Làm thế nào một cú sốc dầu mỏ có thể kích hoạt đợt bán tháo thanh khoản tiếp theo của Bitcoin

Căng thẳng gia tăng quanh eo biển Hormuz một lần nữa buộc các nhà giao dịch crypto phải nhìn xa hơn các yếu tố cơ bản của blockchain và chú ý đến rủi ro vĩ mô toàn cầu.

Khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu mỗi ngày đều đi qua eo biển hẹp nằm giữa Iran và Oman. Mặc dù chưa có xác nhận về việc đóng cửa hoàn toàn, nhưng hoạt động quân sự gia tăng trong khu vực này đã khiến phí bảo hiểm rủi ro chiến tranh tăng mạnh.

Dầu mỏ, lợi suất và 2.000 tỷ USD thanh khoản: Tại sao crypto có thể là thị trường đầu tiên chịu áp lực

Phí bảo hiểm cho các tàu chở dầu đã tăng hơn 50%. Đồng thời, chi phí bảo hiểm cho một tàu trị giá 100 triệu USD đã nhảy vọt từ khoảng 250,000 USD lên 375,000 USD cho mỗi chuyến đi.

Chỉ riêng việc rủi ro vận chuyển tăng cao, ngay cả khi chưa bị phong tỏa chính thức, cũng đủ tạo ra những lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung. Một số nhà phân tích cho rằng giá dầu thô có thể tăng lên mức 120–130 USD/thùng nếu tình trạng gián đoạn kéo dài.

“Ước tính cho thấy giá dầu thô có thể nhảy lên 120–130 USD/thùng,” nhà phân tích 0xNobler viết trong một bài đăng.

Với thị trường crypto, những tác động này còn đi xa hơn vấn đề về năng lượng.

Sự lan truyền từ lạm phát sang thanh khoản

Một cú tăng mạnh của giá dầu như vậy có thể sẽ thổi bùng kỳ vọng lạm phát đúng vào lúc các thị trường đang kỳ vọng các gói nới lỏng chính sách từ ngân hàng trung ương.

Giá dầu tăng sẽ làm chi phí vận chuyển, sản xuất và hàng tiêu dùng tăng theo, tạo sức ép lên chỉ số CPI toàn cầu.

“Chiến tranh thường gây ra lạm phát, làm giá hàng hóa tăng và gia tăng thâm hụt ngân sách. Dù ban đầu có thể thấy crypto bị bán tháo ngay khi xung đột bùng nổ, nhưng không có gì lạ khi giá Bitcoin phục hồi trở lại cuối tuần, vì đồng tiền này cũng hưởng lợi khi kỳ vọng lạm phát tăng lên,” ông Stephen Coltman, Trưởng bộ phận phân tích vĩ mô của 21Shares chia sẻ với BeInCrypto qua email.

Nếu kỳ vọng lạm phát đi lên, các ngân hàng trung ương, bao gồm cả Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), có thể sẽ buộc phải trì hoãn hoặc giảm bớt kế hoạch cắt giảm lãi suất. Việc điều chỉnh lại kỳ vọng này sẽ đẩy lợi suất trái phiếu kho bạc tăng cao hơn.

Và chính lợi suất là nơi rủi ro của thị trường crypto bắt đầu xuất hiện.

Lợi suất tăng sẽ khiến điều kiện thanh khoản toàn cầu bị siết chặt. Khi trái phiếu chính phủ mang lại mức sinh lời hấp dẫn hơn, dòng vốn thường sẽ được chuyển ra khỏi các tài sản mang tính đầu cơ cao. Hàng nghìn tỷ USD vốn nhạy cảm với lãi suất trên thị trường trái phiếu và cổ phiếu có thể sẽ được định giá lại nếu lợi suất tăng cao cùng với nỗi lo lạm phát quay lại.

Trong quá khứ, Bitcoin thường được xem là tài sản nhạy cảm với thanh khoản ở những giai đoạn bị siết chặt. Trong các thời kỳ lợi suất thực tế tăng, tài sản số thường có xu hướng kém hiệu quả khi đòn bẩy bị thu hẹp và chi phí vay vốn cao hơn.

Nói một cách đơn giản, crypto không cần một thảm họa địa chính trị mới giảm giá. Chỉ cần thanh khoản bị siết lại là thị trường đã dễ dàng chịu tác động tiêu cực.

Cảnh báo trên mạng xã hội làm tăng biến động

Nhiều chuyên gia nổi bật trong ngành crypto cũng đã cảnh báo về khả năng biến động tăng mạnh sắp tới. Các tài khoản như DeFiTracer và 0xNobler đều cho rằng sự kiện tại eo biển Hormuz có thể là “bước ngoặt” cho thị trường vĩ mô, và chỉ ra chuỗi phản ứng có thể xảy ra:

“Giá dầu tăng → lạm phát tăng → không cắt giảm lãi suất → lợi suất tăng → thanh khoản bị siết.”

Cùng lúc, Merlijn the Trader còn nhắc đến một rủi ro thứ cấp. Nhà phân tích này lưu ý nếu cơ sở hạ tầng năng lượng tại Iran — nơi được coi là trung tâm đào Bitcoin giá rẻ — gặp trục trặc, có thể dẫn tới “cú sốc” hashrate.

Dù còn mang tính suy đoán, nhưng những kịch bản như vậy phần nào góp phần làm tăng sự bất ổn về nguồn cung và sự ổn định của mạng lưới.

Tuy nhiên, không phải tiếng nói chính trị nào cũng bày tỏ sự lo ngại. Cựu Tổng thống Donald Trump từng công khai cho biết ông “không lo lắng” về tình hình tại eo biển Hormuz.

Tuy vậy, thị trường thường phản ứng trực tiếp với biến động lợi suất trái phiếu hơn là các lời trấn an chính trị.

Rủi ro giảm đòn bẩy của crypto

Bản chất của thị trường phái sinh crypto lại càng khiến tình hình trở nên mong manh hơn. Đòn bẩy có xu hướng tăng mạnh khi thị trường yên ắng, và các cú sốc vĩ mô bất ngờ có thể dẫn đến làn sóng thanh lý dây chuyền.

Nếu lợi suất trái phiếu tăng cùng lúc với giá dầu, các vị thế đòn bẩy trên Bitcoin và altcoin có thể bị xả nhanh chóng.

Các tài sản có độ rủi ro cao như cổ phiếu vốn hóa nhỏ, cổ phiếu công nghệ tăng trưởng mạnh, và crypto thường là những đối tượng chịu áp lực đầu tiên khi thanh khoản bị thắt chặt.

Khác với các thị trường truyền thống, crypto giao dịch 24/7 nên phản ứng bất ổn có thể xảy ra ngay lập tức và mức độ biến động cũng lớn hơn.

Chính vì thế, nhiều nhà giao dịch đã theo dõi sát sao hợp đồng tương lai dầu thô và thị trường trái phiếu như những chỉ báo quan trọng. Nếu căng thẳng tạm lắng, giá dầu ổn định trở lại, tâm lý rủi ro có thể được phục hồi.

Nhưng nếu tiếp tục gián đoạn lâu dài, sự kiện tưởng chừng chỉ tác động đến năng lượng có thể biến thành một cuộc khủng hoảng thanh khoản rộng hơn.

Những phiên giao dịch đầu tuần tới có thể sẽ quyết định liệu đây chỉ là “ồn ào vĩ mô” hay sẽ trở thành đợt bán tháo mới của crypto do yếu tố vĩ mô gây ra.