Khi Nikkei lao dốc, sự chuyển mình từ tăng trưởng đến suy thoái của Kioxia cho thấy rủi ro của chu kỳ AI này

Chỉ số Nikkei 225 của Nhật đã giảm mạnh tới 4.4% vào thứ Sáu, ngày 17/07, dẫn đầu làn sóng bán tháo cổ phiếu công nghệ trên toàn châu Á. Các nhà đầu tư đồng loạt bán ra các cổ phiếu liên quan đến chip và trí tuệ nhân tạo. Chỉ số này rớt xuống còn 63,896.48 điểm, kéo dài đà giảm từ những phiên đầu tuần.

Cổ phiếu của nhà sản xuất thiết bị chip Advantest và tập đoàn đầu tư công nghệ SoftBank đều mất khoảng 9%. Chỉ số Taiex của Đài Loan giảm 4% khi TSMC cũng giảm hơn 3% dù vừa công bố lợi nhuận quý cao kỷ lục. Tuy vậy, tâm điểm của thị trường chứng khoán Nhật Bản lại là câu chuyện của Kioxia.

Sự đảo chiều của Kioxia

Kioxia, công ty sản xuất chip nhớ, đã “bốc hơi” gần 16% giá trị chỉ trong một phiên giao dịch thứ Sáu. Đây là chuỗi ngày giảm sâu, khiến Kioxia mất tổng cộng 44% giá trị chỉ trong vòng một tháng.

Đà tăng hơn 600% kể từ tháng 01/2024 đã giúp Kioxia trong thời gian ngắn vượt Toyota, trở thành công ty giá trị lớn nhất Nhật Bản vào giữa tháng 06/2024. Nhưng sau đó, cổ phiếu này đã tụt xuống vị trí thứ tư. Tổng cộng, Kioxia đã đánh mất khoảng 30 nghìn tỷ yên, tương đương 185 tỷ USD vốn hóa.

Ông Yugo Tsuboi, chiến lược gia trưởng của Daiwa Securities, cho biết ngành chip vẫn luôn chịu ảnh hưởng mạnh bởi các chu kỳ “bùng nổ – suy thoái”.

“Ngành chip luôn dễ bị tác động bởi các chu kỳ silicon, và chúng ta đã thấy mô hình này lặp lại rất nhiều lần.”

Ông Tsuboi cũng nhận định việc các công ty sản xuất chip nhớ Trung Quốc bị giám sát chặt chẽ hơn là một yếu tố đáng chú ý. Ngoài ra, dấu hiệu giá chip nhớ toàn cầu bắt đầu ổn định khiến thị trường khó kỳ vọng lợi nhuận tiếp tục bứt phá mạnh mẽ như trước.

Những vết nứt dưới làn sóng tăng giá

Nhiều yếu tố khác cũng góp phần tạo áp lực lên Kioxia trong thời gian ngắn vừa qua. Tuần trước, Bain Capital đã bán hết cổ phần của mình tại Kioxia. Động thái này được nhiều nhà đầu tư xem như dấu hiệu cho thấy chu kỳ tăng trưởng của ngành chip đang đến đỉnh. Đồng thời, các nhà đầu tư nhỏ lẻ tại Nhật đang nắm giữ vị thế mua có đòn bẩy cao, khiến giá cổ phiếu càng dễ giảm sâu nếu áp lực bán tăng lên.

Kioxia mới chỉ niêm yết trên sàn vào năm 2024. Kể từ đó, cổ phiếu này từng là mã tăng mạnh nhất trong rổ MSCI World Index trước khi xảy ra cú đảo chiều trong tháng này.

Dù vừa trải qua giai đoạn lao dốc mạnh, các nhà phân tích vẫn dự đoán lợi suất của Kioxia có thể đạt khoảng 118% trong 12 tháng tới. Đợt cơ cấu lại chỉ số Topix vào tháng 10 tới đây được kỳ vọng cũng sẽ mang lại thêm dòng tiền mới từ các quỹ đầu tư thụ động cho cổ phiếu này.

Cảnh báo với làn sóng đầu tư AI rộng lớn hơn

Sự đảo chiều của Kioxia phản ánh xu hướng điều chỉnh định giá trên toàn ngành. Trên phố Wall, chỉ số nhóm cổ phiếu chip cũng đã giảm hơn 4% vào thứ Năm, khi những lo ngại về mức đầu tư AI của TSMC đang làm lu mờ triển vọng lợi nhuận tích cực của hãng.

Nhà đầu tư đã trở nên thận trọng hơn với “câu chuyện AI” trong vài tháng trở lại đây. Họ bắt đầu chuyển dịch khỏi các cổ phiếu chip có giá trị cao sang các nhóm ngành đã tụt lại phía sau. Xu hướng này lặp lại giống như đợt bán tháo cổ phiếu công nghệ AI tại Nhật hồi đầu tháng này.

Nikkei đã “bay hơi” hàng nghìn tỷ yên giá trị trong vòng ba tuần qua.