XDC cho rằng các tác nhân AI có thể thay đổi cách xử lý hóa đơn và thanh toán thẻ

Ước tính đã có khoảng 390 tỷ USD thanh toán bằng stablecoin trong năm 2025, theo McKinsey và Artemis. Tuy nhiên, bên trong thị trường này, các tác nhân AI đang tạo ra một hình thức thanh toán khá thú vị.

Nghiên cứu cho thấy các tác nhân AI đã thực hiện hơn 176 triệu giao dịch on-chain với tổng giá trị hơn 73 triệu USD từ tháng 05/2025 đến tháng 04/2026. Tuy nhiên, đa phần các giao dịch này đều có giá trị rất nhỏ.

Giá trị trung vị của một lần thanh toán x402 rơi vào khoảng 0.01 USD đến 0.10 USD, trong khi có tới 76% giao dịch nhỏ hơn mức phí cố định 0.30 USD của thanh toán qua thẻ. USDC chiếm tới 98.6% tổng số các giao dịch thanh toán.

Dù giá trị mỗi giao dịch nhỏ nhưng tần suất thanh toán qua tác nhân AI lại rất lớn — lên tới 173 triệu giao dịch.

Phần mềm có thể tự mua dữ liệu, sức mạnh tính toán và nhiều dịch vụ khác hàng trăm hoặc hàng nghìn lần mà không cần đến những bước thủ công như mở tài khoản, nhập thông tin thẻ, thanh toán hóa đơn hoặc chờ đến ngày làm việc ngân hàng như trong thương mại truyền thống.

XDC Network nhận định điều này cho thấy một góc nhìn sớm về mô hình thanh toán của tương lai.

“Tiền tệ luôn di chuyển với tốc độ của phần chậm nhất trong quá trình xử lý, như ngân hàng, đơn vị bù trừ hoặc giờ làm việc hành chính,” Atul Khekade, đồng sáng lập XDC Network chia sẻ với BeInCrypto. “Các tác nhân AI đã cho thấy khi bỏ qua được những rào cản đó, thanh toán không còn là thứ phải đợi chờ nữa mà sẽ diễn ra liên tục, tự động ở tốc độ của chính mạng lưới nền tảng.”

Thanh toán máy móc

Phần mềm có thể thực hiện giao dịch liên tục. Ví dụ, một dịch vụ AI có thể cần dữ liệu thời tiết cho một phép tính, vài giây sau lại cần truy cập API giá thị trường, rồi ngay lập tức dùng đến tài nguyên tính toán.

Mỗi tương tác đó đều có thể tính phí riêng, biến những khoản thanh toán thường niên hoặc theo hóa đơn truyền thống thành hàng nghìn giao dịch nhỏ lẻ mỗi ngày.

Đây là lý do giải thích tại sao Keyrock phát hiện ra hoạt động này xuất hiện ở rất nhiều tác nhân AI và thư mục dịch vụ khác nhau. Theo báo cáo, vào cuối quý 1/2026, đã có hơn 104,000 tác nhân được đăng ký trên ít nhất 15 thư mục.

Bài toán kinh tế sẽ ưu tiên những hệ thống có thể xử lý thanh toán với giá trị chỉ vài cent hoặc nhỏ hơn. Ngành tài chính thanh toán cũng đã sẵn sàng cho xu hướng này:

• Stripe ra mắt Machine Payments Protocol (MPP) vào tháng 03/2026. Đây là một chuẩn mở cho phép các tác nhân và dịch vụ tự động phối hợp, thanh toán lặp lại hoặc thanh toán siêu nhỏ, Stripe hỗ trợ cả stablecoin lẫn các phương thức thanh toán truyền thống;
• Agent Payments Protocol (AP2) của Google tập trung vào xác thực người dùng và xác lập lịch sử giao dịch rõ ràng minh bạch cho các tác nhân. Google đã chuyển giao giao thức này cho FIDO Alliance vào tháng 04/2026, đồng thời bổ sung hỗ trợ các giao dịch tự động không cần con người xác nhận;
• Cloudflare tham gia thị trường vào tháng 08/2026 với Cloudflare Wallets và cloudflare.pay, trao cho tác nhân AI danh tính riêng và khả năng tự kiểm soát chi tiêu. Các giải pháp thanh toán này hỗ trợ cả x402 và MPP;
• Dịch vụ Agent Pay for Machines của Mastercard công bố vào tháng 06/2026, hướng tới thanh toán liên tục, tần suất cao nhưng giá trị nhỏ, có thể kết nối giữa thẻ, tài khoản ngân hàng và stablecoin. Hơn 30 doanh nghiệp lớn, trong đó có Stripe, Coinbase, Cloudflare và Tempo, nằm trong nhóm đối tác khởi đầu sử dụng dịch vụ này.

Thanh toán ngầm (invisible settlement)

Đóng góp của XDC với thị trường này chính là XDCAI.tech, sử dụng giao thức mở x402 do Coinbase phát triển ban đầu.

x402 biến phản hồi HTTP ‘402 Payment Required’ thành một hình thức thanh toán. Một tác nhân AI sẽ gửi yêu cầu truy cập nguồn tài nguyên, nhận giá dịch vụ, phê duyệt thanh toán, sau đó gửi lại yêu cầu cùng bằng chứng thanh toán. Quy trình này giúp phần mềm có thể mua một lượt dùng API hay dịch vụ kỹ thuật số khác chỉ trong một tương tác duy nhất.

Coinbase đưa ra giao thức này vào tháng 05/2025, kể từ đó đã có nhiều công ty khác, bao gồm cả AWS, tích hợp và mở rộng sử dụng giao thức này.

XDC AI ứng dụng x402 cho việc thanh toán bằng USDC trên XDC Network. Người dùng chỉ cần nạp USDC vào ví thông minh, đặt hạn mức chi tiêu trên blockchain. Sau đó, các tác nhân AI có thể dùng USDC để thanh toán từng lần sử dụng dịch vụ hỗ trợ x402. EIP-3009 cho phép việc ký nhận thanh toán diễn ra ngoài chuỗi, còn phí mạng do một relayer trả, giúp tác nhân AI tập trung giữ và sử dụng USDC.

For years, AI agents could reason, plan, and execute tasks.But they couldn't pay.APIs, subscriptions, checkout pages, and payment flows were built for humans — not autonomous software.So we built XDC AI.A platform that gives AI agents a wallet, lets them discover…

— Rushabh Parmar (@rushabh96975767) July 11, 2026

Hệ thống này có thể tích hợp với các ứng dụng AI thông qua MCP hoặc giao diện dòng lệnh, giúp các tác nhân AI sử dụng ChatGPT, Claude, Cursor, Codex,… khám phá và thanh toán dịch vụ một cách tự động.

XDC đã có sẵn phần lớn hạ tầng thanh toán nền tảng. USDC Native và CCTP của Circle đã chính thức hoạt động trên XDC từ tháng 09/2025.

XDC cung cấp thời gian tạo block chỉ 2 giây, xác nhận hoàn tất giao dịch trong 6 giây cùng chi phí mỗi giao dịch chỉ khoảng 0.00001 USD — những thông số tối ưu cho các ứng dụng tài chính khối lượng lớn.

Hóa đơn có thể sẽ biến mất

Hóa đơn hiện nay đảm nhận nhiều vai trò cùng lúc: chúng ghi nhận số tiền cần thanh toán, quy định điều kiện thanh toán và giúp đối chiếu, kế toán. Sau đó, nhiều doanh nghiệp thường phải chờ vài ngày hoặc thậm chí vài tuần để nhận được khoản tiền chuyển về thực tế.

Nếu dùng các phần mềm tự động giao tiếp với nhau, một phần quy trình này sẽ được rút ngắn đáng kể. Dịch vụ có thể báo giá tự động dưới dạng máy có thể đọc, đại diện được ủy quyền sẽ kiểm tra đề nghị và thanh toán có thể được xử lý ngay lập tức. Các giao dịch này sẽ tự động được cập nhật vào hệ thống quản lý tài chính và kế toán.

Next wave of payments = AI + Agentic Commerce. XDC is building the infrastructure:• x402 micropayments• Gasless USDC settlement• Real-time, sub-cent autonomous payments for AI agents Tonight in NYC, @atulkhekade shares how we’re making this a reality. The future of… https://t.co/FokrYWhAbw

— XDC Network (@XDCNetwork) July 9, 2026

Hiện nay, các đại diện tự động ngày càng đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn trong việc mua sắm, quản lý chi tiêu trên nền tảng đám mây, quản lý danh mục đầu tư và các nghĩa vụ tài chính lặp lại. Một doanh nghiệp hoàn toàn có thể giao cho đại diện này một khoản ngân sách cùng các quy tắc rõ ràng, cho phép nó tự mua tài nguyên tính toán khi cần, tự động gia hạn dịch vụ, thanh toán cho nhà cung cấp hoặc cân đối dòng tiền trong giới hạn ngân sách cho phép.

XDC tin rằng khoản thanh toán API chỉ 1 cent hiện tại thực chất chỉ là bước khởi đầu nhỏ của xu hướng lớn hơn rất nhiều trong tương lai.

Các mạng lưới thẻ lớn cũng có cùng góc nhìn. Chương trình thanh toán bằng stablecoin của Visa đã đạt tốc độ xử lý tương đương 7 tỷ USD/năm vào tháng 04/2024, tăng trưởng 50% theo quý và mở rộng sang 9 blockchain khác nhau. Mastercard cũng thông báo triển khai thanh toán bằng stablecoin qua các mạng như Ethereum, Solana, Base, Polygon, Tempo và XRPL vào tháng 06/2024.

Như vậy, cuộc cạnh tranh hiện nay không chỉ còn là các mạng blockchain cố gắng thay thế các công ty thẻ. Giờ đây, Visa, Mastercard, Stripe, Google, Coinbase, Cloudflare và các nhà phát triển blockchain đang cùng nhau xây dựng những thành phần kết nối để phục vụ cho hệ sinh thái thương mại tự động mới.

Nửa còn lại của vấn đề

Khi tự động hóa tăng, các vấn đề về quyền cho phép và trách nhiệm cũng được đặt ra.

Nếu một đại diện tự động chỉ thanh toán 3 cent cho mỗi yêu cầu API thì rủi ro tài chính gần như không đáng kể. Tuy nhiên, việc để đại diện này quản lý ngân sách lớn của doanh nghiệp hoặc quỹ mua sắm đòi hỏi phải thiết lập các quy tắc kiểm soát chặt chẽ về quyền phê duyệt, đối tác, hạn mức và khả năng kiểm toán. Đó là lý do các nền tảng lớn đều tập trung vào giải quyết các khía cạnh khác nhau của vấn đề này. Ví dụ như:

• Google tập trung phát triển các phương pháp mã hóa để lưu trữ rõ ràng người dùng đã phê duyệt điều gì;
• Cloudflare cho phép chủ sở hữu đặt giới hạn chi tiêu và danh sách nhà cung cấp được chấp nhận;
• Hệ thống của Mastercard kết hợp thông tin xác thực của đại diện với các quy tắc phân quyền rõ ràng;
• XDC AI thì áp dụng hạn mức chi tiêu ngay ở cấp độ ví.

Những kiểm soát này sẽ quyết định thời điểm các khoản thanh toán tự động có thể mở rộng từ mức siêu nhỏ đến các mối quan hệ tài chính quy mô lớn hơn.

Chúng cũng cho thấy, chuyện thẻ và hóa đơn biến mất sẽ không diễn ra theo một lịch cố định. Các mạng lưới thẻ đã chủ động thay đổi sản phẩm để phù hợp với phần mềm tự động, còn hóa đơn vẫn giữ vai trò pháp lý, thuế, tín dụng và kế toán – không chỉ là việc chuyển tiền.

XDC cho rằng quy trình thanh toán và cung cấp dịch vụ thực tế có thể diễn ra gần như đồng thời: từ APIs, dữ liệu, tính toán, dịch vụ số và các giao dịch giữa các hệ thống tự động. Nếu thành công, đây sẽ là nền tảng tạo dựng thói quen và tiêu chuẩn kỹ thuật, từ đó thúc đẩy các giao dịch quy mô lớn hơn về sau.

Khekade cũng nhận định rằng, ngay cả thuật ngữ này sẽ dần biến mất khi công nghệ trở thành điều quá quen thuộc.

“Trong 5 năm tới sẽ không còn ai gọi đây là các khoản thanh toán tự động nữa, giống như ngày nay chẳng ai còn gọi chuyển khoản là ‘thanh toán internet’,” ông chia sẻ. “Đơn giản đó chỉ là cách dòng giá trị được luân chuyển. Điều thú vị ở đây không phải là liệu điều này có xảy ra hay không mà là những mạng lưới nào thật sự được xây dựng cho nó, còn mạng lưới nào thì cố gắng ghép nó vào sau này.”