Một cựu nhà nghiên cứu OpenAI 24 tuổi đã biến một bài luận u ám về trí tuệ nhân tạo thành một trong những thương vụ nóng nhất phố Wall. Quỹ đầu cơ AI của Leopold Aschenbrenner, mang tên Situational Awareness, hiện đang quản lý khoảng 20 tỷ USD.
Quỹ này đã ghi nhận mức tăng trưởng gần 270% sau khi trừ phí chỉ trong 5 tháng đầu năm nay, theo số liệu do Wall Street Journal đưa tin. Nói dễ hiểu, nếu bạn đầu tư từ tháng 01/2024, số tiền của bạn đã gần như tăng gấp bốn lần vào mùa xuân.
Bạn có thể hình dung làn sóng AI giống như một cuộc đổ xô đi tìm vàng. Aschenbrenner không đặt cược vào ai sẽ tìm được nhiều vàng nhất, mà anh ấy đặt cược vào những người bán xẻng.
Những “chiếc xẻng” mà anh ấy nói ở đây chính là điện và máy tính. Trí tuệ nhân tạo mạnh cần rất nhiều hai thứ này. Anh lập luận rằng giới hạn về vật lý, chứ không phải phần mềm thông minh, mới quyết định ai sẽ trở nên giàu có.
Anh đã trình bày quan điểm này trong một bài luận dài 165 trang vào năm 2024, và bài viết lan truyền rất nhanh. Một số “người bán xẻng” mà anh ấy ưu tiên chính là các thợ đào Bitcoin chuyển sang cung cấp dịch vụ AI thay vì chỉ đào coin.
Khoản đầu tư lớn nhất trên sàn chứng khoán của quỹ là Bloom Energy, một công ty chuyên sản xuất pin nhiên liệu để tạo ra điện tại chỗ. Ngoài ra còn có CoreWeave, đơn vị cho thuê sức mạnh tính toán AI, cùng một số data center từng phục vụ đào coin nhưng nay chuyển sang vận hành AI.
Điểm thú vị là trong khi đặt cược vào mảng năng lượng, anh ấy lại đi ngược thị trường công nghệ khi đánh cược rằng cổ phiếu các hãng sản xuất chip sẽ giảm. Anh đã đặt hơn 1.5 tỷ USD vào việc cổ phiếu Nvidia sẽ giảm, và hơn 2 tỷ USD vào rổ cổ phiếu các công ty chip khác.
Giới giao dịch gọi đây là lệnh bán khống. Lý do rất đơn giản: Giá chip hiện tại dường như đã tính sẵn mọi kịch bản hoàn hảo, nhưng thực tế vấn đề lớn sắp tới lại nằm ở nguồn điện.
Khoản đầu tư lớn nhất của Aschenbrenner thậm chí không phải cổ phiếu niêm yết mà là cổ phần tư nhân của Anthropic, công ty đứng sau chatbot Claude.
Anh mua cổ phần vào tháng 02/2025 khi Anthropic được định giá khoảng 60 tỷ USD. Đến tháng 05/2026, giá trị này tăng vọt lên 965 tỷ USD sau một vòng gọi vốn mới thành công. Riêng khoản đầu tư này hiện chiếm khoảng 1/5 tổng giá trị quỹ.
Name của quỹ thậm chí còn xuất hiện trong danh sách nhà đầu tư của Anthropic, và công ty AI này cũng đang hướng tới việc IPO ẩn danh.
Jane Street, một “ông lớn” kín tiếng về giao dịch và rất hiếm khi đầu tư bên ngoài, cũng đã tham gia rót vốn vào quỹ này.
Việc đặt cực lớn vào chỉ một ý tưởng có thể đem lại kết quả trái ngược. Nếu các công ty giảm chi tiêu cho AI hoặc khủng hoảng năng lượng dịu xuống, quỹ cũng có thể giảm mạnh như lúc tăng.
Rủi ro này cũng “ám” lên cổ phiếu các thợ đào Bitcoin tập trung hạ tầng AI nói chung.
Hiện tại, khoản đầu tư này vẫn đang “ăn nên làm ra”, và tất cả đang chờ xem giá trị private của Anthropic giữ được đến đâu. Những tháng tới sẽ trả lời chuyện người bán xẻng có thực sự kiếm được nhiều hơn người đào vàng hay không.