Vitalik Buterin thừa nhận Ethereum đã “tụt lùi” trong 10 năm qua

Đồng sáng lập Ethereum, Vitalik Buterin, dự kiến năm 2026 sẽ là thời điểm blockchain này quay trở lại với tinh thần “cypherpunk” ban đầu.

Vào ngày 16/01/2024, Buterin đã công bố một lộ trình kỹ thuật với mục tiêu đảo ngược những gì ông gọi là “một thập kỷ tụt lùi” về phi tập trung.

Ethereum dự định khắc phục những hạn chế của mình như thế nào

Đồng sáng lập Ethereum thừa nhận rằng việc mạng lưới theo đuổi khả năng mở rộng phục vụ số đông đã vô tình làm mất đi lời hứa cốt lõi về quyền tự chủ cho người dùng.

Theo Buterin, hệ sinh thái hiện tại khiến người dùng trở nên quá phụ thuộc vào hạ tầng tập trung khi tương tác với blockchain. Sự phụ thuộc này chủ yếu liên quan đến việc dùng các máy chủ tin cậy và các giao thức Remote Procedure Calls (RPC).

Kiến trúc này buộc người sử dụng phải tin tưởng vào các nhà cung cấp dữ liệu bên thứ ba thay vì tự mình xác minh chuỗi khối.

Để thay đổi điều này, lộ trình đến năm 2026 sẽ ưu tiên triển khai Helios và Zero-Knowledge Ethereum Virtual Machines (ZK-EVMs).

Các công nghệ này nhằm mục tiêu giúp trải nghiệm “full node” trở nên phổ biến hơn, cho phép phần lớn thiết bị phổ thông cũng có thể kiểm tra, xác nhận dữ liệu thông qua Bridges và Local Verification (BAL).

Bằng cách chuyển quá trình xác minh về phía người dùng cuối, Ethereum muốn loại bỏ sự cần thiết phải tin tưởng “mù quáng” vào các cổng tập trung như Infura hay Alchemy.

Lộ trình này cũng đưa ra các tính năng “privacy UX” mạnh mẽ, thúc đẩy quyền riêng tư cho người dùng, dù điều này có thể dẫn đến mâu thuẫn với các công ty phân tích dữ liệu.

Do đó, Buterin đề xuất tích hợp các giao thức như Oblivious RAM (ORAM) và Private Information Retrieval (PIR). Những giao thức này giúp ví có thể tra cứu dữ liệu mà không để lộ thói quen hay lịch sử truy cập, qua đó ẩn danh hoạt động người dùng trước các nhà cung cấp RPC.

Giải pháp này nhằm ngăn việc dữ liệu hành vi của người dùng bị bán cho các bên thứ ba.

Về mặt bảo mật, mạng lưới sẽ tiêu chuẩn hóa các loại ví có tính năng “khôi phục xã hội” và thời gian khóa. Những công cụ này sẽ giúp việc lấy lại tài sản trở nên dễ dàng hơn, không cần đến các dịch vụ lưu ký tập trung hay lưu trữ đám mây dễ bị can thiệp bởi các tập đoàn công nghệ lớn như Google.

Bên cạnh đó, Ethereum cũng sẽ tăng cường giao diện người dùng bằng cách sử dụng các giao thức lưu trữ phi tập trung như IPFS, giúp hạn chế nguy cơ bị chiếm quyền kiểm soát giao diện và khóa tài sản của người dùng.

Mặc dù ông lưu ý rằng các cập nhật này sẽ không được áp dụng ngay trong bản phát hành sắp tới, nhưng kế hoạch đến 2026 sẽ là một bước tiến lớn, thay đổi cơ bản cách blockchain lớn thứ hai thế giới quản lý niềm tin.

“Đây sẽ là một chặng đường dài. Chúng ta sẽ không có được mọi thứ mình muốn ngay ở bản phát hành Kohaku tiếp theo, hoặc các đợt nâng cấp sau đó. Nhưng những thay đổi này sẽ giúp Ethereum không chỉ xứng đáng với vị trí hiện tại mà còn mở rộng vai trò trong tương lai,” ông chia sẻ.