Thị trường xe điện bước vào kỷ nguyên nghìn tỷ đô la, Tesla hay Rivian đáng đầu tư dài hạn hơn?

TradingKey - Ngành công nghiệp xe năng lượng mới toàn cầu vẫn đang trong giai đoạn mở rộng nhanh chóng. Theo dự báo từ các tổ chức nghiên cứu thị trường, quy mô thị trường xe điện toàn cầu dự kiến sẽ tiếp tục tăng trưởng trong vài năm tới, có thể đạt khoảng 2,2 nghìn tỷ USD vào năm 2034, với tốc độ tăng trưởng kép hàng năm trong dài hạn đạt gần 10%. Khi các nhà sản xuất ô tô truyền thống đẩy nhanh quá trình chuyển đổi, công nghệ pin liên tục đạt được những đột phá, còn hệ sinh thái xe thông minh và tự lái dần hoàn thiện, ngành xe điện tiếp tục là một tâm điểm chú ý trên thị trường vốn.

Tuy nhiên, đối với các nhà đầu tư, sự tăng trưởng của ngành không đồng nghĩa với việc tất cả các công ty xe điện đều sẽ trở thành người chiến thắng. Vậy, giữa Tesla ( TSLA) và Rivian ( RIVN ), hai công ty xe điện tiêu biểu này, cổ phiếu nào phù hợp hơn để nắm giữ dài hạn? Câu trả lời phụ thuộc vào việc nhà đầu tư coi trọng tính chắc chắn hơn, hay kỳ vọng nhiều hơn vào sự linh hoạt trong tăng trưởng.

Đâu là lợi thế lớn nhất khi đầu tư vào Tesla?

Lợi thế lớn nhất của Tesla không đơn thuần là doanh số bán xe, mà là việc công ty đã hoàn tất quá trình chuyển đổi từ một nhà sản xuất xe điện thành một công ty công nghệ tích hợp.

Trong hơn một thập kỷ qua, Tesla đã xây dựng một thương hiệu xe điện dẫn đầu toàn cầu nhờ thế mạnh của hai dòng xe Model 3 và Model Y. Cho đến nay, hai mẫu xe này vẫn đóng góp phần lớn vào tổng lượng xe bàn giao của công ty. Mặc dù sự cạnh tranh trên thị trường xe điện đã gia tăng đáng kể trong những năm gần đây — khi các công ty bao gồm BYD, các ông lớn ô tô truyền thống và hàng loạt công ty khởi nghiệp mới nổi liên tục tung ra các mẫu xe mới, khiến mảng kinh doanh ô tô của Tesla chịu áp lực tăng trưởng ngày càng lớn — công ty vẫn duy trì được lợi thế về quy mô dẫn đầu ngành.

Trong năm 2025, doanh thu của Tesla đạt khoảng 94,8 tỷ USD và lợi nhuận ròng khoảng 3,8 tỷ USD. Mặc dù lợi nhuận giảm so với năm trước và biên lợi nhuận mảng ô tô cũng bị ảnh hưởng bởi cuộc cạnh tranh về giá, nhưng so với nhiều nhà sản xuất xe năng lượng mới vẫn đang trong giai đoạn thua lỗ, Tesla đã sở hữu một mô hình kinh doanh hoàn thiện.

Số liệu mới nhất cho thấy lượng xe bàn giao toàn cầu trong quý 2 của Tesla đạt khoảng 480.000 xe, vượt kỳ vọng trước đó của thị trường và cho thấy nhu cầu của người tiêu dùng vẫn được duy trì ổn định.

Quan trọng hơn, các nhà đầu tư hiện định giá Tesla ở mức cao hơn không phải vì đây đơn thuần là một công ty ô tô, mà vì thị trường đang đặt cược vào mảng kinh doanh trí tuệ nhân tạo trong tương lai của hãng.

Đâu là động lực tăng trưởng tương lai lớn nhất của Tesla?

Nếu Tesla tiếp tục phụ thuộc vào doanh số bán xe để tăng trưởng trong những năm tới, định giá của công ty có thể sẽ khó duy trì ở mức hiện tại. Tuy nhiên, nếu đạt được những bước đột phá trong lĩnh vực tự lái, Robotaxi và mảng robot, cơ cấu doanh thu của công ty có thể sẽ trải qua một sự dịch chuyển mạnh mẽ.

Hiện tại, Tesla đang đầu tư nguồn lực lớn để phát triển hệ thống Tự lái hoàn toàn (FSD) và thúc đẩy quá trình thương mại hóa Robotaxi. Trong khi đó, robot nhân hình Optimus do công ty phát triển cũng được Musk coi là động lực tăng trưởng chính trong tương lai.

Ngoài ra, mảng năng lượng cũng là một phần dễ bị bỏ qua của Tesla. Mảng kinh doanh năng lượng, bao gồm hệ thống lưu trữ năng lượng hộ gia đình Powerwall và hệ thống lưu trữ năng lượng quy mô lớn Megapack, đang tăng trưởng nhanh chóng và có thể trở thành một nguồn lợi nhuận mới trong tương lai.

Do đó, việc mua cổ phiếu Tesla về bản chất không chỉ là đầu tư vào một công ty ô tô, mà là đầu tư vào tiềm năng tăng trưởng của trí tuệ nhân tạo, công nghệ tự lái, robot và công nghệ năng lượng.

Đâu là rủi ro lớn nhất khi đầu tư vào Tesla?

Mặc dù tiềm năng tăng trưởng dài hạn là cực kỳ lớn, định giá hiện tại của Tesla đã phản ánh một phần lớn các kỳ vọng trong tương lai.

Thị trường không chỉ đòi hỏi Tesla phải duy trì vị thế dẫn đầu trong lĩnh vực xe điện mà còn kỳ vọng công ty đạt được những bước đột phá về công nghệ tự lái và robot. Nếu tốc độ thương mại hóa FSD chậm hơn dự kiến, hoặc việc triển khai Robotaxi gặp phải các rào cản pháp lý và kỹ thuật, mức định giá cao có thể gây áp lực lên giá cổ phiếu.

Ngoài ra, các nhà sản xuất ô tô truyền thống đang nhanh chóng bắt kịp. Các công ty như BYD, Volkswagen, Hyundai và General Motors đều đang mở rộng đầu tư vào xe điện, và sự cạnh tranh trong ngành trong tương lai có thể tiếp tục thu hẹp biên lợi nhuận từ mảng kinh doanh ô tô của Tesla.

Nói cách khác, lợi thế lớn nhất của Tesla là tiềm năng tương lai khổng lồ, trong khi rủi ro lớn nhất là thị trường đã trả giá trước cho tương lai đó.

Đâu là các động lực tăng trưởng chính của Rivian?

So với Tesla, Rivian vẫn đang ở trong giai đoạn tăng trưởng ban đầu.

Rivian chủ yếu sản xuất xe bán tải điện R1T, xe SUV điện R1S và xe điện thương mại, đồng thời đã gia nhập thị trường vận tải thương mại thông qua quan hệ hợp tác với các công ty như Amazon.

Hiện tại, Rivian có quy mô nhỏ hơn nhiều so với Tesla, với vốn hóa thị trường khoảng 20 tỷ USD so với mức vốn hóa thị trường hơn 1 nghìn tỷ USD của Tesla. Do đó, nếu Rivian có thể mở rộng thành công công suất sản xuất và đạt được lợi nhuận trong tương lai, cổ phiếu của công ty về mặt lý thuyết có thể có tiềm năng tăng giá lớn hơn.

Cơ hội lớn nhất của công ty đến từ mẫu xe R2 mới.

R2 được định vị cho thị trường đại chúng, hướng tới phân khúc SUV cỡ trung có mức giá khoảng 50.000 USD, đây hiện là phân khúc xe điện cạnh tranh nhất toàn cầu với nhu cầu tiềm năng cao nhất.

Trong quý 2 năm 2026, Rivian đã bàn giao 12.194 xe, vượt kỳ vọng của thị trường, đồng thời công ty đã nâng mục tiêu bàn giao xe cả năm từ 62.000 - 67.000 xe lên 65.000 - 70.000 xe.

Điều này cho thấy Rivian đang dần nâng cao hiệu quả sản xuất và thị trường vẫn có nhu cầu đối với các mẫu xe mới của hãng.

Liệu Rivian có thể dựa vào R2 để đạt được bước ngoặt về lợi nhuận?

Luận điểm đầu tư cốt lõi đối với Rivian nằm ở việc liệu công ty có thể chuyển đổi thành công từ một 'nhà sản xuất xe điện cao cấp phân khúc ngách' sang một 'nhà sản xuất ô tô phân khúc đại chúng' trong tương lai hay không.

Trước đây, Rivian từng gặp nhiều khó khăn do chi phí sản xuất cao, thiếu quy mô và tình trạng đốt tiền nghiêm trọng.

Tuy nhiên, kết quả hoạt động tài chính gần đây của công ty đã cho thấy những dấu hiệu cải thiện.

Trong quý 1 năm 2026, doanh thu của Rivian đạt khoảng 1,38 tỷ USD, tăng 11% so với cùng kỳ năm ngoái, và công ty đã đạt lợi nhuận gộp khoảng 119 triệu USD, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong quá trình mở rộng quy mô của doanh nghiệp.

Trong khi đó, công ty cũng đã đảm bảo được sự hỗ trợ hợp tác kỹ thuật từ Volkswagen và nhận được vốn đầu tư thông qua mối quan hệ đối tác về nền tảng phần mềm của hai bên.

Nếu dòng xe R2 có thể mở rộng thành công sản lượng bán hàng đồng thời hạ thấp chi phí sản xuất, Rivian có thể bước vào một giai đoạn tăng trưởng mới.

Đâu là rủi ro lớn nhất khi đầu tư vào Rivian?

So với Tesla, điểm yếu lớn nhất của Rivian hiển hiện rất rõ ràng: tình trạng thiếu khả năng sinh lời.

Dù công ty đã bắt đầu cải thiện biên lợi nhuận gộp, họ vẫn cần nguồn vốn lớn để đầu tư vào R&D, mở rộng các nhà máy và nâng cao quy mô sản xuất.

Sự thành công của dự án R2 sẽ quyết định trực tiếp đến quỹ đạo của công ty trong vài năm tới. Nếu doanh số bán xe R2 đạt kỳ vọng, Rivian có thể có cơ hội được định giá lại; tuy nhiên, nếu việc ra mắt bị trì hoãn hoặc hoạt động kiểm soát chi phí thất bại, công ty có thể sẽ lại phải đối mặt với áp lực tài chính một lần nữa.

Thị trường gần đây cũng lưu ý rằng Rivian vẫn cần liên tục đầu tư vốn để hỗ trợ hoạt động mở rộng trong tương lai, và đây vẫn là mối quan ngại hàng đầu của các nhà đầu tư.

Do đó, đầu tư vào Rivian giống như việc đầu tư vào một câu chuyện về tương lai hơn là vào một doanh nghiệp đã có vị thế vững chắc và có lợi nhuận.

So sánh Tesla và Rivian, mô hình kinh doanh của bên nào mạnh hơn?

Về mô hình kinh doanh, hai công ty đang ở những giai đoạn phát triển hoàn toàn khác nhau.

Nên chọn Tesla hay Rivian để đầu tư dài hạn?

Đối với hầu hết các nhà đầu tư dài hạn, Tesla có thể là một lựa chọn có tỷ lệ rủi ro/lợi nhuận cân bằng hơn.

Lý do rất đơn giản: Tesla đã chứng minh được năng lực sản xuất xe, tạo ra lợi nhuận và duy trì lượng dự trữ tiền mặt đủ để tài trợ cho hoạt động R&D trong tương lai. Ngay cả khi mảng kinh doanh xe tự lái và robot của hãng không đạt kỳ vọng, công ty vẫn là nhà sản xuất xe năng lượng mới hàng đầu toàn cầu.

Ngược lại, mặc dù Rivian mang lại lợi nhuận tiềm năng cao hơn, nhưng con đường dẫn đến thành công của hãng lại phụ thuộc vào nhiều biến số hơn. Họ cần dòng xe R2 thành công, chi phí sản xuất tiếp tục giảm và dự trữ tiền mặt đủ để duy trì đà mở rộng, trong khi vẫn phải đối mặt với sự cạnh tranh từ Tesla, BYD và các nhà sản xuất ô tô truyền thống.

Nếu các nhà đầu tư muốn nắm bắt xu hướng dài hạn của xe năng lượng mới trong khi vẫn ưu tiên tính ổn định của doanh nghiệp, Tesla sẽ phù hợp hơn để làm cổ phiếu nắm giữ cốt lõi.

Nếu các nhà đầu tư sẵn sàng chấp nhận rủi ro cao hơn để tìm kiếm tiềm năng tăng trưởng gấp mười lần, thì Rivian có thể mang lại tiềm năng tăng giá lớn hơn.