Solana suýt ngừng hoạt động trong phạm vi 5%: Nhà đầu tư nhỏ lẻ SOL có nên lo lắng?

Solana (SOL) suýt nữa đã bị ngưng hoạt động toàn bộ mạng lưới vào sáng thứ Tư. Chỉ với một sự cố định tuyến tại một công ty lưu trữ, 28.83% tổng số SOL đang stake đã bị offline chỉ trong vài phút.

Hầu như không ai để ý đến. Nền tảng staking Marinade Finance đã phân tích lại sự cố và nhận thấy rằng mạng Solana đã tiến sát đến 86% mốc của mức 33.34% — ngưỡng mà nếu đạt tới, Solana sẽ ngừng xác nhận giao dịch.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật những tin tức mới nhất

Cách một sự cố định tuyến đã suýt làm ngưng mạng Solana

Sự cố bắt đầu tại Teraswitch, một nhà cung cấp máy chủ được nhiều validator của Solana lựa chọn. Một đường định tuyến bị lỗi đã xuất phát từ máy chủ tại Miami rồi lan tới relay nội bộ ở Amsterdam. Tổng cộng mười hai địa điểm từ London đến Tokyo đều mất kết nối. Bắc Mỹ thì không bị ảnh hưởng.

“Solana đã tiến sát tới 86% nguy cơ ngưng hoạt động sáng nay mà hầu như không ai để ý,” Marinade Finance chia sẻ.

Teraswitch đã phát hiện ra lỗi chỉ trong khoảng 10 phút. Toàn bộ hệ thống khôi phục sau 33 phút. Ở đỉnh điểm, khoảng 20 triệu SOL stake còn online đã giúp mạng Solana tránh khỏi việc đóng băng hoàn toàn.

Có khoảng 90 validator đã bị ngưng hoạt động. Tổng phần thưởng bị mất của họ là 333 SOL, tương đương khoảng 25,600 USD theo giá hiện tại. Số trái phiếu validator sẽ bù lại khoản lỗ này vào cuối epoch.

Cơ chế an toàn của Solana đã không còn hiệu quả

Số tự trị mạng (ASN) là tập hợp các địa chỉ internet do một nhà điều hành mạng kiểm soát. Một ASN có mã AS20326 hiện đang lưu trữ 27.34% tổng lượng SOL đang stake trên toàn mạng Solana. Trong lúc sự cố, 94% lượng stake trên ASN này đã bị offline cùng lúc.

Chương trình Ủy quyền Quỹ Solana (SFDP) — nơi điều phối stake từ quỹ tới các validator — đặt giới hạn stake cho mỗi ASN ở mức 25%. Quy định này đặt ra nhằm phòng trường hợp giống lần này. Nhưng thực tế, ngưỡng này đã bị vượt qua.

Trong cùng thời điểm, có thêm 14 triệu SOL trên các nhà cung cấp khác không liên quan cũng đã bị offline. Marinade vẫn chưa giải thích được lý do. Điều này cho thấy nhãn nhà cung cấp không thể hiện hết những rủi ro liên quan giữa các hệ thống.

Các hệ thống dự phòng cũng không phát huy tác dụng. Trong số 74 validator mà Marinade kiểm tra, chỉ có 3 trường hợp chuyển sang máy chủ dự phòng; những validator còn lại đều bị offline cho tới khi mạng internet ổn định trở lại. Helius — validator lớn thứ hai trên Solana — cũng đã bị ngưng hoạt động suốt 33 phút.

Chính Marinade cũng thừa nhận cơ cấu stake của mình khá tập trung, chỉ 4 ASN đã nắm giữ 2/3 lượng SOL stake do Marinade phân bổ. Nhóm phát triển hiện dự kiến siết chặt giới hạn stake trên mỗi ASN và data center, đồng thời sẽ công khai thông tin validator nào có thiết lập dự phòng tự động.

Sự cố suýt ngưng hoạt động – và một lịch sử dài

SOL hiện đang giao dịch ở mức gần 76.46 USD, tăng 0.6% trong ngày. Thị trường gần như không mấy quan tâm. Tài sản của người dùng không bị ảnh hưởng và trái phiếu sẽ bù phần thưởng bị mất. Nhưng mối lo vẫn nằm ở cấu trúc hệ thống, không phải tác động ngay lập tức.

Solana không phải lần đầu phải đối diện tình huống này. Tháng 11/2022, nhà cung cấp máy chủ Hetzner từ Đức đã ngắt kết nối của 1,000 validator và làm tỉ lệ stake bị lỗi vượt quá 20%. Sự cố lần này còn tồi tệ hơn.

Lần gần nhất mạng Solana bị ngưng hoàn toàn là vào tháng 02/2024, chấm dứt chuỗi 351 ngày chạy liên tục và phải mất khoảng 5 giờ mới khôi phục. Không có trái phiếu nào bù cho những sự cố như vậy. Khi ngưng mạng, mọi chủ sở hữu SOL đều bị đóng băng tài sản ngay lập tức.

Thời điểm xảy ra sự cố lại càng đáng chú ý khi các validator đang chuẩn bị cho nâng cấp Alpenglow dự kiến triển khai trước tháng 10/2024, hứa hẹn xác nhận giao dịch nhanh hơn. Tuy nhiên, tốc độ sẽ không có ý nghĩa nếu chỉ một sai sót về định tuyến đã có thể làm cả chuỗi dừng lại.

Câu hỏi còn bỏ ngỏ là liệu stake có kịp phân tán trước khi có sự cố tương tự xảy ra lần nữa hay không.