TradingKey - Vào đầu tháng 9, tranh chấp lao động tại Đài Loan của gã khổng lồ chip nhớ toàn cầu Micron Technology (MU) tiếp tục leo thang. Hai công đoàn lớn là "Công đoàn Wafer Micron" và "Công đoàn Bộ nhớ Micron" đang tiến hành các thủ tục đình công, với các điểm mấu chốt tranh chấp tập trung vào tiền thưởng hiệu suất và cơ chế chia sẻ lợi nhuận.
Theo giờ châu Á - Thái Bình Dương ngày 4 tháng 9, Micron đã hoàn thành vòng hòa giải chính thức đầu tiên với công đoàn Đào Viên. Hai bên vẫn chưa đạt được thống nhất, nhưng vòng hòa giải thứ hai đã được lên lịch.
Micron hiện có khoảng 15.000 nhân viên tại Đài Loan, Trung Quốc, chủ yếu tập trung tại hai cơ sở sản xuất lớn ở Đào Viên và Đài Trung. Hai công đoàn hợp lại có khoảng 10.000 đoàn viên, chiếm khoảng hai phần ba tổng lực lượng lao động. Một khảo sát nội bộ do các công đoàn thực hiện vào tháng 8 cho thấy hơn 80% số đoàn viên tham gia ủng hộ việc đình công.
Trong quý 3 năm tài chính 2026, Micron ghi nhận doanh thu đạt 41,46 tỷ USD, tăng 346% so với cùng kỳ năm ngoái, lợi nhuận ròng GAAP đạt 28,24 tỷ USD và biên lợi nhuận gộp phi GAAP đạt 84,9%.
Các công đoàn cho rằng hệ thống thưởng hiệu suất cá nhân hiện tại của Micron thiếu tính minh bạch trong cách tính và giới hạn mức thưởng tối đa, dẫn đến tiền thưởng của nhân viên không tương xứng với đà tăng trưởng lợi nhuận của công ty.
Đáp lại điều này, các công đoàn đã đưa ra hai yêu cầu chính:
Thứ nhất, một khoản thưởng truy thu một lần, yêu cầu bổ sung một khoản thưởng một lần cho năm tài chính 2026, trong đó mỗi nhân viên tại Đài Loan sẽ nhận được số tiền tương đương 83 tháng lương;
Thứ hai, thể chế hóa việc chia sẻ lợi nhuận, xóa bỏ hệ thống Chương trình thưởng khuyến khích (IPP) hiện tại bắt đầu từ năm tài chính 2027 và thay vào đó trích 15% lợi nhuận hoạt động của công ty vào quỹ thưởng cho nhân viên, đồng thời thay đổi tần suất chi trả từ hàng năm sang hàng quý.
Micron phản hồi rằng tiền thưởng hiệu suất cho năm 2026 sẽ đạt mức cao kỷ lục. Sau khi vòng hòa giải đầu tiên kết thúc vào ngày 4 tháng 9, công ty cho biết sẽ công bố thêm thông tin chi tiết về các khoản đãi ngộ trong những tuần tới, trong đó kế hoạch IPP liên quan dự kiến sẽ được chính thức công khai vào tháng 10.
Đài Loan, Trung Quốc là một trong những căn cứ sản xuất lớn nhất toàn cầu của Micron. Tính đến đầu năm 2026, Micron đã đầu tư tích lũy khoảng 1,4 nghìn tỷ NT$ (khoảng 43,9 tỷ USD) tại Đài Loan, với hơn 60% công suất toàn cầu của tập đoàn tập trung tại đây.
Nếu cuộc đình công cuối cùng xảy ra và gây gián đoạn sản xuất, các lô hàng DRAM và HBM của Micron tại Đài Loan sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp, có thể làm chậm trễ việc bàn giao công suất cho các khách hàng máy chủ AI như Nvidia (NVDA), Google (GOOGL) và Microsoft (MSFT). Trong bối cảnh nguồn cung HBM đang thắt chặt hiện nay, một cuộc đình công kéo dài cũng có thể khiến một số khách hàng chuyển đơn hàng sang Samsung hoặc SK Hynix (SKHY).
Ngoài ra, Micron đang xây dựng một cơ sở đóng gói HBM tiên tiến tại Singapore và đã mua lại nhà máy Tongluo của PSMC để mở rộng công suất tại Đài Loan. Tuy nhiên, nhà máy Tongluo dự kiến phải đến năm 2028 mới đi vào sản xuất quy mô lớn và không thể thay thế công suất hiện có trong ngắn hạn. Tình hình sản xuất tại Đài Loan hiện vẫn không thay đổi.
Nếu Micron cuối cùng nhượng bộ bằng cách tăng đáng kể tiền thưởng hiệu suất hoặc trích một phần lợi nhuận hoạt động cho quỹ tiền thưởng, điều này sẽ trực tiếp đẩy chi phí lao động lên cao và thu hẹp biên lợi nhuận hoạt động trong tương lai.

[Nguồn: TradingView]
Sau tin tức về cuộc đình công vào ngày 1/9, cổ phiếu Micron chốt phiên giảm 2,64% trong ngày xuống mức 933,44 USD.
Vào ngày 4/9, cổ phiếu Micron tăng 6,1% và chốt phiên ở mức 1.016,59 USD. Trong khi ba chỉ số chứng khoán chính của Mỹ nhìn chung suy yếu trong ngày hôm đó, nhóm cổ phiếu chip nhớ đã phục hồi trên diện rộng, với ADR của SK Hynix tăng 8,1% và SanDisk tăng vọt 11,9%.
Các báo cáo từ các công ty nghiên cứu chỉ ra rằng nhu cầu đối với máy chủ AI đang giữ giá DRAM và các sản phẩm bộ nhớ ở mức cao. Đà tăng giá cổ phiếu của Micron được thúc đẩy nhiều hơn bởi các yếu tố nền tảng của ngành thay vì tin tức lao động đơn lẻ.
Đối với các nhà đầu tư, liệu hoạt động hòa giải lao động tiếp theo có thể ngăn chặn một cuộc đình công hay không vẫn là yếu tố then chốt. Nếu hòa giải thất bại và dẫn đến đình công, thị trường sẽ đánh giá lại rủi ro sản xuất và cung ứng của Micron; nếu hai bên đạt được thỏa thuận, việc giải tỏa áp lực ngắn hạn cũng có thể đóng vai trò là yếu tố hỗ trợ tích cực nhẹ đối với giá cổ phiếu.
Trong cuộc đàm phán hiện tại, công đoàn tại Micron Đài Loan cũng đang sử dụng hệ thống chia sẻ lợi nhuận cho nhân viên của Samsung Electronics và SK Hynix làm tiêu chuẩn tham chiếu.
Samsung Electronics từng đối mặt với nguy cơ xảy ra một cuộc tổng đình công từ phía công đoàn vào tháng 5 năm 2026, ban đầu dự kiến diễn ra từ ngày 21 tháng 5 đến ngày 7 tháng 6, trước khi ban lãnh đạo và người lao động đạt được thỏa thuận sơ bộ ngay trước cuộc đình công. Thỏa thuận này bao gồm mức tăng lương trung bình 6,2% cho năm 2026 và thiết lập cơ chế thưởng hiệu suất đặc biệt cho mảng kinh doanh bán dẫn, trong đó tiền thưởng gắn liền với kết quả hoạt động kinh doanh. Sau đó, công đoàn đã thông qua thỏa thuận này với tỷ lệ 73,7% phiếu tán thành.
Trong khi đó, các cuộc đàm phán lao động tại SK Hynix kéo dài khoảng hai tháng. Vào ngày 20 tháng 8, hai bên đã đạt được thỏa thuận sơ bộ về gói thù lao và tiền thưởng hiệu suất cho năm 2026. Dựa trên hệ thống trước đây là trích 10% lợi nhuận hoạt động hàng năm để chia sẻ lợi nhuận cho nhân viên, cơ cấu chi trả đã được điều chỉnh thành 40% bằng tiền mặt và 60% bằng cổ phiếu công ty, cùng với mức tăng lương 6,3%. Một phần tiền thưởng bằng cổ phiếu bao gồm thời gian hạn chế chuyển nhượng. Tuy nhiên, thỏa thuận sau đó đã bị người lao động bác bỏ; trong cuộc bỏ phiếu ngày 25 tháng 8, 50,08% số cử tri tham gia đã phản đối, khiến thỏa thuận không thể thông qua với khoảng cách sát sao chỉ 25 phiếu, buộc cả hai bên phải quay lại bàn đàm phán.
Do quy mô lợi nhuận, cơ cấu thù lao và tiêu chuẩn chi trả giữa ba công ty có sự khác biệt, việc đối chiếu tham chiếu của công đoàn tập trung vào cơ chế chia sẻ lợi nhuận thay vì so sánh trực tiếp thu nhập thực nhận của người lao động.
Theo Luật Giải quyết Tranh chấp Lao động của Đài Loan, công đoàn trước tiên phải tiến hành hòa giải với ban quản lý, và cuộc bỏ phiếu đình công chỉ có thể diễn ra nếu hòa giải thất bại. Công đoàn Micron Đài Loan hiện vẫn đang trong giai đoạn hòa giải.
Vòng hòa giải đầu tiên vào ngày 4 tháng 9 đã không đạt được thỏa thuận, và hai bên đã lên lịch cho vòng thứ hai vào ngày 21 tháng 9. Nếu đàm phán tiếp tục đổ vỡ, công đoàn sẽ khởi động quy trình bỏ phiếu đình công, vốn yêu cầu sự chấp thuận của đa số tất cả đoàn viên để đình công hợp pháp. Mặc dù hơn 80% số người tham gia khảo sát trước đó ủng hộ đình công, nhưng đây chỉ là cuộc khảo sát ý định nội bộ chứ không phải là cuộc bỏ phiếu chính thức.
Micron cho biết công ty sẽ chi trả khoản tiền thưởng hiệu suất cao kỷ lục trong năm nay và sẽ công bố thêm chi tiết về các chính sách đãi ngộ trong những tuần tới, trong đó kế hoạch IPP liên quan dự kiến sẽ chính thức được công bố vào tháng 10.
Micron cần tìm kiếm sự cân bằng giữa chính sách đãi ngộ nhân viên, sự ổn định sản xuất và lợi nhuận cho cổ đông. Trong ngắn hạn, thị trường nên theo dõi liệu cuộc hòa giải sắp tới có thể ngăn chặn một cuộc đình công hay không. Trong trung hạn, các yếu tố then chốt cần giám sát bao gồm việc liệu những thay đổi trong cơ cấu tiền thưởng có làm tăng chi phí hay không và liệu cơ sở sản xuất tại Đài Loan có chịu tác động vận hành thực tế hay không. Tác động đối với chuỗi cung ứng HBM toàn cầu sẽ chỉ xuất hiện nếu cuộc đình công thực sự diễn ra và tiếp tục làm gián đoạn sản xuất.
Về bản chất, mâu thuẫn tập trung vào cách người lao động và ban quản lý doanh nghiệp phân chia phần lợi nhuận thặng dư trong chu kỳ bùng nổ của AI. Kết quả đàm phán tại Micron Đài Loan không chỉ là vấn đề nội bộ của công ty, mà còn có thể trở thành điểm tham chiếu để theo dõi xu hướng đãi ngộ và tiền thưởng trong toàn ngành bộ nhớ toàn cầu.