Liệu mua ETF SpaceX có đáng để mạo hiểm?—Và đâu là khoản đầu tư tốt nhất trước đợt IPO của SpaceX?

TradingKey - Các nhà đầu tư đang đổ xô sở hữu một phần của SpaceX trước thềm đợt IPO của công ty này. Trong tháng 5 năm 2026, tổng cộng 7,9 tỷ USD dòng vốn ròng đã đổ vào bốn quỹ ETF đang nắm giữ cổ phần tư nhân—Baron Partners (BPTIX), Baron First Principles (RONB), ERShares Private-Public Crossover (XOVR), và Tema Space Innovators (NASA). Dòng vốn đó thể hiện sự hào hứng thực sự, nhưng nó cũng đặt ra một câu hỏi hóc búa hơn: Nếu bạn muốn rót vốn vào SpaceX, liệu việc mua một quỹ ETF nắm giữ SpaceX có phải là một quyết định thông minh?

ETF nào thực sự sở hữu SpaceX?

Hiện có một số phương tiện đầu tư công bố mức độ tiếp xúc với SpaceX, nhưng lộ trình tiếp cận không giống nhau. Tính đến ngày 30/4/2026, Baron Partners (BPTIX) là một quỹ tương hỗ nắm giữ khoảng 31,7% tài sản ròng vào SpaceX. Đây là tỷ trọng vị thế đơn lẻ khá cao đối với một quỹ đa dạng hóa, nhưng đó là trước khi dòng tiền mới dồi dào trị giá khoảng 3,8 tỷ USD đổ vào, đẩy tổng tài sản lên gần 16,6 tỷ USD vào cuối tháng 5. Do rất khó để nhanh chóng gia tăng tỷ trọng cổ phần tư nhân, sự tăng trưởng tài sản đó có khả năng đã làm loãng tỷ lệ phần trăm của SpaceX, ngay cả khi giá trị tính bằng USD của số cổ phần này vẫn tương đương.

Trong số các quỹ ETF, Baron First Principles ETF (RONB) đã tiết lộ tỷ trọng SpaceX ở mức dưới 1,9% với định giá nội bộ phản ánh tổng giá trị của SpaceX đạt khoảng 1,25 nghìn tỷ USD tính đến cuối tháng 5. Quỹ ERShares Private-Public Crossover ETF (XOVR) cũng có tỷ trọng SpaceX lớn hơn (14,4%) với định giá ngụ ý ở mức gần 1,55 nghìn tỷ USD. Quỹ Tema Space Innovators ETF (NASA) công bố tỷ trọng ở mức một chữ số tầm trung, khoảng 6,5% với định giá ngụ ý khoảng 1,51 nghìn tỷ USD. Nói một cách đơn giản nhất, mức định giá nội bộ thấp hơn có thể mang lại tiềm năng tăng trưởng lớn hơn nếu cổ phiếu niêm yết ở giá cao hơn, nhưng các mức định giá này có thể và thực tế sẽ thay đổi khi có thông tin mới phát sinh trước đợt IPO của SpaceX.

Quỹ KraneShares Public-Private AI & Technology ETF (AGIX) đã chọn một hướng đi khác. Sau sự kết hợp chiến lược giữa SpaceX và xAI của Elon Musk nhằm đưa các tài sản từ xAI vào SpaceX, số cổ phần xAI mà AGIX sở hữu trước đó – chiếm khoảng 3,38% danh mục đầu tư tính đến ngày 2/2/2026 – đã được hoán đổi thành vốn cổ phần mới của SpaceX. AGIX cũng đã thực hiện khoản đầu tư thứ ba vào SpaceX trong tháng 5; tính đến ngày 29/5, SpaceX chiếm khoảng 2,09% danh mục đầu tư của AGIX. Đó là mức tiếp xúc đáng kể, nhưng chỉ nằm ở mức một chữ số thấp.

Cuối cùng, Destiny Tech100 (DXYZ) là một quỹ đóng giao dịch công khai mang lại cảm giác tương tự như một quỹ ETF khi giao dịch trên sàn, nhưng có cấu trúc khác biệt. Quỹ này nắm giữ các vị thế tiền IPO tại một số công ty tư nhân nổi tiếng, bao gồm SpaceX, OpenAI, Anthropic và Stripe. Đối với những nhà đầu tư muốn tìm con đường rõ ràng nhất để mua cổ phiếu SpaceX trên thị trường đại chúng trước khi công ty niêm yết, DXYZ là lựa chọn chiến thắng rõ rệt: SpaceX chiếm khoảng 16,2% quỹ, đây cũng là vị thế lớn nhất của quỹ này.

Tại sao quỹ ETF SpaceX có thể không phải là phương thức tối ưu để đầu tư vào SpaceX

Việc mua một quỹ ETF dựa trên một danh mục nắm giữ duy nhất luôn là một công cụ thô sơ, và với SpaceX, nó thậm chí còn thô sơ hơn. Lợi suất mà bạn có thể mong đợi từ bất kỳ quỹ ETF SpaceX nào trong giai đoạn tiến tới đợt giao dịch đầu tiên sẽ được cấu thành từ hai yếu tố biến động: Tỷ trọng của SpaceX trong quỹ tại bất kỳ thời điểm nào và biến động định giá của SpaceX trước và tại thời điểm IPO.

Dòng vốn tài sản làm sai lệch yếu tố đầu vào đầu tiên. Trong bối cảnh số lượng cổ phiếu SpaceX chưa niêm yết mà quỹ ETF nắm giữ là cố định, khi dòng tiền ồ ạt đổ vào quỹ đó, tỷ trọng của SpaceX có xu hướng giảm xuống. Giả sử một quỹ đang nắm giữ 200 triệu USD cổ phiếu SpaceX với tỷ trọng 10%. Nếu tổng tài sản tăng từ 2,0 tỷ USD lên 2,5 tỷ USD do dòng vốn mới đổ vào, vị thế SpaceX đó hiện chỉ còn chiếm 7,5% danh mục của quỹ. Tỷ trọng thấp hơn này làm giảm bớt cả tác động tăng giá và giảm giá — đối với bất kỳ diễn biến nào của SpaceX tại thời điểm IPO. Đây không phải là giả thuyết. Đó chính xác là những gì chúng ta đã thấy ở các quỹ ETF ghi nhận mức tăng trưởng 7,9 tỷ USD trong tháng 5.

Các mức định giá tạo thêm sự phức tạp thứ hai cho yếu tố đầu vào. Mặc dù RONB, XOVR và NASA đã tiết lộ một loạt các mức định giá ngầm định vào cuối tháng 5, nhưng những mức này có thể được các nhà quản lý điều chỉnh khi nhận được thêm thông tin định hướng về đợt IPO của SpaceX. Một mức định giá khởi điểm thấp hơn mang lại nhiều tiềm năng tăng giá hơn trên giấy tờ nếu cổ phiếu chào sàn ở mức cao, nhưng khoảng đệm đó có thể tan biến chỉ sau một đêm nếu quỹ nâng mức định giá nội bộ trước khi giao dịch. Bạn không chỉ đang đặt cược vào SpaceX; bạn còn đang đặt cược vào việc khi nào và làm thế nào một nhà quản lý quỹ cập nhật phương pháp định giá theo mô hình của họ.

Ngoài ra còn có một vấn đề về thời điểm mà các nhà đầu tư thường bỏ qua. "Giá trị khan hiếm" của một quỹ ETF SpaceX — khả năng cung cấp cơ hội tiếp cận cổ phiếu trước IPO — sẽ biến mất ngay khi SpaceX bắt đầu giao dịch. Điều đó có nghĩa là bất kỳ ai cũng có thể mua cổ phiếu trực tiếp. Và nếu một số người mua hiện tại chỉ đang tạm trú vốn vào các công cụ này để chờ đợi việc niêm yết, các lệnh rút vốn có thể xuất hiện ngay sau ngày giao dịch đầu tiên.

Đã đến lúc mua ETF SpaceX chưa?

Hãy bắt đầu với mục tiêu của bạn. DXYZ có tỷ trọng công bố lớn nhất, nhưng vị thế đó lại nằm trong một cấu trúc quỹ đóng hiện đang giao dịch với mức thặng dư cao so với giá trị tài sản ròng (NAV). Khoản thặng dư này có thể biến mất nếu sự hưng phấn tan biến hoặc đợt IPO của SpaceX gây thất vọng, biến những thuận lợi thành bất lợi — ngay cả khi các tài sản cốt lõi vẫn hoạt động tốt.

Để đầu tư theo chủ đề vào nền kinh tế vũ trụ rộng lớn hơn bao gồm cả SpaceX, NASA cung cấp một cách tiếp cận đa dạng hóa với tỷ trọng SpaceX ở mức một chữ số tầm trung, nhưng phần lớn danh mục đầu tư có khả năng sẽ quyết định kết quả và quỹ này đã có đà tăng trưởng mạnh.

Nếu bạn đang tìm kiếm một vị thế đầu tư nhỏ hơn và tập trung hơn gắn liền với định giá tư nhân của SpaceX, đó là RONB và XOVR, mặc dù hai quỹ này có điểm gia nhập rất khác biệt. Tỷ trọng của RONB vào cuối tháng 5 ở mức gần 1,9% và mức định giá ngầm định thấp hơn cho thấy tiềm năng tăng giá lý thuyết lớn hơn so với giá chào sàn, tuy nhiên tỷ trọng nhỏ đồng nghĩa với việc tác động có thể khiêm tốn và quỹ vẫn có thể định giá lại trước khi SpaceX IPO. Tỷ trọng của XOVR khoảng 14,4% có tác động mạnh mẽ hơn nhiều nhưng định giá ngầm định của nó lại cao hơn, do đó sẽ có ít vùng đệm hơn nếu đợt niêm yết diễn ra không như kỳ vọng.

AGIX cung cấp một cách thức khá độc đáo để đầu tư vào mối quan hệ hợp tác giữa SpaceX và xAI, nhưng vị thế hiện tại của quỹ chỉ ở mức một chữ số thấp, vì vậy phần còn lại trong danh mục đầu tư AI của nó sẽ quyết định lợi nhuận.

Nếu bạn quyết định tiến hành, hãy lưu ý ba điều trước khi đặt lệnh mua: Tỷ trọng SpaceX hiện tại trong quỹ, mức định giá ngầm định gần nhất được phản ánh trong định giá của quỹ, và những yếu tố nào khác trong danh mục đầu tư có khả năng thúc đẩy lợi nhuận cao nhất nếu tỷ trọng của SpaceX nhỏ hơn bạn nghĩ.