“Chúng ta sẽ ném bom thẳng vào họ nếu họ vi phạm thỏa thuận.” – Donald Trump phát biểu như vậy tại cùng buổi họp báo công bố thỏa thuận hòa bình Mỹ-Iran, khiến các nhà đầu tư nhỏ lẻ giữ một lệnh ngừng bắn nhưng tiềm ẩn bên trong lại là lời đe dọa rõ ràng.
Ngay sau khi thỏa thuận hòa bình mới được công bố, giá dầu Brent giảm mạnh, trong khi vàng cùng S&P 500 lập đỉnh mới, và Bitcoin cũng tăng giá nhờ eo biển Hormuz mở cửa lại. Điều này giúp giải tỏa cú sốc nguồn cung từng đẩy giá dầu lên trên 100 USD/thùng đầu năm nay. Tuy nhiên, Trump đã gắn thêm một điều kiện cho tất cả những diễn biến trên.
Diễn biến này không phải lần đầu xảy ra. Vào tháng 04, Trump từng tuyên bố ngừng bắn, các thị trường vui mừng ăn mừng, nhưng sau đó thỏa thuận lại sụp đổ. Khi xung đột bùng phát trở lại, giá dầu Brent lập đỉnh 126 USD/thùng – mức kỷ lục thời chiến. Chứng khoán lao dốc, vàng tăng vọt sát 4,800 USD. Bitcoin giảm mạnh khi tâm lý sợ rủi ro xuất hiện trên diện rộng. Bài học rút ra từ sự kiện ngừng bắn tháng 04 là: định giá vào hòa bình khi chưa chắc chắn rất dễ mắc bẫy.
Giá dầu Brent từng lên đỉnh 126 USD ở thời điểm xung đột căng thẳng nhất. Đến hôm nay, ngày 18/06, chỉ còn quanh mức 75 USD. Khoảng cách này chính là phần “phí hòa bình” mà thị trường đang chấp nhận. Nếu Trump thực hiện lời đe dọa, khoản phí này sẽ biến mất rất nhanh và giá dầu có khả năng sẽ quay lại vùng đỉnh từng ghi nhận trong giai đoạn chiến sự.
Vàng tăng giá khi có tin hòa bình, nhưng từng lập đỉnh gần 4,800 USD trong lúc giao tranh diễn ra ác liệt nhất. Nếu xung đột trở lại, vùng đỉnh này vẫn có thể tái diễn.
Bitcoin cũng đã từng trải qua hoàn cảnh này: tăng 3% sau khi có thỏa thuận nhưng lập tức lao dốc mỗi lần Trump phát biểu mạnh tay vào đầu năm nay. Hiện tại, giá Bitcoin vào khoảng 64,000 USD, phản ánh kỳ vọng một môi trường vĩ mô yên bình hơn. Tuy nhiên, điều này cũng mong manh như toàn bộ bối cảnh hiện tại.
Nếu thỏa thuận được duy trì, IEA dự báo nguồn cung dầu toàn cầu sẽ tăng từ 102.4 lên 110.3 triệu thùng/ngày vào năm 2027, biến cú sốc nguồn cung lớn nhất nhiều thập kỷ thành nguy cơ dư thừa. Tuy nhiên, mọi thứ đều phải phụ thuộc vào điều kiện mà Trump vừa đặt ra.
Thị trường đã hoàn thành nhiệm vụ và định giá theo bối cảnh hòa bình. Bước tiếp theo sẽ hoàn toàn phụ thuộc vào Tehran, cũng như vào quyết định liệu Trump có muốn tiếp tục giữ thỏa thuận này hay không.