7 trong 10 người trên toàn thế giới thận trọng khi tin tưởng bất kỳ ai có giá trị sống hoặc nguồn thông tin khác biệt với mình. Hầu hết đều nghĩ rằng sự thiếu tin tưởng này đã ăn sâu đến mức mọi người có thể chống lại nhau. Điều này cũng rất rõ ràng trong phần bình luận dưới các bài đăng về những chủ đề gây tranh cãi trên mạng xã hội.
Những kết quả này được tổng hợp từ báo cáo Barometer niềm tin Edelman năm 2026, khảo sát gần 34,000 người ở 28 quốc gia. Sự cảnh giác này xuất hiện ở mọi nhóm tuổi, mức thu nhập, cũng như ở cả thị trường phát triển lẫn đang phát triển.
Sự thiếu tin tưởng tương tự cũng xuất hiện trên các nền tảng mà mọi người dùng nhiều nhất để đọc tin tức hiện nay. Theo Viện Reuters, mạng xã hội và nền tảng chia sẻ video hiện là kênh phổ biến nhất mà người dùng tìm kiếm tin tức trực tuyến. Tuy nhiên, chỉ 22% người tham gia khảo sát tin vào các tin tức họ đọc được trên mạng xã hội.
Geo, mạng lưới chia sẻ tri thức do Yaniv Tal (đồng sáng lập The Graph) thành lập, đã ra mắt tính năng Geo Debates vào ngày 22/09. Ứng dụng này đưa hai người có quan điểm trái ngược nhau lên màn hình đối thoại trực tiếp, với định dạng video dọc ngắn giống hệt như các nền tảng mạng xã hội ngày nay.
Introducing Geo Debates! 🎉Let’s get closer to the truth, together.Explore short-form video debates on the questions that matter. Hear different perspectives. Make your case. Vote on what you find convincing.Join the conversation today!https://t.co/8dtIdtpS5d
— Geo (@geoprotocol) September 22, 2026
Mỗi cuộc tranh luận xoay quanh một chủ đề duy nhất, và người tham gia phải xác định rõ lập trường của mình trước khi Geo tìm đối thủ. Ứng dụng chỉ ghép đôi bạn với những người chọn quan điểm đối lập hoàn toàn.
Hai nhân vật sẽ tranh luận qua video theo lượt, mỗi lượt có giới hạn thời gian. Trong lúc một người phát biểu, micro của người kia sẽ tự động tắt, tránh việc cắt lời hay nói chen vào.
Sau đó Geo sẽ ghép hai video thành một clip chia đôi màn hình, kèm phụ đề rồi đăng lên bảng feed dọc. Người xem có thể bình chọn ai đưa ra lập luận thuyết phục hơn và truy cập vào từng chủ đề để xem các dữ liệu bổ trợ. Mỗi chủ đề đều được gán nhãn phân loại là dựa trên sự thật hay quan điểm cá nhân, nhưng ứng dụng không đưa ra phán xét bên nào đúng.
Did a few of these today. Some interesting AI conversations.What do you think about this one? Sign up and vote!https://t.co/ogjowzp0Hp pic.twitter.com/aJd3E9EdqV
— Yaniv Tal (@yanivgraph) September 22, 2026
Định dạng video ngắn này rất phù hợp với cách người dùng hiện nay tiếp nhận thông tin. Theo dữ liệu Viện Reuters, 77% người dùng thường xuyên xem video tin tức trực tuyến mỗi tuần. Trên TikTok, đa số người xem ưu tiên các clip tin tức dưới hai phút.
Các chủ đề tranh luận đầu tiên xoay quanh crypto, thị trường tài chính, AI, chính trị và văn hoá, ví dụ như liệu Bitcoin (BTC) có vượt vàng về khả năng lưu giữ giá trị không. Yaniv Tal cho rằng định dạng này tiếp nối truyền thống tranh luận dân chủ và khoa học.
“Để tiến gần hơn với sự thật, chúng ta cần nhìn mọi vấn đề ở nhiều góc độ khác nhau. Các nền dân chủ có truyền thống tranh luận rất dày dạn, cộng đồng khoa học cũng vậy. Mọi tổ chức muốn tìm thấy sự thật hoặc sự đồng thuận đều cần tranh luận lành mạnh, và tôi nghĩ chúng ta cần đưa truyền thống này lên môi trường internet ngày nay,” Yaniv Tal chia sẻ.
Sau mỗi phiên tranh luận, Geo sẽ trích xuất các luận điểm từ mỗi người và lưu lại dưới tên của họ. Người dùng khác có thể lựa chọn bất kỳ luận điểm nào trong số đó để tiếp tục phản biện.
Geo định vị mình là mạng lưới tri thức dành cho cả con người và AI, với mọi nguồn trích dẫn được công khai. Phần lớn nguồn trích dẫn này chỉ có được nhờ cộng đồng tham gia đóng góp, bởi website của Geo khuyến khích mỗi người đóng vai trò là người tổng hợp nguồn và bối cảnh cho các luận điểm.
Hệ thống dữ liệu tri thức này cũng thể hiện rõ nguồn gốc từ mảng crypto. Theo blog chính thức của The Graph, Geo là một nhà phát triển chủ lực của giao thức này. Ứng dụng Geo Genesis trước đó đã sử dụng chuẩn GRC-20 của The Graph để công bố dữ liệu tri thức lên blockchain. Tuy nhiên hiện tại Geo chưa công bố liệu các luận điểm tranh luận cũng sẽ được ghi nhận trực tiếp lên blockchain như vậy không.
Tal cho biết ý tưởng dự án xuất phát từ tình trạng thông tin sai lệch quanh kỳ bầu cử Mỹ năm 2016 cũng như các cuộc tranh luận bị bóp méo quanh đại dịch COVID.
Kết quả bình chọn cho thấy ai là người được khán giả cảm thấy thuyết phục hơn. Điều này mở ra khả năng người tự tin, nói hấp dẫn hơn có thể giành chiến thắng dù bằng chứng còn yếu.
Dữ liệu Viện Reuters cũng chỉ ra rằng người xem thường tách bạch giữa mức độ giải trí và sự đáng tin khi đánh giá người làm tin. Nhìn chung, họ nhận xét các nhà sáng tạo nội dung trên mạng hấp dẫn và dễ tiếp cận hơn báo chí truyền thống, nhưng lại ít tin cậy và công tâm hơn. Việc bình chọn ai thuyết phục có thể nghiêng về tiêu chí lôi cuốn thay vì độ xác thực.
Một nghiên cứu mới đây gợi ý rằng định dạng đối thoại cũng rất quan trọng. Một nghiên cứu được đăng tải năm 2024 đã ghép 582 cử tri ủng hộ Labour và Conservative tại Anh cho trò chuyện không kiểm soát trong 10 phút.
Sau buổi trao đổi, sự cảm thông dành cho phía đối lập tăng lên, nhưng chủ yếu chỉ xảy ra khi hai bên đồng ý hoặc tìm được tiếng nói chung. Nếu họ chỉ toàn bất đồng, cảm thông gần như không tăng. Trên toàn bộ mẫu khảo sát, cuộc trò chuyện không làm thay đổi quan điểm của ai.
Geo chỉ ghép cặp những người có quan điểm trái ngược – chính là trường hợp hiệu quả đồng cảm kém nhất. Tuy nhiên, nghiên cứu cũng chỉ ra mức độ sẵn lòng trò chuyện với người khác phe tăng lên, và thường kéo dài 2-3 tuần ngay cả khi đôi bên bất đồng.
“Rage bait” was Oxford’s 2025 Word of the Year.Its use tripled in the last 12 months.The internet got very good at teaching us how to react to people we disagree with.We need better places to practice understanding them.Curiosity. Broader perspectives. Common ground.
— Geo (@geoprotocol) September 16, 2026
Trong khi đó, tính năng Community Notes của X lại xử lý sự đánh giá tập thể khác. Một ghi chú chỉ xuất hiện công khai nếu có đủ số lượng người tham gia với quan điểm đa dạng đánh giá nó hữu ích. Geo cũng chưa nói rõ liệu các lượt bình chọn có xét đến góc nhìn sẵn có của người xem không.
Mỗi cuộc tranh luận cũng cần hai người sẵn sàng lộ diện trên camera, và nội dung ghi hình cần có người đảm nhận việc bổ sung nguồn. Điều này lại đi ngược với xu hướng do Viện Reuters chỉ ra, khi ngày càng ít người đăng tải nội dung lên mạng xã hội mà chủ yếu chỉ lướt xem.
Một clip màn hình chia đôi sau này hoàn toàn có thể bị cắt chỉ còn một phía khi được lan truyền ngoài Geo. Yaniv Tal xây dựng ứng dụng với mục tiêu giúp các lập luận tồn tại lâu dài hơn dòng tin mạng xã hội. Nhưng trước mắt, Geo phải thuyết phục đủ nhiều người chịu ngừng lướt để đứng trước ống kính chia sẻ quan điểm.