Bộ trưởng dầu mỏ Iran từ chức chỉ vài ngày trước khi các lô hàng cuối cùng cạn kiệt

Bộ trưởng dầu mỏ Iran, ông Mohsen Paknejad, đã từ chức vào Chủ nhật vừa qua. Truyền thông nhà nước không đưa ra lý do cụ thể.

Chỉ vài giờ trước đó, ông cho biết tiền từ dầu vẫn đang đổ về Iran. Tuy nhiên, theo báo Fortune, Iran không xuất được lô dầu nào tại các cảng xuất khẩu trong tháng 09/2024 — đây là điều chưa từng xảy ra kể từ sau cách mạng năm 1979.

Các chuyến dầu cuối cùng của Iran đang dần cạn kiệt

Một quan chức trong văn phòng Tổng thống Masoud Pezeshkian xác nhận tổng thống đã chấp thuận đơn từ chức này. Trước khi thông tin được công bố, truyền thông nhà nước đã đăng tải những phát biểu cuối cùng của Paknejad về doanh thu từ dầu mỏ của Iran.

“…doanh thu từ dầu mà chúng tôi đã bán vẫn đang được chuyển về, và sẽ còn tiếp tục, nếu Chúa cho phép,” Paknejad cho biết.

Số tiền đó đến từ lượng dầu đã bán trước giữa tháng 07/2024. Sau thời điểm đó, Hải quân Mỹ đã siết chặt lệnh phong tỏa các cảng của Iran.

Kể từ lúc ấy, Iran chỉ dựa vào dầu thô đang lưu trữ trên các tàu chở dầu nằm ngoài khu vực bị phong tỏa. Theo công ty quan sát tàu Kpler, vào giữa tháng 07/2024, lượng dầu dự trữ này khoảng 90 triệu thùng. Đến đầu tháng 09/2024, số dầu còn lại chỉ khoảng 29 triệu thùng.

Kpler dự báo lượng dầu đó có thể hết vào giữa tháng 10/2024. Các khoản thanh toán có thể kéo dài đến tháng 12/2024. Tuy vậy, ngay cả việc lấy được tiền cũng gặp khó khăn, theo lời Tổng thống Masoud Pezeshkian.

“Chúng tôi thậm chí không thể rút được tiền của mình từ quốc gia mà chúng tôi đã cung cấp hàng hóa…” Fortune dẫn lời ông Pezeshkian.

Dầu mỏ chiếm khoảng 1/3 ngân sách của Iran. Đồng rial đã giảm sâu, chạm mức kỷ lục 2,7 triệu rial cho mỗi USD.

BREAKING: Iran's currency has fallen to 2.69 million per US Dollar, a record low.

— The Spectator Index (@spectatorindex) October 3, 2026

Tại sao giá dầu thô không tăng vọt dù Iran ngừng xuất khẩu?

Trên màn hình radar, eo biển Hormuz dường như đã đóng băng. Chỉ còn khoảng 6 tàu đi qua mỗi ngày, tương đương 7% so với bình thường, theo dữ liệu từ hormuz.now. Trong tuần vừa rồi chỉ có 16 tàu chở dầu phát tín hiệu qua khu vực này.

Tuy nhiên, thống kê này chỉ tính những tàu phát tín hiệu vị trí. Kpler ước tính vẫn còn khoảng 13.1 triệu thùng dầu và nhiên liệu/ngày đi qua Hormuz trong tuần qua, đạt 80% mức trước khi xung đột nổ ra.

Nguồn dầu đi ngầm này chủ yếu thuộc về các nước láng giềng của Iran. Tháng 08/2024, trên 70% lượng dầu thô đi qua Hormuz được chuyển tay giữa các tàu trên biển, theo Kpler. Hiện nay, khoảng 40% lượng dầu được vận chuyển vòng qua Hormuz bằng hệ thống đường ống.

Hiện tại, giá Brent — thước đo chuẩn toàn cầu — đang ở mức 101.93 USD, theo dữ liệu biểu đồ từ BeInCrypto. Mức này cao hơn so với vùng 60 USD trước chiến tranh nhưng vẫn thấp hơn nhiều so với đỉnh vào mùa xuân vừa qua.

Giá dầu hầu như không biến động sau sự cố tấn công tàu chở dầu ở Hormuz tuần trước. Thậm chí các nhà giao dịch còn đặt cược kỷ lục cho xu hướng giá dầu giảm.

Dự báo của Kpler về thời điểm hết dầu – giữa tháng 10/2024 – chỉ còn vài ngày nữa. Hiện tại bộ dầu mỏ Iran do ông Hamid Bovard, quyền bộ trưởng kiêm Chủ tịch tập đoàn dầu khí nhà nước quản lý.