Nghịch lý ngành công nghệ: Tại sao đây là đợt điều chỉnh tạm thời, không phải thị trường gấu

Vào ngày 5 tháng 2 năm 2026, các thị trường tài chính đã chứng kiến một đợt sụt giảm mạnh gây chấn động cộng đồng nhà đầu tư. Chỉ số S&P 500 giảm 1,23%, Chỉ số Trung bình Công nghiệp Dow Jones (DJIA) giảm 1,20%, và chỉ số Nasdaq Composite tập trung vào công nghệ đã dẫn đầu đà giảm với mức sụt giảm 1,59%.

Với tư cách là nhóm ngành chiếm tỷ trọng lớn nhất trong S&P 500, lĩnh vực công nghệ đóng vai trò là tác nhân chính kéo các chỉ số thị trường chung đi xuống.

Nguồn: MacroMicro

Tuy nhiên, khi xem xét kỹ hơn dữ liệu nền tảng, có thể thấy đây không phải là khởi đầu của một thị trường gấu mang tính cấu trúc. Thay vào đó, thị trường đang đối mặt với một "nghịch lý công nghệ" sâu sắc và mang tính tạm thời, nơi các cổ phiếu bị bán tháo vì hai lý do hoàn toàn trái ngược nhau.

Nghịch lý Thị trường Công nghệ

Trụ cột đầu tiên của nghịch lý này liên quan đến các "AI Hyperscalers", những gã khổng lồ thống trị bao gồm Alphabet, Amazon, Meta và Microsoft. Những công ty này hiện đang bị thị trường trừng phạt vì đầu tư quá mạnh tay vào trí tuệ nhân tạo. Sau các thông báo kết quả kinh doanh gần đây, các nhà đầu tư ít tập trung hơn vào việc doanh thu vượt kỳ vọng mà chú ý nhiều hơn đến sự leo thang chóng mặt của các dự báo chi phí vốn (CapEx). Rõ ràng đang có sự lo ngại trên Phố Wall về tỷ suất hoàn vốn (ROI) trong ngắn hạn đối với các dự án cơ sở hạ tầng khổng lồ này, xét từ các ước tính CapEx đã tăng đột biến chỉ trong vòng chưa đầy một năm.

Nguồn: Kết quả kinh doanh của công ty

Quy mô của mức chi tiêu này là chưa từng có trong lịch sử doanh nghiệp, khi dự báo năm 2026 của Amazon đã leo lên mức hơn 200 tỷ USD, tương ứng với mức tăng 53%, trong khi đối với Alphabet và Meta, con số này gần như tăng gấp đôi. Đây chỉ là một phần của bức tranh; ở đây chúng ta thậm chí còn chưa bao gồm mức tăng đáng kể trong chi tiêu R&D dành cho lương và quyền chọn cổ phiếu cho các kỹ sư phần mềm tham gia vào các dự án này.

Nhìn vào những con số này, thị trường đang đặt câu hỏi liệu doanh thu và lợi nhuận trong tương lai có bù đắp được mức chi tiêu khổng lồ này hay không.

Ngược lại, trụ cột thứ hai của nghịch lý này đánh vào đầu kia của phân khúc phần mềm: các công ty Phần mềm dưới dạng dịch vụ (SaaS) truyền thống. Các công ty như Salesforce, ServiceNow, Adobe và Intuit đang bị bán tháo mạnh mẽ vì thị trường lo ngại họ không sẵn sàng cho chính sự đột phá từ AI mà các hyperscalers đang tài trợ. Hiệu suất từ đầu năm đến nay (YTD) của các cổ phiếu này có thể nói là rất tồi tệ.

Nguồn: Kết quả kinh doanh của công ty 

Logic của thị trường đã trở thành một tình thế "Catch-22" đầy mâu thuẫn. Nó trừng phạt các hyperscalers vì chi quá nhiều để xây dựng tương lai AI, đồng thời lại trừng phạt các công ty SaaS vì không chi đủ để tồn tại trong chính tương lai đó.

Tương đồng nhưng khác biệt

Khi mọi người gán những nhãn dán như “Hyperscalers” và “SaaS”, về cơ bản họ đang phớt lờ thực tế rằng tất cả đều là cổ phiếu công nghệ, nhưng điểm khác biệt là những cái tên như Alphabet, Meta và Microsoft sẵn sàng và có đủ năng lực tài chính để đầu tư những khoản chi phí vốn (CapEx) khổng lồ, giúp họ phát triển thành những người tiên phong về AI như hiện nay. Các con số CapEx từ ba năm qua phác họa một bức tranh rất rõ ràng.

Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh của công ty

Sự phân hóa này đã tạo ra một khoảng cách quy mô khổng lồ thường bị bỏ qua. Trong khi một gã khổng lồ như Salesforce có thể chi khoảng 700 triệu USD mỗi năm cho cơ sở hạ tầng, thì con số hướng dẫn 180 tỷ USD của Alphabet thể hiện sự chênh lệch gấp 250 lần.

Các số liệu trong bảng cân đối kế toán của danh sách công ty trên càng củng cố thêm nhận định này. Salesforce, vốn là một trong những công ty SaaS lớn nhất xét về quy mô hoạt động, thậm chí không thể so bì được với Amazon, Google, Meta hay Microsoft khi xét đến dự trữ tiền mặt và dòng tiền từ hoạt động kinh doanh.

Nguồn: Báo cáo kết quả kinh doanh của công ty

Thị trường đang trừng phạt Salesforce, Adobe, Intuit và ServiceNow vì họ đang bị AI làm gián đoạn, nhưng vấn đề là họ không còn cách nào khác, bởi họ không thể cạnh tranh được với nhóm Mag7 do khoảng cách khổng lồ về tiền mặt và lợi nhuận.

Tác động đến thị trường chung

Phản ứng hiện tại của thị trường cuối cùng sẽ không thể duy trì bền vững vì nó vô lý về mặt bản chất. Thị trường không thể duy trì mãi một câu chuyện mà ở đó họ vừa phản đối chi phí xây dựng nền kinh tế mới, vừa lo ngại về sự yếu thế của những bên không đủ khả năng để xây dựng nó.

Đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ trên diện rộng mà chúng ta đang chứng kiến là một ví dụ điển hình cho việc thị trường "hành động trước, đặt câu hỏi sau". Sự mâu thuẫn khi trừng phạt các doanh nghiệp vì cả việc đầu tư quá mức lẫn đầu tư thiếu hụt vào cùng một công nghệ cho thấy tâm lý nhà đầu tư, chứ không phải sự sụp đổ về mặt cấu trúc, mới là động lực thúc đẩy hiện tại. Khi mọi thứ ổn định trở lại, thị trường có thể sẽ quay về với thực tế rằng mức chi phí vốn (CapEx) khổng lồ từ nhóm "Magnificent 7" chính là một biện pháp đảm bảo vị thế thống trị của họ trong thập kỷ tới. Đối với ngành SaaS, áp lực này là một "bài kiểm tra sức chịu đựng" sẽ buộc các doanh nghiệp phải đổi mới và đưa ra các mô hình định giá mới. Đây không phải là sự khởi đầu của một thị trường gấu; mà là một đợt điều chỉnh tạm thời, dù đau đớn, trong chu kỳ đầu tư mang tính chuyển đổi mạnh mẽ nhất của thế kỷ 21.