Argentina biến 10,000 USD tiết kiệm bằng peso thành 114 USD. Steve Hanke cho rằng giải pháp vẫn chưa hoàn thiện

Tại Argentina, lạm phát đã giảm mạnh dưới thời Javier Milei. Tuy nhiên, sau một thập kỷ tiền tiết kiệm bị “bốc hơi” và các khoản vay dài hạn quá đắt đỏ, người dân Argentina vẫn liên tục tìm đến đồng USD.

Người dân Argentina vay mua nhà dài hạn với lãi suất 29.9%. Trong khi đó, người Ecuador – nơi sử dụng đồng USD – chỉ phải vay với lãi suất 7.5%.

Steve Hanke, chuyên gia kinh tế từng giúp Ecuador chuyển đổi dùng đồng USD vào năm 2000, đã đọc báo cáo mới của BeInCrypto Intelligence về khu vực LATAM mang tên ‘The Exodus Economy’ (Nền kinh tế di cư) và cho rằng Argentina nên sớm theo bước Ecuador trước khi chính phủ tiếp theo phá bỏ những tiến bộ mà Milei đạt được.

Nếu một người Argentina giữ tiền mặt bằng peso tương đương 10,000 USD từ tháng 06/2016 đến tháng 06/2026, số tiền đó đến cuối kỳ chỉ còn lại khoảng 114 USD so với giá trị USD tại thời điểm viết bài.

Đây là một trong những phát hiện nổi bật nhất được nêu trong báo cáo The Exodus Economy của BeInCrypto Intelligence. Gần 99% giá trị tiền tính theo USD đã “bốc hơi” chỉ sau 10 năm, do lạm phát và đồng nội tệ mất giá liên tục qua từng năm..

Không chỉ tiền mặt bị ảnh hưởng. Gửi tiết kiệm bằng peso cũng chỉ giữ lại được 44% sức mua ban đầu. Trong khi đó, gửi tiết kiệm theo lãi suất liên kết với CDI tại Brazil lại lãi thật tới 50% trong cùng giai đoạn, còn gửi ở Mexico cũng tăng được 30%.

Điều này lý giải vì sao việc tích trữ USD của người Argentina đã trở thành thói quen tài chính ăn sâu, chứ không chỉ là phản ứng ngắn hạn trước một cuộc khủng hoảng tức thời.

Milei đã khiến lạm phát giảm nhanh chóng

Tình hình trước mắt của Argentina đã có chuyển biến tích cực. Giá tiêu dùng chỉ tăng 1.9% trong tháng 06/2026, mức tăng hàng tháng thấp nhất trong 10 tháng qua. Tính chung cả năm lạm phát đạt 33.5% và riêng trong nửa đầu năm 2026, giá cả đã tăng tổng cộng 16.8% theo số liệu của INDEC.

Khoảng cách giá USD trên “chợ đen” cũng giảm mạnh, hiện chỉ còn chênh 2%, trong khi có thời điểm năm 2023 lên tới hơn 150%. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhận định, những cải cách mới về tài khóa, tiền tệ và ngoại tệ đã giúp dự trữ ngoại hối của Argentina mạnh lên, đồng thời tăng khả năng chống chịu với các “cú sốc” kinh tế.

Ông Steve Hanke, giáo sư kinh tế ứng dụng tại Đại học Johns Hopkins, cho rằng tình hình vẫn còn rất mong manh.

“Dù những thay đổi sâu rộng – nhưng chưa triệt để – của Tổng thống Milei về thị trường ngoại hối giúp giảm mạnh chênh lệch tỷ giá và làm lạm phát giảm, nhưng mức lạm phát hiện tại vẫn còn quá cao để tạo sự ổn định lâu dài,” ông Hanke chia sẻ với BeInCrypto.

Ông Hanke từng cố vấn cho Ecuador khi nước này chọn phương án dùng đồng USD năm 2000, đồng thời từng phát triển đề xuất cơ chế “currency-board” nghiêm ngặt cho Argentina trước đây.

Lãi suất vay mua nhà cho thấy rủi ro vẫn cao

Ông Hanke cho rằng mức lãi suất vay dài hạn là thước đo niềm tin của nhà đầu tư vào hệ thống tiền tệ Argentina.

“Lãi suất vay thế chấp mua nhà trong 20–30 năm, bằng peso hiện nay ở Argentina là 29.9%. Trong khi đó, ở Ecuador – nước mà tôi từng hỗ trợ chuyển sang dùng USD vào năm 2000 – lãi suất chỉ 7.5% cho các khoản vay cùng loại,” ông nhận xét.

Lạm phát mỗi tháng có thể hạ rất nhanh sau khi ban hành chính sách mạnh tay. Nhưng người cho vay dài hạn luôn phải cân nhắc nguy cơ lạm phát và sự mất giá của peso khi chính phủ thay đổi. Lãi suất vay nhà cao như vậy cho thấy rủi ro chính trị lẫn tiền tệ đối với Argentina vẫn còn rất lớn và chi phí cho nhà đầu tư nhỏ lẻ vẫn rất đắt đỏ.

Hanke cho biết, khuôn khổ hiện nay vẫn để “kẽ hở” cho các chính phủ sau này thay đổi hoặc đảo ngược cải cách mà Milei đã thực hiện.

“Tổng thống Milei sẽ không cầm quyền mãi mãi,” ông nói. “Nếu chuyển hoàn toàn sang dùng đồng USD sẽ đảm bảo sự ổn định dài hạn, điều mà mô hình hiện nay không làm được.”

Chính thức chuyển sang sử dụng đồng USD sẽ thay thế hoàn toàn peso và tước quyền in tiền của ngân hàng trung ương Argentina. Hanke tin rằng điều này sẽ buộc nhà nước phải kiểm soát chi tiêu tốt hơn và giảm thiểu rủi ro cho người cho vay cũng như nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Tuy nhiên, chính sách này cũng có điểm yếu. Argentina sẽ mất quyền tự quyết về chính sách tiền tệ, còn ngân hàng trung ương sẽ gặp hạn chế nếu muốn hỗ trợ các ngân hàng trong tình huống khẩn cấp. Nghiên cứu của IMF từ lâu đã nhấn mạnh những đánh đổi này mỗi khi quốc gia muốn “USD hóa” hoàn toàn.

Người Argentina đã “dollar hóa” trong âm thầm

Hiện nay, rất nhiều gia đình và doanh nghiệp không còn chờ đợi nhà nước thay đổi. Họ chủ động sử dụng tài khoản USD, chuyển nhận lương bằng USD hay stablecoin để bảo vệ số dư, cũng như chủ động thanh toán xuyên biên giới.

Phân tích on-chain của BeInCrypto cho thấy hơn 99% khối lượng stablecoin được rút ra đã dịch chuyển trở lại trong vòng 30 ngày. Thời gian trung bình để một nửa số stablecoin này tiếp tục di chuyển là 10.9 ngày vào tháng 03/2026.

Những dữ liệu này cho thấy đồng đô la kỹ thuật số ngày càng được sử dụng như “tiền lưu thông”. Các nhà thầu nhận lương bằng stablecoin, còn doanh nghiệp dùng stablecoin để thanh toán hóa đơn và chi phí cho nhà cung cấp.

“Việc đô la hóa không chính thức giúp người dân khu vực Mỹ Latinh phần nào tránh được các chính sách tiền tệ yếu kém của nhiều ngân hàng trung ương quốc gia,” Hanke chia sẻ. “Tuy nhiên, hình thức này vẫn chưa đầy đủ như khi thực hiện đô la hóa hoàn toàn.”

Sở hữu USD giúp người dùng bảo vệ tài sản khỏi việc đồng peso mất giá. Tuy nhiên, nó không thể giúp giảm lãi suất vay mua nhà cho cả nền kinh tế, cũng như không thể ngăn chính phủ trong tương lai thay đổi chính sách tiền tệ.

Argentina đã đạt được những tiến triển rõ rệt về kiểm soát lạm phát. Tuy vậy, kết quả trong vòng 10 năm của báo cáo này chỉ ra rằng việc lấy lại niềm tin của người dân sẽ cần nhiều thời gian hơn. Những người gửi tiết kiệm đã chứng kiến 10,000 USD của mình chỉ còn lại 114 USD, vì vậy khó có lý do để họ rời bỏ đồng USD dù số liệu kinh tế có chuyển biến tích cực trong vài tháng gần đây.

Tải về báo cáo ‘The Exodus Economy’ để khám phá thêm phân tích sức mua và cách Mỹ Latinh chuyển sang tài khoản USD, cấu trúc tài sản ở nước ngoài và sử dụng stablecoin.