Tổng thống Paraguay Peña đối mặt nguy cơ bị luận tội vì sự sụp đổ của ngân hàng Ueno

Hạ viện Paraguay đã tổ chức một phiên họp bất thường vào thứ Năm để quyết định có luận tội Tổng thống Santiago Peña hay không, chỉ hai ngày sau khi ngân hàng trung ương nước này tiếp quản Ueno Bank – một trong những ngân hàng lớn nhất quốc gia.

Áp lực chính trị lên cao chỉ vài giờ trước phiên họp. Đảng Colorado cầm quyền đã ủng hộ kế hoạch luận tội Tổng thống Peña. Lãnh đạo của đảng này và cũng là người thầy chính trị của Peña – cựu Tổng thống Horacio Cartes (2013 đến 2018) – đã phát biểu trên mạng xã hội X.

La bandera colorada representa una historia de servicio al país; honrarla también significa actuar con valentía cuando la patria lo exige. pic.twitter.com/W7ubJ3xMuA

— Horacio Cartes (@Horacio_Cartes) November 5, 2026

“Chúng tôi ủng hộ việc luận tội Tổng thống Cộng hòa, ông Santiago Peña, để đưa các cơ quan của đất nước trở lại đúng hướng,” ông Cartes viết.

Từ khủng hoảng ngân hàng đến đề xuất luận tội

Ngân hàng Trung ương Paraguay (BCP) đã ra lệnh can thiệp và giải thể Ueno vào thứ Ba vừa qua, sau khi phát hiện tỷ lệ an toàn vốn của ngân hàng này giảm xuống dưới 50% mức tối thiểu yêu cầu. Ngân hàng Ueno phục vụ 2.9 triệu khách hàng trong tổng số 6.1 triệu dân của Paraguay.

3 MILLION CUSTOMERS LOCKED OUT OF THEIR BANK ACCOUNTS in PARAGUAY.Paraguay's central bank has taken over Ueno Bank, the country's largest digital bank, after its solvency ratio fell below half the legal minimum. About 3M customers are reportedly affected.This raises an old… pic.twitter.com/tl8yBYUscp

— BeInCrypto (@beincrypto) November 5, 2026

Việc đóng băng tài khoản cũng ảnh hưởng đến tiền công và tiền nhà nước. Quyết định này đã khiến khoảng 380 triệu USD của Viện An sinh Xã hội (IPS) bị khóa, bao gồm cả tiền gửi của khoảng 32,000 người về hưu, cũng như nguồn vốn từ công ty điện lực quốc gia ANDE và đập thủy điện Itaipú hai quốc gia.

Vào thứ Tư, các nghị sĩ đối lập và một số thành viên bất đồng quan điểm trong đảng cầm quyền đã nộp đơn yêu cầu luận tội Tổng thống Peña và Phó Tổng thống Pedro Alliana theo Điều 225 của Hiến pháp Paraguay, với 35 chữ ký ủng hộ. Đơn tố cáo rằng Peña đã làm việc kém hiệu quả, đồng thời đặt ra nghi vấn về xung đột lợi ích và việc tài sản cá nhân của ông gia tăng đáng kể.

“Hai trong ba người dân Paraguay bây giờ không thể sử dụng tiền của mình, và người chịu trách nhiệm chính là ông Santiago Peña. Ngay cả những đồng minh của ông ấy cũng biết rõ điều đó,” nghị sĩ độc lập Raúl Rubín trả lời phóng viên.

Liên kết của Peña với ngân hàng

Theo truyền thông địa phương, ông Peña từng nắm giữ cổ phần tại Ueno Holding, nhưng đã bán vào tháng 04/2025. Ông khẳng định mình không có liên kết gì trực tiếp với chính ngân hàng này.

Lãnh đạo ngân hàng trung ương cũng bị chỉ trích. Chủ tịch BCP, ông Carlos Carvallo, từng giữ chức chủ tịch của Financiera Ueno – tiền thân của Ueno Bank – trước khi đảm nhận vai trò lãnh đạo ngân hàng trung ương vào năm 2023. Hiện ông đã thông báo từ chức và Tổng thống Peña đã đề xuất Quốc hội bổ nhiệm ông Raúl Vera Bogado thay thế.

Trong khi đó, cảnh sát đã bắt giữ tám lãnh đạo của Ueno, bao gồm CEO Miguel Vázquez và chủ tịch hội đồng quản trị Juan Manuel Gustale, với cáo buộc vi phạm lòng tin, xử lý khủng hoảng sai quy định và gian lận.

Người gửi tiền sẽ được hỗ trợ như thế nào?

Quỹ bảo hiểm tiền gửi của Paraguay sẽ chi trả tối đa bằng 75 lần lương tối thiểu hàng tháng cho mỗi người, tức khoảng 228.3 triệu guaraníes (xấp xỉ 38,622 USD).

Tổng thống Peña cam kết rằng một luật đặc biệt sẽ giúp bảo vệ 98% người gửi tiền tại ngân hàng này, và việc chi trả sẽ bắt đầu ngay trong tuần này. Ngân hàng trung ương đã mở trang thông tin chính thức để người gửi tiền tra cứu số tiền được nhận.

“Tôi tha thiết kêu gọi tất cả các lực lượng chính trị hãy đặt quyền lợi của người tiết kiệm lên trên mọi lợi ích khác,” ông Peña phát biểu vào hôm thứ Tư.

Những bước tiếp theo sẽ như thế nào?

Theo Hiến pháp, hai phần ba thành viên Hạ viện phải đồng ý với các cáo buộc thì vụ việc mới được chuyển sang Thượng viện để xét xử. Việc bãi nhiệm cũng cần hai phần ba Thượng viện (tức ít nhất 30 trên tổng số 45 thượng nghị sĩ) thông qua.

Cuộc khủng hoảng này còn ảnh hưởng rộng hơn so với bản thân Tổng thống Peña. Nghị sĩ đối lập của đảng Colorado, ông Mauricio Espínola, cảnh báo rằng nếu Peña tiếp tục ở lại, đảng cầm quyền sẽ khó giữ được vị trí trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2028.

Đối với những người gửi tiết kiệm ở Mỹ Latin, sự kiện này càng khiến niềm tin vào các ngân hàng địa phương suy giảm. BeInCrypto từng phân tích xu hướng khu vực này đang chuyển sang dùng đô la số hóa và stablecoin giúp dòng vốn rút ra dễ dàng hơn.