Greenland Inc.? Các tỷ phú công nghệ đứng sau sự ám ảnh với Bắc Cực của Trump

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa Greenland lên hàng ưu tiên về an ninh quốc gia. Tuy nhiên, phía sau những tuyên bố này là sự quan tâm lớn từ ngành công nghệ Mỹ.

Greenland có diện tích rộng lớn, trữ lượng khoáng sản phong phú và dân số thưa thớt, trở thành điểm đến hấp dẫn để tiếp cận các nguồn tài nguyên thiết yếu cho ngành công nghiệp công nghệ cao. Vì vậy, việc Mỹ quan tâm hoặc muốn kiểm soát Greenland không phải chuyện lạ. Đáng chú ý, các tỷ phú công nghệ Mỹ chính là những người đã hỗ trợ tài chính lớn cho chiến dịch tranh cử năm 2024 của Trump. Những sự ủng hộ này thường không phải là miễn phí.

Tại sao Greenland lại thu hút sự chú ý trở lại của Trump

Một trong những lần đầu tiên ông Trump đề cập tới Greenland là vào tháng 08/2019, khi đang ở nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên. Trong buổi phỏng vấn, ông xác nhận rằng mình đang cân nhắc ý tưởng này và coi đó là “một thương vụ bất động sản lớn”. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, Trump cũng cho biết đây không phải là ưu tiên hàng đầu. 

Sáu năm sau, danh sách ưu tiên của Trump đã khác đi rất nhiều.

Những diễn biến vừa diễn ra vài ngày qua thực sự không gây bất ngờ. Trong suốt chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024, cái tên Greenland nhiều lần xuất hiện, và Trump thường xuyên nhắc đây là “cơ hội đã bị bỏ lỡ”.

Khoảng một tháng trước khi nhậm chức, ông cho rằng việc Mỹ “sở hữu và kiểm soát” Greenland là “điều hoàn toàn cần thiết”.

Việc Trump theo đuổi Greenland không phải ngẫu nhiên. Có thể nói, Trump giống như một “người đưa đường chính trị” cho những tham vọng từ giới công nghệ, thay vì là người khởi xướng ý tưởng này.

Tham vọng Bắc Cực của Private Capital

Trong 10 năm trở lại đây, một số tỷ phú công nghệ, quỹ đầu tư mạo hiểm và các startup đã âm thầm mở rộng vị thế tại Greenland.

Khi mục tiêu của nhóm này ngày càng rõ ràng, Trump trở thành người sẵn sàng chuyển hóa những mong muốn về công nghệ thành hành động ở cấp quốc gia.

Lợi thế lớn nhất của Greenland là trữ lượng lớn các khoáng sản đất hiếm – thành phần không thể thiếu trong thiết bị điện tử hiện đại. Từ nhiệm kỳ đầu của Trump, những người như Bill Gates, Michael Bloomberg và Jeff Bezos đã thể hiện sự quan tâm lâu dài với vùng đất này.

Theo tờ Forbes, ba tỷ phú này đã đầu tư vào KoBold Metals từ năm 2019, chỉ ngay sau khi Trump lần đầu bày tỏ ý định mua Greenland. Khoản đầu tư này thông qua quỹ Breakthrough Energy do Gates sáng lập.

Năm 2022, nhà sáng lập OpenAI, Sam Altman cũng trở thành nhà đầu tư thông qua quỹ Apollo Projects của ông. Một số nguồn tin khác còn cho biết KoBold Metals nhận được sự hậu thuẫn từ Mark Zuckerberg cũng như quỹ đầu tư Andreessen Horowitz.

Bên cạnh lĩnh vực khai khoáng, Greenland còn thu hút sự chú ý vì là nơi thử nghiệm các mô hình quản trị và gọi vốn dựa trên công nghệ blockchain.

Peter Thiel, đồng minh lâu năm của Trump, đã đầu tư vào Praxis – một startup do CEO Dryden Brown dẫn dắt, với mục tiêu xây dựng mô hình “network state” (quốc gia mạng) mới.

Praxis từng công bố xem xét Greenland là mảnh đất tiềm năng và đã huy động hơn 525 triệu USD để phát triển một thành phố mới có môi trường pháp lý thoáng hơn, tập trung vào các tài sản thực được mã hóa bằng token. Điều này biến Greenland thành điểm đến hấp dẫn cho phát triển đô thị ứng dụng công nghệ blockchain và crypto.

Khi Greenland thu hút nhiều sự chú ý trở lại, các dự án khai thác tài nguyên cũng như thử nghiệm công nghệ đang tranh thủ cơ hội để tiếp cận.

Trên thực tế, mạng lưới các lợi ích tư nhân này không còn đứng ngoài lề mà đã gắn kết trực tiếp với nhóm cố vấn của Trump.

Những nhà đầu tư nào có ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách?

Sự gắn kết giữa các nhóm lợi ích thương mại liên quan tới Greenland với đội ngũ điều hành của Trump còn thể hiện ngay trong nội các.

Một số cá nhân có liên quan tới các công ty hưởng lợi từ nguồn tài nguyên Greenland hiện đang giữ vai trò quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến chính sách của Mỹ.

Howard Lutnick – bộ trưởng thương mại trong chính quyền Trump – từng giữ vị trí lãnh đạo tại Cantor Fitzgerald, công ty mà quỹ phòng hộ của họ đã rót vốn vào Critical Metals Corp. Công ty này tham gia đầu tư vào các dự án khoáng sản gắn với Greenland.

Theo The New Republic, các nhà đầu tư đứng sau Critical Metals Corp cũng đồng thời là những người đầu tư lớn cho Trump Media. Không ít người trong số họ đã bơm hàng trăm triệu USD cho chiến dịch tranh cử tổng thống vừa qua của Trump.

Các chức vụ ngoại giao quan trọng cũng phản ánh rõ sự kết nối này.

Tháng trước, Trump đã bổ nhiệm Ken Howery, một nhà đầu tư mạo hiểm kỳ cựu, làm đại sứ Mỹ tại Đan Mạch. Ông Howery từng là giám đốc điều hành tại PayPal và là đối tác thân thiết lâu năm của Peter Thiel và Elon Musk – những người từng làm việc rất sát sao cùng ông trong những năm đầu thành lập PayPal.

Khi Greenland ngày càng nằm trong chiến lược của Washington, “an ninh quốc gia” dường như chỉ là cái cớ và lý do công khai. Động lực lớn nhất lại đến từ các tỷ phú đang vừa có tầm ảnh hưởng chính sách, vừa nắm quyền lợi thương mại lớn tại Greenland.