Musk nói các “ông lớn” AI đang “chấm bài cho nhau”: Đã đủ giám sát AI chưa?

Các giám đốc điều hành hàng đầu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) đã ký một thỏa thuận an toàn tự nguyện tại Nhà Trắng vào thứ Ba, dưới sự chủ trì của Tổng thống Donald Trump. Thỏa thuận này hướng đến việc giám sát AI mà không có sự ràng buộc pháp lý, dù một số người ký kết đã cảnh báo công nghệ này có thể gây nguy hiểm cho nhân loại.

Thỏa thuận tại Nhà Trắng về siêu trí tuệ nhân tạo yêu cầu mỗi công ty phải tự giám sát các mô hình AI của mình và có sự tham gia của kiểm toán viên độc lập. Trump hiện gọi AI là siêu trí tuệ.

Thỏa thuận giám sát AI yêu cầu gì

Tài liệu gồm hai trang, được chia sẻ trên Truth Social, đưa ra bốn bước cơ bản. Các công ty cần tự kiểm tra nội bộ các mô hình, thành lập đội ngũ giám sát chuyên trách, thuê kiểm toán viên độc lập, và cuối cùng là lập một ủy ban độc lập để theo dõi hoạt động của nhóm này.

Khi được hỏi về sự ràng buộc pháp lý, Trump nói rằng thỏa thuận này mang tính đạo đức. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng đáng tin cậy nào cho thấy nó có hiệu lực pháp luật; bằng chứng duy nhất là đoạn cuối tài liệu, cho biết các bước này có thể được đưa vào luật hoặc quy định trong tương lai.

Ngược lại, OpenAI và Anthropic từng gần đạt được một thỏa thuận thử nghiệm AI mang tính ràng buộc pháp lý vào đầu năm nay.

Tại sao các chuyên gia cho rằng giám sát AI vẫn còn lỏng lẻo

Elon Musk, Giám đốc điều hành SpaceXAI, so sánh cơ chế này giống như việc chấm điểm bài tập cho nhau giữa các học sinh.

“Chấm bài cho nhau vẫn tốt hơn nhiều so với việc mỗi người tự chấm bài của mình vì lý do quá rõ ràng.”

Elon Musk,

Bradley Tusk, CEO của Tusk Ventures, nói với CNBC rằng hầu hết các giám đốc điều hành này đều từng kêu gọi áp dụng quy định chặt chẽ cho AI chỉ hai tuần trước. Ông cho rằng điều họ mong muốn là một sân chơi công bằng giữa các công ty với nhau, chứ không phải kiểm soát từ phía nhà nước.

Theo khảo sát toàn quốc vào tháng 09, công ty Verasight cho biết 63% người tham gia khảo sát muốn công nghệ AI phát triển chậm lại, chỉ 5% mong muốn AI phát triển nhanh hơn.

Trong khi đó, Thượng nghị sĩ Mark Warner, đại diện đảng Dân chủ tại Virginia, đã giới thiệu một dự luật yêu cầu thử nghiệm và đánh giá AI nghiêm ngặt hơn. Tuy nhiên, CNBC cho biết phát biểu của Chủ tịch Hạ viện Mike Johnson khiến khả năng Quốc hội hành động càng trở nên thấp đi.

Bản thân những cảnh báo cũng xuất phát ngay trong ngành. Dario Amodei, CEO của Anthropic, đã đăng một bài viết kêu gọi giảm tốc phát triển AI trong tháng này. OpenAI mới đây phải hủy phát hành model Astra 6.1 vì kết quả kiểm tra nội bộ không đáp ứng tiêu chuẩn an toàn.

We Must Pace the Frontier: I’ve written a new essay on why the AI industry should slow down, with a three-part plan for doing so.Anthropic is unilaterally committing to the first of these steps. We’ll provide third-party evaluators with permanent, employee-level access to our…

— Dario Amodei (@DarioAmodei) September 12, 2026

Sam Altman, CEO của OpenAI, cho biết trong một cuộc phỏng vấn rằng công ty cũng áp lực khi phải trì hoãn các model chưa đảm bảo an toàn. Ngoài ra, Ủy ban Thương mại Liên bang Mỹ (FTC) cũng đang điều tra OpenAI, Anthropic và các công ty AI khác liên quan rủi ro cho người tiêu dùng, theo SecurityWeek.

Dù vậy, sự quan tâm của cử tri trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới có thể là phép thử cho việc các nhà lập pháp có chấp nhận “chấm bài cho nhau” hay sẽ ban hành những quy định chặt chẽ hơn.