Thomas Braziel, một nhà đầu tư chuyên về tài sản rủi ro, đã thuê một công ty điều tra chuyên về dữ liệu blockchain để xem xét lại vấn đề tài chính ở giai đoạn đầu của Cardano, trong khi nhà phân tích Dan Gambardello cảnh báo về sự thiếu hụt nghiêm trọng về sự hỗ trợ đối với cộng đồng Cardano.
Braziel đã trình bày chi tiết toàn bộ quá trình điều tra trong một thông báo công khai trên X. Ông mong muốn làm rõ các địa chỉ Bitcoin ban đầu mà Cardano đã nhận trong đợt ICO và truy nguồn xem số tiền này sau đó đã chuyển về đâu.
Cuộc điều tra cũng xem xét quá trình thành lập và lịch sử sở hữu của Input Output Global, Emurgo và Cardano Foundation trong nhiều năm qua.
Các vấn đề liên quan đến chi trả, quản lý quỹ dự trữ và phân phối cho những người nội bộ cũng nằm trong phạm vi điều tra. Braziel cho rằng các nhà đầu tư vào Cardano xứng đáng được biết dự án đã huy động vốn, sử dụng tài sản và quản lý nguồn lực như thế nào từ thời điểm ban đầu của hệ sinh thái.
Cardano investors deserve answers.I've hired a crypto forensics firm to investigate the history of Cardano's founding, its original ICO proceeds, the movement of the BTC raised, and the financial history of the founding entities.I'm looking for information on:• The…
— Thomas Braziel (@Bkclaims) June 6, 2026
Ông nhấn mạnh rằng mình không cáo buộc bất kỳ hành vi sai trái nào. Thay vào đó, ông kêu gọi cộng đồng hợp tác, chia sẻ các tài liệu, dữ liệu ví hoặc thông tin lịch sử có thể giúp tổng hợp lại bức tranh dòng tiền giai đoạn đầu một cách đầy đủ.
Các con số liên quan đến kỳ ICO của Cardano thực sự gây ấn tượng mạnh. Đợt bán token Cardano diễn ra chủ yếu trong giai đoạn 2015 đến 2017 thông qua việc bán voucher, tổng cộng đã huy động khoảng 108,000 BTC. Nếu tính theo giá hiện tại, số tiền này tương đương hơn 6 tỷ USD trên thị trường toàn cầu.
just realized the value of the BTC that was raised in the ADA ICO is worth more than the current market cap of Cardano:108k BTC = $6.6 billionADA MC = $5.9 billion https://t.co/zPjlzPfH4D
— masato_alexander (@masatoalexander) June 6, 2026
Phần lớn token phát hành ban đầu đã được phân bổ cho các tổ chức sáng lập, thay vì chuyển hết cho những người mua công khai. Trong vài năm qua, các đơn vị vì lợi nhuận đã rất hạn chế trong việc công bố thông tin minh bạch, so với Cardano Foundation – tổ chức phi lợi nhuận.
“[…] Nghĩa vụ ban đầu của các tổ chức nhận được BTC và ADA là gì, đã chi bao nhiêu cho phát triển, còn lại bao nhiêu giữ lại, đầu tư, phân phối hay kiếm lời dưới các hình thức khác — và mức độ minh bạch, trách nhiệm nào đã cam kết với những người đóng góp vốn cho hệ sinh thái này? […],” Braziel nêu rõ trong một bài đăng khác.
Cuộc điều tra này đã làm dấy lên tranh cãi trên các cộng đồng tiền mã hóa. Nhiều người ủng hộ cho rằng trước đây Cardano đã từng được kiểm toán và hành động này chỉ là “lặp lại FUD” trong bối cảnh thị trường gấu khó khăn hiện nay của ngành crypto.
“Thật vô lý. Cardano đã kiểm toán, tái kiểm toán và lại kiểm toán nhiều lần. Mọi thứ đều rõ ràng,” một người dùng chia sẻ.
Những khó khăn của Cardano không chỉ dừng lại ở cuộc điều tra này. Giá ADA từng tụt mạnh về quanh mức 0.15 USD, mức giá chưa từng thấy kể từ cuối năm 2020, tương đương mức giảm khoảng 95% so với đỉnh năm 2021 gần 3.09 USD.
Hạ tầng của hệ sinh thái Cardano cũng đang gặp áp lực lớn. Mới đây, TapTools – nền tảng dữ liệu DeFi cực kỳ quan trọng trên Cardano – đã thông báo ngừng hoạt động, nối tiếp những giới hạn trước đó từ JPG.Store (chợ NFT lớn nhất của mạng này), gây thêm sự thất vọng cho cộng đồng.
Nhà sáng lập Charles Hoskinson từng công khai cảnh báo rằng nhiều dự án sẽ thất bại nếu không có mô hình phát triển bền vững. Ngay sau đó, ông đăng tải tuyên bố “tạm rời khỏi áp lực xã hội”, khiến sức ép bán tháo thêm tăng trên ADA cùng với các token khác trong hệ sinh thái.
Nhà phân tích Dan Gambardello, người ủng hộ Cardano lâu năm, đã trực tiếp bàn về tình hình này. Ông nhấn mạnh sự mệt mỏi vì các drama liên tục, Cardano bỏ lỡ các cơ hội lớn ở giai đoạn đầu, và nhu cầu cấp thiết phải có lãnh đạo mạnh mẽ hơn để giữ vững nền tảng hạ tầng cốt lõi.
“Tôi nghĩ công nghệ của Cardano rất tuyệt, ADA rồi sẽ ổn thôi, nhưng thực tế là sự thiếu sót sự hỗ trợ dành cho cộng đồng và các dự án tạo nên thành công Cardano thực sự rất mệt mỏi. Thêm cả cảnh drama, tranh cãi không dứt trên X, điều này sẽ làm bất kỳ ai có góc nhìn dài hạn cũng phải cân nhắc mở rộng sang các cơ hội khác trong thị trường crypto còn rất non trẻ,” Gambardello chia sẻ.
https://t.co/NxYZtDiviu
— Dan Gambardello (@dangambardello) June 7, 2026
Ý kiến của Gambardello phản ánh sự lo ngại chung trong cộng đồng. Mặc dù Cardano có thế mạnh về nghiên cứu và cơ chế staking, nhưng hạn chế trong việc nuôi dưỡng hệ sinh thái đang ngày càng bộc lộ rõ, trong khi đối thủ phát triển nhanh chóng ở mọi chỉ số quan trọng.
Cuộc điều tra pháp y này thực sự chạm vào những câu hỏi chưa bao giờ hết tranh cãi về cấu trúc ba bên của Cardano. Người ủng hộ cho rằng các khoản phân bổ ban đầu là phần thưởng xứng đáng cho đội ngũ xây dựng mạng lưới mà không cần đến sự tham gia mạnh của quỹ đầu tư mạo hiểm, còn phía chỉ trích lại muốn minh bạch hơn về hoạt động bán Bitcoin và giao dịch có liên quan đến những bên nội bộ.
Bất kể điều tra có đưa ra phát hiện mới hay chỉ xác nhận thêm cho các quan điểm hiện có, lời kêu gọi minh bạch tài chính đến vào đúng thời điểm quan trọng. Kết hợp cùng cảnh báo của Gambardello, kết quả có thể ảnh hưởng đến các cuộc tranh luận về quản trị và minh bạch trên toàn ngành crypto trong nhiều năm tới.