Các AI agent đã thực hiện 6.4 triệu giao dịch thanh toán. Tại sao các tổ chức vẫn chưa tin tưởng chúng?

Vào tháng 05/2026, một bài đăng công khai có hướng dẫn mã Morse đã khiến một ví liên kết với AI chuyển đi 175,000 USD. Khoảng 80% số tiền đã được thu hồi. Giao dịch này hợp lệ trên blockchain, nhưng phần mềm lại chấp nhận những chỉ dẫn từ một nguồn mà lẽ ra không nên tin tưởng.

Sự việc này cho thấy một thách thức lớn với tài chính tự động: Làm sao các doanh nghiệp có thể tin tưởng giao phó đáng kể về tài sản cho các tác nhân AI?

Báo cáo State of AI Agent Payments 2026 của BeInCrypto Intelligence đã ghi nhận 6.4 triệu giao dịch x402 trên Base và Solana chỉ trong 35 ngày, với tổng giá trị chỉ 119,947 USD. Hơn 90% các giao dịch này có giá trị dưới một cent.

Năm chuyên gia đầu ngành đã chia sẻ với BeInCrypto về những gì sẽ xảy ra tiếp theo.

Hàng triệu giao dịch nhưng số tiền nhỏ

x402 cho phép phần mềm tự động thanh toán các nguồn lực trực tuyến. Tuy nhiên, số lượng giao dịch không nói lên được nhu cầu thực sự từ phía thương mại. Có những giao dịch chỉ để thử nghiệm hoặc thực hiện nhiều lần liền nhau trong cùng một dịch vụ.

“Micropayment có thể vẫn chiếm phần lớn số lượng giao dịch, trong khi các hoạt động giao dịch tài sản và quản lý kho quỹ ngày càng chiếm tỷ trọng lớn về tổng giá trị luân chuyển,” ông Amir Forouzani, đồng sáng lập kiêm CEO Puffer Labs cho biết.

Saad Naja, nhà sáng lập kiêm CEO Hygentra, dự đoán giao dịch AI sẽ tăng trưởng rất nhanh.

“Tôi kỳ vọng 12 tháng tới sẽ là giai đoạn bùng nổ cho giao dịch qua agent AI, mặc dù micropayment vẫn sẽ chiếm đa số số lượt giao dịch. Trong vòng 5 năm tới, tôi nghĩ 80% giao dịch sẽ được thực hiện bởi các agent AI,” ông chia sẻ.

Dự đoán này hiện vẫn vượt xa so với dữ liệu quan sát được. Xét trên bốn kết nối Hyperliquid được chọn lọc, các ứng dụng có gắn nhãn AI chỉ chiếm 0.55% tổng giá trị giao dịch. Những hoạt động AI chưa gắn nhãn thì chưa thể đo lường chính xác.

Giao dịch nguy hiểm nhất vẫn có thể hợp thức

Báo cáo đã ghi nhận hai vụ việc với tổng cộng 281,200 USD đã bị chuyển vào ví do kẻ tấn công kiểm soát trước khi số tiền được thu hồi. Không vụ nào cần phá vỡ chữ ký blockchain. Các agent AI đã thực hiện theo chỉ dẫn mà lẽ ra phải từ chối.

“Ngay cả khi khóa cá nhân được lưu trữ an toàn, agent vẫn có thể phê duyệt giao dịch thảm họa nếu bị một website độc hại, hóa đơn giả hay một dịch vụ khác thao túng… Việc đặt hạn mức chi tiêu thôi là chưa đủ. Bạn cần kiểm soát cả việc agent chấp nhận chỉ dẫn của ai và bắt buộc thực hiện các quyền hạn ngoài mô hình AI,” Forouzani cảnh báo.

Một sai sót của agent có thể lây lan sang hàng nghìn agent khác nếu cùng sử dụng một nguồn thông tin.

“Khi hàng nghìn agent cùng mua một nguồn dữ liệu giá rẻ và hành động tự động, chỉ cần một thông tin sai là tất cả đều mắc lỗi, mà hạn mức chi tiêu trên từng agent riêng lẻ hầu như không thể kiểm soát được hiệu ứng lan truyền đó,” ông Markus Levin, đồng sáng lập XYO chia sẻ.

Một giao dịch có thể bị đảo ngược sau khi agent xử lý

Ông Benedikt Bünz, đồng sáng lập kiêm nhà khoa học trưởng tại Espresso Systems, chia sẻ các agent còn đối mặt rủi ro khi chi tiêu trước khi giao dịch thực sự được xác nhận.

“Trên Ethereum, giao dịch chỉ trở thành cuối cùng sau 16 phút, nghĩa là trước đó nó vẫn có thể bị đảo ngược. Các agent hoặc là phải chờ đợi trong khoảng thời gian đó, hoặc tiếp tục thực hiện giao dịch tiếp theo dù chưa chắc chắn giao dịch trước đã xác nhận thật sự. Điều này có thể tạo ra hiệu ứng tiêu cực dây chuyền nếu nhân rộng quy mô,” ông nói.

Các hoạt động giao dịch và thanh toán tự động thường phụ thuộc vào các giao dịch trước. Nếu một giao dịch bị đảo ngược, các bước sau cũng bị ảnh hưởng. Quá trình xác nhận của Ethereum cho thấy tại sao việc chờ xác nhận và chốt finality lại quan trọng.

Ai chịu trách nhiệm khi AI thực hiện sai giao dịch?

Theo khung đánh giá của báo cáo, mảng micropayment đạt 60.7 trên thang điểm 100, trong khi tự động hóa cho tổ chức chỉ được 12.0 điểm. Việc công bố kết quả thực tế còn hạn chế đã góp phần khiến điểm số của tổ chức thấp.

Trong 19 sản phẩm được xem xét, 14 sản phẩm có xử lý tiền đều duy trì hoạt động trong giới hạn do con người đặt ra.

Ông Chandler Fang, đồng sáng lập t54 Labs, cho rằng đây vẫn là câu hỏi chưa có lời đáp rõ ràng:

“Hiện tại, agent đã đủ kỹ thuật để tự động chuyển tiền và đôi khi còn tự đưa ra quyết định. Chúng ta làm cách nào để khi agent mắc sai sót, có các quy trình và quy tắc rõ ràng để xử lý các rủi ro phát sinh?”

Levin dự báo cơ hội lớn tiếp theo sẽ đến từ các khoản thanh toán ngoài đời thực.

“Danh mục thanh toán agentic tôi dự đoán sẽ phát triển tiếp theo chính là các khoản chi trả khi một nhiệm vụ thực tế hoàn thành, ví dụ như giao hàng xong hoặc kết thúc công việc tại hiện trường, và các khoản này lớn hơn nhiều so với một cuộc gọi API,” ông nói.

Những thanh toán kiểu này đòi hỏi cần bằng chứng công việc đã hoàn thành, tuân thủ các quy tắc ngoài mô hình AI cũng như xác định rõ trách nhiệm nếu phát sinh giao dịch sai sót. Các tổ chức vẫn cần có minh chứng thực tế rằng các biện pháp an toàn này thực sự hiệu quả khi mở rộng quy mô.