Nỗi lo Thứ Hai Đen bủa vây Phố Wall khi các nhà giao dịch thua lỗ 52 triệu USD với các khoản đặt cược vào cổ phiếu AI

Chỉ số Fear & Greed của CNN giảm xuống 18 vào thứ Sáu, nằm sâu trong vùng “Cực kỳ sợ hãi”, sau khi Nasdaq giảm 4.5% trong tuần. Chỉ số này được cập nhật đúng một ngày trước khi Black Monday tròn 39 năm, và những dự báo về cú sập thị trường tiếp tục lan truyền trên mạng xã hội.

Những nhà giao dịch đã mất gần 52 triệu USD do đặt cược đòn bẩy vào cổ phiếu AI và chip chỉ trong 10 phút vào thứ Bảy, ngay cả khi phố Wall đang tạm nghỉ cuối tuần.

Tại sao cổ phiếu AI lại khiến phố Wall rơi vào trạng thái cực kỳ sợ hãi?

Chỉ số này đo lường tâm lý nhà đầu tư từ 0 đến 100 dựa trên 7 tín hiệu thị trường, mỗi tín hiệu được so sánh với lịch sử gần đây của nó, và tất cả đều có trọng số như nhau. Bảy yếu tố đó gồm:

• Động lực thị trường: S&P 500 đang giao dịch cao hay thấp hơn mức trung bình của 125 phiên gần nhất.
• Sức mạnh giá cổ phiếu: Số lượng cổ phiếu trên Sở Giao dịch Chứng khoán New York lập đỉnh 52 tuần so với số cổ phiếu chạm đáy 52 tuần.
• Độ rộng giá cổ phiếu: Lượng giao dịch đổ vào các cổ phiếu tăng so với cổ phiếu giảm, đo bằng chỉ số McClellan Volume Summation Index.
• Quyền chọn bán và mua: Số lệnh đặt cược giá giảm (put) nhà đầu tư mua so với lệnh đặt cược giá tăng (call), tính trung bình trong 5 ngày.
• Biến động thị trường: Chỉ số VIX, còn gọi là “chỉ số sợ hãi” của phố Wall, so với mức trung bình trong 50 ngày.
• Nhu cầu đầu tư an toàn: Hiệu suất của cổ phiếu so với trái phiếu kho bạc Mỹ trong 20 ngày giao dịch vừa qua.
• Nhu cầu trái phiếu rác: Lợi suất cộng thêm mà nhà đầu tư yêu cầu khi nắm giữ trái phiếu doanh nghiệp rủi ro thay vì loại an toàn hơn.

Chỉ số Philadelphia Semiconductor giảm tới 11.4% trong tuần qua, đây là chuỗi giảm tồi tệ nhất kể từ tháng 04/2025, theo Investing.com. Tuy nhiên, chỉ số Dow Jones vẫn tăng 0.7%.

CoreWeave, công ty cho thuê sức mạnh tính toán AI trên nền tảng đám mây, đã giảm khoảng 25%. Trái phiếu doanh nghiệp này cũng lập đáy mới trong bối cảnh thị trường nợ AI nở rộ.

Dữ liệu lạm phát vẫn tăng nóng cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tiếp tục tăng lãi suất, kéo chi phí vay vốn tăng cao.

“Dữ liệu lạm phát nóng cho thấy lãi suất có thể sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn,” Michael O’Rourke của Jones Trading nhận định.

Các công ty công nghệ hiện chiếm khoảng 39% chỉ số S&P 500, theo CME. Người nắm giữ quỹ chỉ số đang phụ thuộc khá nhiều vào nhóm cổ phiếu này.

Liệu Black Monday có thể lặp lại nếu thị trường không còn cơ chế “phanh”?

Vào ngày 19/10/1987, chỉ số Dow Jones đã giảm sốc 22.6% chỉ trong một ngày, theo Fed. Khi đó, thị trường chưa có cơ chế tạm dừng giao dịch.

Ngày nay, nếu S&P 500 giảm 7% hoặc 13%, thị trường sẽ tạm nghỉ 15 phút. Nếu giảm tới 20%, toàn bộ giao dịch sẽ dừng cho đến hết ngày.

Tuy nhiên, các hợp đồng perpetual futures trên sàn crypto – loại hợp đồng theo dõi giá cổ phiếu 24/7 – không có “phanh”. Khi giá giảm mạnh, các sàn giao dịch sẽ buộc phải thanh lý đòn bẩy của nhà đầu tư, và mỗi lệnh cưỡng chế bán như vậy lại càng làm giá giảm sâu thêm.

Ước tính có khoảng 38 triệu USD thiệt hại hôm thứ Bảy thuộc về những nhà đầu tư đặt cược vào việc giá cổ phiếu sẽ tăng.

Stocks are getting hammered as selling pressure continues on Liquid this weekend, now spreading across memory, storage and AI infrastructure.$WDC and $STX are leading the slide, while $MU and $SNDK are now down more than 3% versus Friday’s close. The pressure extends through… pic.twitter.com/wTd1AsiWOb

— Liquid (@liquidtrading) October 17, 2026

Liệu đây là một cú sập hay chỉ là điều chỉnh?

Theo dữ liệu của S3 Partners được Bloomberg trích dẫn, các nhà giao dịch bán khống đã kiếm được khoảng 32 tỷ USD trong vòng bảy ngày nhờ đà bán tháo cổ phiếu chip.

“Đà tăng của nhóm cổ phiếu chip trước đó quá mạnh, nên việc thị trường điều chỉnh hoặc tích lũy lại là điều tất yếu,” Dec Mullarkey từ SLC Management chia sẻ với Bloomberg.

Mark Newton từ Fundstrat khuyên nhà đầu tư nên tận dụng thời điểm này để mua vào cổ phiếu công nghệ nhưng đồng thời cũng cần đa dạng hóa danh mục.

Phiên giao dịch đầu tuần tới sẽ cho thấy liệu đà bán tháo cuối tuần là do áp lực thực sự hay chỉ do thanh khoản thấp. Thử thách lớn hơn là liệu các rủi ro xoay quanh nợ AI có lan rộng ra ngoài một số doanh nghiệp vay nợ nhiều hay không.