Tại sao thị trường chứng khoán Mỹ sụp đổ? 2 nghìn tỷ USD bốc hơi

Phố Wall đã kết thúc tháng 10 với một đợt bán tháo mạnh mẽ, khiến vốn hóa thị trường của Nasdaq-100 bị “bay hơi” khoảng 2,000 tỷ USD khi các nhà đầu tư đặt ra nghi vấn liệu làn sóng trí tuệ nhân tạo (AI) có xứng đáng với chi phí khổng lồ mà nó mang lại hay không.

Các cổ phiếu công nghệ là đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề nhất. Intel lao dốc gần 29% vào thứ Sáu, Reddit giảm 29%, còn Alphabet – công ty mẹ của Google – “bốc hơi” hơn 500 tỷ USD vốn hóa chỉ trong ngày thứ Năm.

Bong bóng AI tại Trung Quốc đã nổ vào tuần trước, khiến phần lớn cổ phiếu công nghệ nước này tụt dốc mạnh. Liệu kịch bản tương tự có đang diễn ra trên Phố Wall?

Tại sao thị trường chứng khoán Mỹ lao dốc?

Nguyên nhân trực tiếp là do kết quả kinh doanh quý vừa qua gây thất vọng. Nhiều tập đoàn công nghệ lớn tiết lộ số tiền khổng lồ họ đang đổ vào AI, trong khi có doanh nghiệp cảnh báo về tốc độ tăng trưởng chậm lại.

Các nhà đầu tư nhỏ lẻ vốn đã lo lắng về việc giá cổ phiếu bị đẩy lên quá cao. Áp lực lạm phát gia tăng cùng với tín hiệu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) có thể tăng lãi suất vào tháng 12 khiến tâm lý trở nên căng thẳng hơn.

Google: Chi tiêu cho AI “ăn mòn” dòng tiền

Cổ phiếu Alphabet giảm gần 13% trong tuần vừa qua sau khi kết quả kinh doanh không đạt kỳ vọng nhà đầu tư.

Google báo lỗ dòng tiền tự do 9.1 tỷ USD vì tốc độ đầu tư vào hạ tầng AI gia tăng. Ngay cả mảng quảng cáo tìm kiếm cốt lõi cũng không đạt mục tiêu đề ra.

Các nhà đầu tư nhỏ lẻ hiện đặt câu hỏi liệu khoản đầu tư AI khổng lồ của Google bao giờ mới tạo ra dòng tiền đủ để “gỡ lại” chi phí đã bỏ ra.

Amazon: Chi tiêu 220 tỷ USD

Amazon cũng đang gặp bài toán tương tự.

Dù doanh thu dịch vụ đám mây AWS tăng 39%, Amazon vẫn ghi nhận lỗ dòng tiền tự do 42.4 tỷ USD trong 12 tháng qua.

Doanh nghiệp này dự kiến tổng chi tiêu vào khoảng 220 tỷ USD trong năm nay và có thể còn tăng nhiều hơn nữa vào năm 2027.

Intel: Nhà máy gặp sự cố, nhu cầu sụt giảm

Việc Intel lao dốc phần lớn đến từ những nguyên nhân sát sườn hơn.

Một vụ nổ tại nhà máy của Intel ở Israel đã khiến hoạt động sản xuất bị gián đoạn, dự kiến làm doanh thu hụt khoảng 600 triệu USD trong hai quý tới.

Đồng thời, giá chip nhớ tăng làm nhu cầu máy tính cá nhân (PC) giảm mạnh. Dự báo doanh thu quý IV của Intel thấp hơn nhiều so với kỳ vọng Phố Wall, khiến cổ phiếu doanh nghiệp rơi xuống mức giảm sâu nhất trong hàng chục năm qua.

Pretty brutal seeing $INTC down over 30% when data center revenue just grew ~80% and Intel expects server CPU units to grow 30%+ in both 2026 and 2027.The irony is that Intel finally has demand it spent years waiting for but between its struggling PC business and costly… pic.twitter.com/UhcLqkX6OK

— Shay Boloor (@StockSavvyShay) October 30, 2026

Reddit và cổ phiếu phần mềm: AI đang đe dọa hoạt động truyền thống

Reddit mất hơn 36% giá trị trong tuần qua sau khi cảnh báo việc Google trả kết quả tìm kiếm bằng AI đang làm lưu lượng người dùng đến nền tảng bị giảm mạnh.

Các công ty phần mềm doanh nghiệp cũng bị bán tháo. ServiceNow giảm khoảng 34% trong tuần qua do lợi nhuận hụt hơi và dự báo tăng trưởng đơn hàng mới thấp. Fortinet – công ty an ninh mạng – mất khoảng 24% sau khi phải giảm kỳ vọng doanh thu dịch vụ.

Các nhà đầu tư nhỏ lẻ ngày càng lo sợ AI có thể “lấn lướt”, làm xói mòn các mảng kinh doanh phần mềm truyền thống.

Bong bóng AI có đang bắt đầu vỡ?

Những dấu hiệu cảnh báo rõ ràng đang xuất hiện.

Các hãng công nghệ đã chi hàng trăm tỷ USD vào cơ sở hạ tầng AI trong khi hiệu quả tài chính vẫn chưa rõ ràng. JP Morgan dự báo tổng chi tiêu vốn cho AI toàn cầu năm 2026 có thể lên đến 900 tỷ USD.

Vấn đề là doanh thu từ AI có đủ lớn và tăng trưởng đủ nhanh để bù lại các khoản đầu tư này hay không – nhất là trong bối cảnh doanh nghiệp ngày càng phải vay mượn để mở rộng.

Tuy vậy, các mảng kinh doanh cốt lõi vẫn ghi nhận mức tăng trưởng nhất định. Microsoft cho biết nhu cầu dịch vụ đám mây tăng mạnh, còn doanh thu mảng đám mây của Google cũng đã tăng gấp đôi.

Hiện các bằng chứng chủ yếu cho thấy định giá lĩnh vực AI đang được điều chỉnh lại. Nếu làn sóng cắt giảm đầu tư AI tiếp diễn, đó mới là dấu hiệu rõ ràng hơn cho việc bong bóng AI thực sự nổ tung.

AI is all that matters for markets right now.AI infrastructure companies now account for 40% of the S&P 500’s market capitalization.At the same time, just 3 chipmaker firms represent 28% of the MSCI Emerging Markets Index.AI-related companies also account for 49% of… pic.twitter.com/d8Nqu9Kuyo

— The Kobeissi Letter (@KobeissiLetter) October 1, 2026

Thị trường chứng khoán sẽ tiếp tục lao dốc?

Các chỉ báo kỹ thuật cho thấy đợt bán tháo có thể chưa dừng lại, mặc dù lịch sử cũng mang đến góc nhìn lạc quan hơn.

Chỉ số Nasdaq-100 đóng cửa ở mức gần 28,385 điểm, thấp hơn đường trung bình động 50 ngày khoảng 29,800 điểm. Mốc trung bình 200 ngày quanh 27,900 điểm là ngưỡng hỗ trợ tiếp theo cần chú ý.

Nếu giảm xuống dưới đường xu hướng dài hạn đó, thị trường có thể còn yếu hơn nữa. Tuy nhiên, nếu lấy lại được đường trung bình 50 ngày, tín hiệu kỹ thuật sẽ tích cực hơn cho thị trường.

Lịch sử cho thấy các đợt điều chỉnh như vậy không hiếm. Theo dữ liệu của Fidelity, S&P 500 đã từng giảm trên 10% trong gần một nửa số năm kể từ năm 1980, nhưng hiếm khi rơi vào thị trường giá xuống kéo dài.

Thị trường hiện vẫn có sự phân hóa. S&P 500 chỉ giảm nhẹ 0.6% trong tuần, trong khi nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ thuộc Russell 2000 lại tăng 1.3%.

Hiện tại, các nhà đầu tư nên chú ý xem dự báo chi tiêu cho AI có bắt đầu giảm hay không, liệu lợi nhuận doanh nghiệp có tiếp tục gây thất vọng không, và liệu làn sóng bán tháo có lan rộng ra ngoài lĩnh vực công nghệ hay không.

Những báo cáo lợi nhuận sắp tới từ AMD và Nvidia sẽ rất quan trọng. Kết quả này có thể cho thấy liệu sự bùng nổ hạ tầng AI còn đủ mạnh để duy trì mức định giá hiện tại không.

Giai đoạn tiếp theo của đợt bán tháo này sẽ phụ thuộc lớn vào những gì các công ty này tiết lộ với nhà đầu tư về nhu cầu thị trường.