Mỹ lo lắng về đồng yen yếu của Nhật Bản và thị trường trái phiếu nước này vì Nhật là quốc gia nước ngoài cho Washington vay nhiều tiền nhất. Tổng thống Donald Trump đã trực tiếp nhắc đến đồng yen với Thủ tướng Sanae Takaichi vào tuần trước.
Bộ trưởng tài chính Nhật Bản, bà Satsuki Katayama, đã tiết lộ về cuộc trao đổi này vào ngày thứ Sáu. Đồng yen đã chạm gần mức 164 so với 1 USD vào cuối tháng 07/2024, mức thấp nhất trong vòng 40 năm, hiện đang giao dịch quanh mốc 157.
Nhật Bản sở hữu nhiều trái phiếu Kho bạc Mỹ hơn bất kỳ quốc gia nước ngoài nào khác. Tính đến tháng 05/2024, số liệu của CFR cho biết Nhật nắm giữ hơn 1.1 nghìn tỷ USD trái phiếu.
Để hỗ trợ đồng yen, Nhật phải bán USD và mua lại yen. Theo ước tính của các chuyên gia phân tích, Tokyo đã chi khoảng 167 tỷ USD cho việc này trong năm nay, một phần nhờ bán trái phiếu Kho bạc Mỹ.
Khi có ít người mua hơn, Mỹ buộc phải trả lãi suất cao hơn để huy động vốn. Lãi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Mỹ, vốn là chỉ số tham chiếu cho lãi suất vay thế chấp, đã đạt mức 5.18% vào ngày 24/09/2024, theo số liệu của Fed.
Vào ngày 31/07/2024, Mỹ và Nhật lần đầu tiên cùng can thiệp mua đồng yen kể từ năm 1998. Sau đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent còn thách thức các nhà giao dịch đặt cược cho đồng yen yếu hơn.
“Bây giờ tôi kiểm soát thị trường, nên mỗi lần chúng tôi can thiệp vào đồng yen Nhật, tôi có cái nhìn khá rõ về những gì phía Nhật dự định làm. Nếu muốn, bạn cứ thử đặt cược ngược lại với tôi,” Bessent phát biểu.
Trong thời gian dài, nhà đầu tư Nhật mua trái phiếu Mỹ vì lợi suất trái phiếu trong nước gần như bằng 0. Tuy nhiên, Ngân hàng Trung ương Nhật (BOJ) đã nâng lãi suất chủ chốt lên 1.25% vào ngày 18/09/2024, mức cao nhất kể từ năm 1995.
Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm của Nhật vừa lập đỉnh 30 năm khi đạt mức 3.115% vào thứ Sáu. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm cũng đạt 1.975% vào thứ Hai – cao nhất 31 năm, theo Bull Theory. Xu hướng tăng lãi suất là nguyên nhân chính, Bloomberg cho biết.
Theo CFR, các nhà chức trách Nhật Bản đã đề xuất phương án cho quỹ hưu trí quốc gia hoán đổi trái phiếu nước ngoài, bao gồm cả trái phiếu Mỹ, lấy trái phiếu Nhật.
Đồng yen yếu giúp hàng hóa xuất khẩu của Nhật rẻ hơn khi quy đổi sang USD. Bà Takaichi tiết lộ Trump đã bày tỏ rằng hoạt động thương mại của Mỹ trở nên khó khăn hơn do đồng yen mất giá, theo Jiji đưa tin.
Sợi dây liên kết nằm ở hoạt động vay yen đầu tư (yen carry trade), khi nhà đầu tư mượn đồng yen với lãi suất thấp để mua các tài sản rủi ro hơn – bao gồm cả Bitcoin (BTC). Nếu đồng yen bất ngờ tăng giá hoặc lãi suất trong nước tăng, chi phí vay sẽ cao hơn, khiến nhiều người phải bán tháo tài sản để trả khoản vay.
Hiện tượng này từng xảy ra vào tháng 08/2024. Lúc đó, khi đồng yen đột ngột tăng giá, đã xảy ra làn sóng rút vốn khỏi các khoản đầu tư vay yen, theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) có trụ sở tại Thụy Sĩ, do các ngân hàng trung ương sở hữu.
Chỉ số chứng khoán TOPIX của Nhật giảm 12% vào ngày 05/08 năm đó, còn Bitcoin và Ethereum có lúc lao dốc tới 20%, BIS cho biết. Ước tính khi đó có khoảng 250 tỷ USD các khoản đầu tư carry trade bị ảnh hưởng.
Tuy nhiên, tình hình năm nay khác hẳn trước. Đồng yen đã mạnh lên 3.7% chỉ trong 3 phiên đầu tháng 09/2024, nhưng Bitcoin vẫn giữ trên mốc 79,000 USD, theo BeInCrypto đưa tin.
BeInCrypto cũng lưu ý rằng việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cùng lúc thắt chặt đã trở thành rủi ro vĩ mô lớn nhất đối với Bitcoin. Cả ba ngân hàng này đều đã tăng lãi suất. Bitcoin được giao dịch ở mức 82,873 USD vào thứ Hai, giảm 2.3% trong ngày.
Katayama cho biết những lần can thiệp tiếp theo sẽ sử dụng đường tín dụng của Fed thay vì bán trái phiếu kho bạc, theo báo cáo của OMFIF.