Tổng thống Donald Trump đã từ chối đề nghị ngừng bắn trong 7 ngày của Iran. Theo các quan chức Mỹ chia sẻ với Wall Street Journal, ông Trump nói với các trợ lý rằng ông dự định nối lại việc ném bom Iran sau cuộc bầu cử giữa kỳ tháng 11 tới.
Thông tin này xuất hiện vào cuối tuần, khi các thị trường chứng khoán đều đóng cửa. Thị trường dầu mỏ cũng sẽ nghỉ đến tối Chủ Nhật theo giờ Mỹ. Điều đó tạo cơ hội cho Bitcoin, vốn giao dịch 24/7, phản ứng đầu tiên với thông tin này.
Bộ trưởng Ngoại giao Iran, ông Abbas Araghchi, đã công bố kế hoạch ngừng bắn này tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào thứ Năm vừa qua. Qatar là nước trung gian mang đề xuất này đến Washington.
Theo kế hoạch, các cuộc giao tranh sẽ dừng trên mọi mặt trận, bao gồm cả tại Lebanon. Mỹ sẽ gỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran và nới lỏng lệnh cấm vận dầu mỏ. Iran cũng được hoàn trả một phần tài sản bị đóng băng.
Đổi lại, Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz – tuyến giao thông biển chính xuất khẩu dầu khí của vùng Vịnh. Các cuộc đàm phán về hạt nhân sẽ nối lại sau đó.
“Ngay khi kế hoạch được chấp nhận, từ ngày hôm sau, thời gian sẽ được tính và sau bảy ngày, eo biển sẽ được mở lại,” Aljazeera đưa tin dẫn lời ông Araghchi.
Washington đã từ chối. Theo các quan chức, ông Trump nghi ngờ Iran sẽ đáp ứng các yêu cầu của mình. Chính phủ Mỹ cũng thông báo với Iran rằng lệnh phong tỏa vẫn sẽ được duy trì. Theo tờ Journal, việc phong tỏa này đang gây thiệt hại nặng nề cho kinh tế Iran.
Kế hoạch lần này khá giống với thỏa thuận đạt được ngày 17/06 trước đó. Khi đó, lệnh ngừng bắn từng giúp ngưng chiến trong thời gian ngắn nhưng sau đó sụp đổ.
Bốn ngày trước khi thông tin được công bố, Trump đã đứng trước các lãnh đạo thế giới tại Liên Hợp Quốc và phủ nhận tầm quan trọng của cuộc bầu cử giữa kỳ.
“Tôi không tranh cử gì cả. Tôi tuyệt đối không bận tâm và sẽ không bị ảnh hưởng bởi cuộc bầu cử liên quan tới Iran. Điều đó thậm chí không tồn tại trong suy nghĩ của tôi”, Trump phát biểu.
Trong bài phát biểu, ông Trump cũng cáo buộc Iran cố ý kéo dài đàm phán để chờ kết quả bầu cử. Ông nhấn mạnh mình đang đứng trước lựa chọn: hoặc đạt thỏa thuận hoặc tiến hành một động thái nhanh chóng “xóa sổ” chế độ Iran.
Thực tế, các quan chức tiết lộ Trump cho rằng việc Mỹ nối lại chiến dịch không kích sau ngày bầu cử là rất có thể. Nhưng công khai, ông vẫn tuyên bố rằng Tehran đang cầu xin thỏa thuận mới sau bầu cử, buộc Iran phải từ bỏ chương trình hạt nhân của mình.
Tuy nhiên, quan điểm của ông Trump có thể thay đổi tùy theo diễn biến cuộc chiến và kết quả bầu cử. Cuộc bỏ phiếu sẽ diễn ra vào ngày 03/11, chỉ còn 38 ngày nữa.
Lần gần nhất Mỹ nối lại không kích, vào ngày 08/07, giá Brent đã tăng mạnh hơn 3% đạt 76.48 USD/thùng. Brent là loại dầu tiêu chuẩn toàn cầu.
Hiện tại, dầu đã tăng giá rất nhiều. Chốt phiên thứ Sáu, giá Brent đạt 104.32 USD, theo số liệu từ Trading Economics. Con số này cao hơn khoảng 36% so với thời điểm Mỹ nối lại tấn công hồi tháng 7. Tại thời điểm viết bài, giá đang là 101.86 USD.
Hợp đồng tương lai Brent giảm nhẹ 1.15% trong phiên thứ Sáu, còn 95.95 USD. Đồng thời, ngay sau thông tin mới, Bitcoin cũng giảm xuống dưới 84,000 USD trong chốc lát.
Đợt giảm mạnh nhất thực tế đã diễn ra đầu tuần đó, khi Bitcoin rơi từ mức hơn 87,000 USD vào thứ Tư xuống quanh 83,250 USD vào thứ Năm, rồi đi ngang ngay trên mốc thấp này đến nay.
Những lần trước, Bitcoin đã bật tăng khi xuất hiện các tín hiệu hòa hoãn. Giá cũng từng vượt ngưỡng 81,000 USD khi ông Trump cân nhắc kết thúc chiến sự tại Iran.
Vào thứ Sáu, phía Iran cho biết vẫn chờ câu trả lời chính thức từ Mỹ. Đàm phán qua các nước trung gian trong khu vực vẫn chưa dừng lại. Cuộc bầu cử giữa kỳ – thời điểm theo dự báo ông Trump sẽ cho nối lại ném bom – còn đúng 5 tuần nữa.