã trình bày về Đạo luật Quỹ Đầu Tư Quốc Gia AI Hoa Kỳ, dự kiến sẽ được trình lên trong vài tuần tới.

Quỹ này sẽ nắm giữ cổ phần tại các công ty AI lớn, giúp chính phủ có quyền biểu quyết và cử đại diện tham gia hội đồng quản trị của từng công ty.

Ông Sanders cho rằng, AI được phát triển dựa trên kiến thức, nghệ thuật, mã code và các cuộc trò chuyện của toàn nhân loại, nên lợi ích từ chúng không thể chỉ thuộc về một vài lãnh đạo. Ông nhắc tới Sam Altman và Elon Musk là những cá nhân sẽ giảm đáng kể quyền sở hữu nếu đề xuất này được thông qua.

“Chúng ta cần làm rõ rằng, trí tuệ nhân tạo không tự nhiên mà có. Dữ liệu và ngôn ngữ mà các công cụ AI sinh ngữ sử dụng không tự nhiên xuất hiện từ đâu đó trong đầu Sam Altman hay trí tưởng tượng của Elon Musk… Vì AI được xây dựng dựa trên tri thức của cả nhân loại, nên lợi ích từ nó phải phục vụ toàn thể mọi người. Không phải chỉ có ông Musk, ông Altman, ông Dario Amodei hay một số tỷ phú có công ty đang dần chi phối ngành công nghiệp này,” ông viết.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức nhanh nhất

Các công ty liên quan, nhiều công ty thuộc câu lạc bộ tỷ đô trước IPO gần đây, hiện vẫn chưa lên tiếng phản hồi chính thức.

NEW: Bernie Sanders proposes the government take 50% of OpenAI & Anthropic to give the public a “direct ownership stake.”

— Polymarket (@Polymarket) June 1, 2026

Đề xuất này là sự tiếp nối nỗ lực kêu gọi quản lý AI trước đó của Sanders và dự luật tạm hoãn xây dựng trung tâm dữ liệu AI, mà ông đồng sáng lập cùng Alexandria Ocasio-Cortez.

Sanders cũng lấy ví dụ về quỹ đầu tư quốc gia từ dầu mỏ của Na Uy như một hình mẫu tương tự.

Vitalik chỉ ra sự dịch chuyển sang chủ nghĩa dân tộc AI

Trong bối cảnh đó, Vitalik Buterin đã lên tiếng chỉ trích các quan điểm đang chi phối chính sách AI hiện nay. Ông cho rằng các phòng thí nghiệm AI, từng hứa sẽ phục vụ cho cả nhân loại, giờ lại viện lý do về Trung Quốc để biện minh cho việc tập trung quyền lực vào tay một số ít.

“Một trong nhiều điều tôi không thích về cách các công ty AI tiên phong nói về ‘làm AI tốt cho xã hội’ là xu hướng chủ nghĩa dân tộc ngày càng tăng. Những năm 2010, họ nói: ‘chúng tôi tạo ra AI để phục vụ cả nhân loại’. Còn thập kỷ 2020 thì thành: ‘chúng tôi chỉ phục vụ cho 4% nhân loại’,” vị lãnh đạo Ethereum chia sẻ.

Trước đó, trong các bài viết về rủi ro AI dẫn đến xã hội toàn trị, Vitalik từng phản đối những quan điểm cạnh tranh được xem là “ăn thua đủ”. Hiện tại, cuộc đua AI Mỹ – Trung Quốc đang là chủ đề lớn trong ngành này.

Chuyên gia pháp lý cảnh báo nguy cơ phản ứng mạnh từ công chúng

Kevin Frazier, giáo sư luật chuyên về chính sách AI, nhận định bài viết của Sanders giống như “phát súng cảnh báo” dành cho ngành AI, vốn lâu nay hầu như bỏ qua tiếng nói của đại chúng.

“Nếu không có cơ chế thực chất hơn để người dân cùng chia sẻ ý kiến và định hướng sự phát triển của AI, thì làn sóng phản ứng sẽ ngày càng lớn và ‘sai sót trong ứng dụng’ sẽ trở thành điều thường thấy…,” ông bình luận.

Cuộc tranh luận về quản lý AI toàn cầu cũng đang chia thành hai luồng quan điểm rõ rệt, với những người ủng hộ sở hữu công và các doanh nghiệp cảnh báo về nguy cơ giảm động lực đầu tư.

Sanders cho biết, toàn bộ dự thảo luật sẽ được công bố sớm.