Hoskinson có kế hoạch cứu Cardano, nhưng holder ADA không tin tưởng

Charles Hoskinson vừa trở lại với kế hoạch sửa chữa hệ thống quản trị đang bế tắc của Cardano. Tuy nhiên, thị trường vẫn chưa bị thuyết phục, khi giá ADA vẫn quanh mốc 0.16 USD, giảm 35% trong vòng một tháng qua.

Nhà sáng lập Cardano đã đăng ba video vào giữa tháng 06, nhấn mạnh rằng mạng lưới này cần một cấu trúc ra quyết định mới, một kênh Discord có kiểm soát cũng như một nhóm bỏ phiếu đủ mạnh để buộc những người xin quỹ phải chịu trách nhiệm công khai trước cộng đồng.

Cộng đồng những người nắm giữ ADA đã phản hồi bằng một bức tranh không mấy khả quan trên biểu đồ giá. Token này hiện đang ở gần mức thấp nhất trong 5 năm sau đợt lao dốc lớn trong tháng qua, dù Hoskinson cho rằng Cardano đang tiến gần thời điểm quan trọng.

Khủng hoảng quản trị của Cardano đi kèm cái giá không nhỏ

Bức tranh hiện tại không mấy tích cực. ADA đã giảm khoảng 32% trong 30 ngày qua, trong khi vốn hóa thị trường Cardano hiện chỉ còn khoảng 6.3 tỷ USD.

Sự giảm giá này xuất hiện cùng lúc với những khó khăn ngày càng lớn trong hệ sinh thái. Nền tảng phân tích TapTools chuẩn bị đóng cửa. Một số dự án khác trong hệ Cardano cũng đã rút lui. Sự mệt mỏi của các DRep ngày càng lan rộng khi các cuộc bỏ phiếu quản trị trở nên căng thẳng và tranh cãi nhiều hơn.

Hoskinson cho biết hệ thống đã rơi vào “nút thắt cổ chai”. Theo ông, Cardano hiện đối mặt với hơn 600 triệu ADA yêu cầu cấp vốn, trong khi giới hạn thay đổi ròng chỉ là 350 triệu ADA, nhưng toàn mạng vẫn chưa thống nhất được cách ưu tiên các dự án nào trước.

Cuộc bỏ phiếu ngân quỹ không thành công cho hội nghị Cardano năm 2026 càng khiến căng thẳng leo thang. Nhiều Đại diện được ủy quyền (Delegated Representatives) cũng đã rút khỏi hoạt động quản trị, làm gia tăng quan điểm rằng hệ thống chính trị mới của Cardano đang bắt đầu quá tải và căng thẳng.

Dropping by to let everyone know that I spoke with @phillip_pon and we are working out a plan to create a discord for a great migration of the Cardano community from X. We can have happy, positive, well-moderated channels and leave behind the drama, lies, endless rage, and…

— Charles Hoskinson (@IOHK_Charles) June 11, 2026

Hoskinson muốn chuyển cuộc tranh luận ra khỏi X

Hoskinson cho rằng vấn đề quản trị của Cardano bắt đầu từ chính địa điểm thảo luận.

Ông mô tả X (Twitter cũ) như một kênh truyền thông công khai chỉ dành cho những cuộc tranh cãi và phô diễn; nơi xung đột được “thưởng”, còn thỏa hiệp nghiêm túc thì bị lu mờ. Theo ông, đây chính là nguyên nhân khiến các quyết định lâu dài hầu như không thể đưa ra trên nền tảng này.

Ông dùng hình ảnh khá mạnh mẽ để mô tả vấn đề:

“Bạn có sẵn sàng đến một thư viện mà mỗi ngày đều có người mang xoong nồi đến gây ồn ào không?”

Giải pháp của Hoskinson là xây dựng một kênh Discord có kiểm duyệt để thảo luận về quản trị, lấy cảm hứng từ máy chủ cộng đồng Midnight. Ông cho biết cộng đồng này từng phát triển lên khoảng 49,000 thành viên sau khi loại bỏ các thành phần cố tình gây rối hoặc không thiện chí.

Phiên bản Cardano dự kiến sẽ ứng dụng công nghệ zero-knowledge, giúp thành viên có thể phát biểu và bỏ phiếu mà không bị công khai danh tính. Theo Hoskinson, điều này sẽ bảo vệ cho các ý tưởng mới khỏi các hành động quấy rối hoặc trả đũa.

Khối bỏ phiếu “có răng”

Phần nhấn mạnh nhất trong kế hoạch này lại mang tính chính trị rõ rệt hơn.

Hoskinson cho biết ông sẽ đăng ký trở thành DRep và thành lập thứ mà ông gọi là “đảng chính trị”. Quy tắc của nhóm này rất trực diện:

“Chúng tôi sẽ tự động bỏ phiếu không với tất cả các đề xuất cấp vốn trừ khi họ tham gia và đối thoại trong kênh quản trị Discord.”

Ông cho rằng đây không phải là việc “thâu tóm quyền lực” mà nhằm mục đích tăng trách nhiệm giải trình. Bất cứ ai nắm giữ ADA đều có thể tham gia, và mọi quyết định cuối cùng vẫn sẽ cần được bỏ phiếu trực tiếp trên chuỗi.

Hoskinson còn muốn viết lại hiến pháp Cardano với vai trò điều hành rõ ràng hơn, có những thẩm quyền do cộng đồng bầu, cùng các tiêu chí tăng trưởng cụ thể. Theo ông, nếu không định nghĩa rõ ràng “tăng trưởng” là gì, mọi cuộc tranh cãi về ngân sách sẽ chỉ là sự bất đồng về khái niệm thành công.

Bên cạnh hướng quản trị, Hoskinson cũng đang thúc đẩy nhiều dự án thương mại song song. Ông nêu ra RealFi, các giải pháp tập trung vào Bitcoin thông qua Pogan, cơ sở hạ tầng Blockfrost, Midnight, Midgard và bản nâng cấp mở rộng Leios như bằng chứng Cardano vẫn còn tiềm năng phát triển.

Leios dự kiến khởi chạy testnet vào ngày 23/06/2024.

Người nắm giữ ADA vẫn cần bằng chứng rõ ràng

Hiện tại, thị trường chưa coi kế hoạch này là bước ngoặt thực sự.

ADA đã phá vỡ mức hỗ trợ quanh 0.23 USD vào ngày 02/06/2024 và giảm về gần 0.157 USD vào ngày 06/06/2024, mức giá thấp nhất từ năm 2020. Khối lượng giao dịch tăng vọt trong giai đoạn bán tháo, cho thấy xu hướng buông xuôi nhiều hơn là sự luân chuyển vốn có trật tự.

Các video của Hoskinson xuất hiện đúng lúc thị trường chỉ hồi nhẹ. ADA bật lên tạm thời đến khoảng 0.18 USD rồi lại lùi về quanh 0.17 USD, còn khá xa so với vùng 0.23 USD giờ đã trở thành ngưỡng kháng cự quan trọng.

Hoskinson khẳng định ông thực sự quan tâm đến token này.

“Dĩ nhiên tôi rất quan tâm đến giá ADA. Giá của ADA tác động trực tiếp tới sự an toàn và tính hữu ích của Cardano.”

Nhưng cảnh báo lớn nhất của ông còn rõ ràng hơn nữa.

“Cardano giờ phải làm hoặc chết.”

Câu nói này có lẽ phản ánh đúng tâm trạng của cộng đồng lúc này hơn cả bản kế hoạch chi tiết. Hoskinson đang kêu gọi cộng đồng cùng xây lại hệ thống quản trị trước khi thị trường mất kiên nhẫn. Những người nắm giữ ADA vẫn chờ đợi bằng chứng cho thấy Cardano còn có cơ hội phát triển thực sự.