Sau khi ghi chú mua đồng yên bị rò rỉ, Bessent giải thích động thái của Mỹ để cứu đồng tiền Nhật Bản

Một nhiếp ảnh gia tại Camp David đã chụp lại sổ tay của Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent. Trên đó ghi: “Mua đồng Yên Nhật (JPY) 5-10 tỷ USD.”

Vào thứ Ba, ông Bessent đã giải thích về kế hoạch này. Ông nói với CNBC rằng Mỹ mua đồng yên vì đồng tiền này đã giảm quá mạnh. Tuy nhiên, thị trường đã bắt đầu phản ứng ngược lại.

Tại sao Mỹ mua đồng yên lần đầu tiên kể từ năm 1998

Đồng yên đã xuống mức thấp nhất kể từ năm 1986. Vì vậy, Nhật Bản và Mỹ đã cùng nhau mua vào đồng yên, nhằm đẩy giá lên cao hơn.

Bộ Tài chính Nhật Bản xác nhận động thái này vào thứ Hai. Bộ trưởng Satsuki Katayama cho biết Tokyo mua yên “phối hợp với Bộ Tài chính Mỹ” vào thứ Sáu. Bà cũng nhấn mạnh Nhật Bản “sẽ không ngần ngại thực hiện can thiệp chung một lần nữa nếu cần”.

BREAKING: 🇯🇵 Japan’s Finance Minister Satsuki Katayama said: “We will not hesitate to conduct further coordinated intervention.”Yen surged more than +1% to ¥155.20 per dollar after the announcement, its strongest level since early May.

— Bull Theory (@BullTheoryio) August 3, 2026

Kế hoạch này không phải là điều quá bất ngờ. Hai chính phủ đã ký một tuyên bố chung vào tháng 09/2023 đồng ý hợp tác nếu đồng yên biến động thất thường. Việc lộ sổ tay chỉ cho thấy thời điểm can thiệp, chứ không phải chính sách mới.

Điểm khác biệt chính là quy mô của giao dịch. Lần cuối Mỹ mua yên là vào ngày 17/06/1998. Thời điểm đó chỉ tiêu tốn 833 triệu USD, theo số liệu từ Fed New York. Còn ghi chú của Bessent cho thấy số tiền này gấp 6 đến 12 lần trước đây.

Hiện vẫn chưa có con số chính xác Nhật Bản đã chi bao nhiêu. Nhiều nguồn dự đoán con số khoảng 59 tỷ USD, ước tính dựa trên dòng tiền của ngân hàng trung ương. Tokyo sẽ công bố số liệu thực vào ngày 31/08/2024.

Ông Bessent tỏ ra khá thoải mái với việc tiết lộ thông tin này.

“Tôi chỉ muốn đảm bảo rằng các phóng viên đứng phía sau tôi cũng hiểu ký hiệu JP là chỉ đồng yên Nhật,” ông nói trong buổi phỏng vấn.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất

Dù vậy, ông cũng nhấn mạnh lý do của động thái này. Đây không phải chỉ là giải pháp ngắn hạn, mà còn là một phần của kế hoạch chung lâu dài với Tokyo.

“Đây không chỉ là một hành động can thiệp thị trường… thông qua trao đổi với phía Nhật, chúng tôi tin họ sẽ tiếp tục những chính sách đúng đắn để đưa đồng yên về mức giá cân bằng hợp lý hơn,” Bessent chia sẻ với CNBC.

Ông Bessent cũng nhắc lại một bài học lịch sử. Ông cho rằng một phần cuộc khủng hoảng tài chính châu Á 1997 là do đồng yên giảm quá mức.

Thời đó, khi đồng yên suy yếu đã kéo các đồng tiền lân cận giảm theo. Ông cũng cho biết đồng won Hàn Quốc hiện đang có diễn biến khá thất thường.

“…Một phần nguyên nhân chính là đồng yên quá yếu. Nên tôi nghĩ rằng một đồng yên ổn định không chỉ quan trọng với Mỹ mà còn rất quan trọng với cả khu vực, vì nếu đồng yên tiếp tục suy yếu mạnh, các đồng tiền khác cũng sẽ giảm theo.”

Bessent nói rằng chính sách quan trọng hơn sự can thiệp vào đồng yên

Đây mới là ý quan trọng mà ông muốn nhấn mạnh. Việc mua vào một đồng tiền chỉ mang tính chất gửi tín hiệu cho thị trường. Để giữ đồng tiền ổn định, cần phải điều chỉnh lãi suất và ngân sách quốc gia.

“Tôi nghĩ chúng ta chỉ có thể gửi tín hiệu tới thị trường. Nhưng cuối cùng, yếu tố then chốt vẫn là chính sách và các nền tảng cơ bản. Mỹ quyết định tham gia vì chúng tôi lạc quan với lộ trình chính sách của Nhật.”

Lịch sử năm 1998 cũng minh chứng cho điều đó, thậm chí còn rõ nét hơn. Ngày hôm đó, tỷ giá USD giảm từ 142.21 yên xuống còn 136.51 yên. Nhưng chỉ hai tuần sau, nó đã quay lại mức 138.88 yên. Như vậy khoảng 40% mức tăng giá đã “bốc hơi”.

Cuối cùng, đồng yên chỉ thực sự mạnh lên sau bốn tháng mà không có chính phủ nào tiếp tục mua yên. Lúc đó, tỷ giá USD giảm từ 133.90 xuống còn 120.55 vào ngày 07/10/1998, rồi tiếp tục về 111.58 vào sáng hôm sau. Các quỹ đầu cơ đã ồ ạt bán ra đồng USD để cắt lỗ.

Trong quý đó, đồng USD đã mất 17.4% giá trị so với đồng yên. Fed New York cũng xác nhận không có giao dịch can thiệp nào vào lúc đó.

Như vậy, giải pháp mà ông Bessent mong muốn chủ yếu phụ thuộc vào việc Nhật Bản có tăng lãi suất hay không. Ngân hàng Trung ương Nhật (BOJ) đã giữ lãi suất ở mức 1% vào ngày 31/07/2024. Chỉ một thành viên trong tổng số chín người bỏ phiếu tăng lãi suất.

Trong khi đó, Mỹ lại đi theo hướng ngược lại. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giữ lãi suất ở mức 3.50% – 3.75% vào ngày 29/07/2024, và ba thành viên ủng hộ việc tăng cao hơn. Như vậy, chênh lệch lãi suất khoảng 2.6 điểm phần trăm.

Chính khoảng cách này mới là vấn đề lớn nhất. Các nhà giao dịch vay yên với lãi suất thấp, sau đó chuyển sang mua USD để hưởng lãi suất cao hơn. Miễn là mức chênh lệch này còn duy trì, thì việc đặt cược vào sự suy yếu của đồng yên vẫn đem lại lợi nhuận.

Tại sao Bitcoin quan tâm đến đồng yên

Thị trường đã bắt đầu có câu trả lời cho vấn đề này. Trong lúc can thiệp, tỷ giá USD giảm xuống dưới 155.5 yên. Đến chiều thứ Ba (giờ châu Á), tỷ giá lại tăng trở lại mức 157.54 yên.

Chỉ trong hai phiên gần đây, đồng yên đã phục hồi hơn hai yên. Đây là khoảng một phần tư so với tổng mức tăng mà các biện pháp can thiệp trước đó đã mang lại.

Nhìn vào biểu đồ, có một ngưỡng rất rõ ràng. Nhật Bản đã bảo vệ đồng yên vào cuối tháng 04/2024 và mức giá bị chặn lại ngay dưới mốc 155.5. Điều này lại tiếp tục lặp lại vào ngày thứ Sáu vừa qua. Bank of America hiện cho rằng 155 chính là ngưỡng mà các nhà giao dịch kỳ vọng Nhật Bản sẽ can thiệp.

TD Securities thì nói thẳng hơn. Họ dự báo đồng yên có thể giảm xuống 153, nhưng vẫn kỳ vọng đạt mức 159 vào cuối năm. Để có sự thay đổi lâu dài, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) cần tăng lãi suất và Bộ Tài chính Mỹ cần giữ cam kết hỗ trợ.

Ông Katayama cũng hé lộ các biện pháp sâu hơn. Nhật Bản dự kiến sẽ sử dụng một chương trình của Fed cho phép nước này vay USD bằng cách thế chấp các trái phiếu chính phủ Mỹ mà họ đang nắm giữ. Nhờ đó, Nhật Bản có thể huy động tiền mặt mà không cần bán ra các trái phiếu này.

Bây giờ là mối liên hệ với thị trường crypto. Bitcoin (BTC) hiện được giao dịch quanh mức 63,808 USD, tăng khoảng 2% trong ngày. Tổng vốn hóa của Bitcoin hiện vào khoảng 1.28 nghìn tỷ USD.

Đồng yên giá rẻ đã là nguồn vốn cho nhiều khoản đầu tư rủi ro suốt nhiều năm, bao gồm cả crypto. Khi đồng yên mạnh lên, việc nắm giữ những khoản đầu tư như vậy sẽ tốn kém hơn. Các chuyên gia vẫn đang tranh luận liệu chiến lược carry trade dựa trên đồng yên có thể khiến Bitcoin giảm sâu về 50,000 USD hay không.

Đây cũng là điều khiến bài học lịch sử của Bessent trở nên khó xử. Năm 1998, các biện pháp can thiệp chỉ có hiệu lực chưa đầy hai tuần. Đồng yên chỉ thực sự đảo chiều khi các nhà giao dịch buộc phải đóng các khoản đầu tư dựa trên đồng yên giá rẻ. Đối với crypto, kịch bản này mới chính là điều đáng lo ngại hơn cả.