Argentina có thể bỏ thói quen dùng đô la khi lạm phát giảm tốc không?

Nhiều năm tiết kiệm bị “bốc hơi” đã khiến người dân Argentina quen mua đô la. Nhà kinh tế học Martín Tetaz cho rằng, việc lấy lại niềm tin vào đồng peso sẽ mất nhiều năm kể cả khi lạm phát được kiểm soát.

Một người tiết kiệm ở Argentina có thể gửi ngân hàng trong suốt 10 năm mà vẫn mất hơn một nửa sức mua của mình. Đó là trải nghiệm khó quên, kể cả khi chính phủ thông báo lạm phát đã có dấu hiệu cải thiện.

Báo cáo The Exodus Economy của BeInCrypto Intelligence chỉ ra rằng nếu gửi tiết kiệm theo kỳ hạn bằng peso trong khoảng thời gian từ tháng 06/2016 đến tháng 06/2026, người gửi chỉ giữ lại được 44% sức mua ban đầu. Nếu ai đó giữ số peso tương đương 10,000 USD thì sau 10 năm, giá trị còn lại chỉ còn khoảng 114 USD mà thôi.

Trả lời BeInCrypto, Martín Tetaz – nhà kinh tế học và cựu nghị sĩ Argentina – đã nói về sự gắn bó đặc biệt của người dân với đồng đô la.

“Nhu cầu mua đô la thực tế giống như việc mua bảo hiểm. Nó như bảo hiểm xe, là một thói quen học được và phải mất thời gian mới thay đổi được.”

Kết quả so sánh 10 năm của báo cáo trên đã lý giải vì sao người dân không còn giữ tiền bằng peso. Nếu giữ tiền mặt bằng đô la thì trong thời gian này, sức mua còn lại tới 74% giá trị ban đầu.

Nếu sử dụng đô la để đầu tư nhận lãi suất trái phiếu chính phủ Mỹ ngắn hạn, sức mua được giữ lại tới 94%. Còn nếu gửi tiết kiệm dạng CDI của Brazil, thậm chí sức mua tăng thêm 50% so với ban đầu.

Dù vậy, giữ đô la cũng không tránh khỏi việc mất giá theo thời gian. Nhưng những lựa chọn giữ tiền bằng peso (theo báo cáo) còn tệ hơn nhiều so với việc nắm giữ đô la.

Đồng peso đang dần có cơ hội phục hồi

Dưới thời Tổng thống Javier Milei, lạm phát hàng năm đã giảm đáng kể, thấp hơn rất nhiều so với đỉnh khoảng 289% hồi tháng 04/2024. Số liệu mới nhất của INDEC cho thấy lạm phát chỉ còn 33.8% vào tháng 07/2026. Tuy nhiên, lạm phát hàng tháng lại tăng nhẹ từ 1.9% (tháng 06) lên 2.1% (tháng 07), cho thấy giá cả vẫn tiếp tục tăng.

Tetaz dự báo rằng thói quen nắm giữ đô la sẽ vẫn duy trì lâu sau khi kinh tế bắt đầu phục hồi trở lại.

“Trước hết phải kiểm soát được lạm phát hoàn toàn. Nhưng dù không còn lạm phát, ít nhất phải sau 7 hoặc 8 năm nữa người dân mới dần giảm nhu cầu mua đô la, khi sự ổn định thực sự vững chắc.” Tetaz chia sẻ.

Đó là khoảng thời gian ông dự đoán để lòng tin của người dân vào đồng peso có thể hồi phục. Họ cần tin rằng sự cải thiện hiện tại sẽ vẫn được duy trì kể cả khi thay đổi chính phủ, rồi mới dám đầu tư dài hạn trở lại.

Việc mua đô la hiện dễ dàng hơn nhiều

Báo cáo cũng ghi nhận một sự thay đổi lớn khác: chênh lệch giữa tỷ giá đô la trên thị trường tự do so với tỷ giá chính thức đã giảm mạnh, từ trên 150% năm 2023 xuống còn khoảng 2% vào tháng 07/2026.

Khoảng chênh lệch này càng nhỏ thì việc mua đô la lại càng rẻ. Tuy nhiên, điều này chưa nói lên người dân có muốn giữ ít đô la hơn không.

Một số dấu hiệu cho thấy nhu cầu mua đô la vì lo sợ khủng hoảng đang giảm đi. Dữ liệu lương từ Deel được công bố bởi a16z crypto ngày 30/08 cho thấy tỉ lệ các nhà thầu Argentina được trả bằng USDC (một stablecoin neo giá đô la) đã giảm khi lạm phát hạ nhiệt, sau đó giữ ổn định. Tuy nhiên, bộ mẫu này chỉ đơn thuần phản ánh số người dùng Deel, không thể hiện được xu hướng quay lại gửi tiết kiệm bằng peso trên toàn quốc.

Báo cáo cũng chỉ ra việc chuyển đổi sang đô la kỹ thuật số ở Argentina ngày càng dễ dàng hơn. Trên ví điện tử Lemon, số tiền rút trung bình trong 6 tháng đầu năm 2026 là 544 USD, với mức rút trung vị mỗi tháng thường dao động từ 150–270 USD. Đây là dòng tiền phù hợp với nhu cầu người lao động phổ thông.

Tetaz tin rằng nếu đồng peso ổn định hơn, nó sẽ dần lấy lại được vai trò cho các giao dịch hàng ngày.

“Nếu kinh tế ổn định trở lại, các hợp đồng ngắn và trung hạn sẽ lại sử dụng peso – nhiều hợp đồng bằng đô la trong nền kinh tế sẽ dần bị loại bỏ.”

Riêng các giao dịch dài hạn như vay mua nhà vẫn có thể được gắn với lạm phát; những người có thu nhập bằng đô la nhiều khả năng vẫn muốn thuê nhà trả bằng đô la.

Nói cách khác, Argentina hoàn toàn có thể phục hồi niềm tin vào đồng peso mà không cần tất cả mọi người đều ngừng giữ đô la. Đối với một hộ gia đình, tin tưởng vào peso để thanh toán hóa đơn tháng sau dễ dàng hơn nhiều so với việc gửi tiết kiệm 10 năm bằng peso.

Đọc phân tích chi tiết trong báo cáo The Exodus Economy.