Tại sao thị trường trái phiếu Nhật Bản có thể chấm dứt đà tăng dễ dàng của cổ phiếu và Bitcoin

Thị trường trái phiếu Nhật Bản tiếp tục chịu áp lực khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm chạm mốc 2.825% vào thứ Hai – mức cao nhất kể từ tháng 10/1996. Đợt tăng này làm dấy lên lo ngại về sự kết thúc của nguồn tiền giá rẻ từng giúp thị trường chứng khoán và Bitcoin (BTC) tăng trưởng mạnh trong nhiều năm.

Hiện tại, đồng yên giao dịch quanh mức 162 yên đổi 1 USD, yếu nhất kể từ năm 1986, dù Tokyo đã chi một khoản kỷ lục để bảo vệ đồng nội tệ vào mùa xuân vừa qua.

Thị trường trái phiếu Nhật Bản đối mặt với nguồn cung tăng và lực mua giảm

Chính phủ Thủ tướng Sanae Takaichi dự kiến huy động hơn 370 nghìn tỷ yên (khoảng 2,28 tỷ USD) vốn đầu tư công và tư vào 17 lĩnh vực chiến lược đến năm tài khóa 2040. Chương trình có tổng trị giá 2,3 nghìn tỷ USD này đồng nghĩa với việc sẽ phát hành trái phiếu nhiều hơn trong tương lai.

Trong khi đó, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) tiếp tục giảm dần quy mô thu mua trái phiếu. Theo Reuters đưa tin, các nhà hoạch định chính sách chỉ có thể tạm dừng việc giảm thu mua này từ năm tài khóa 2027. Cho đến lúc đó, nhà mua lớn nhất trên thị trường này vẫn sẽ rút dần.

Cầu đầu tư từ nơi khác cũng không thật sự vững chắc. Cuộc đấu giá trái phiếu 10 năm tuần trước không thuận lợi đã khiến lợi suất tăng vọt đầu tuần này, trong khi các đợt bán trái phiếu kỳ hạn 20 và 40 năm sẽ tiếp nối trong tháng này. Tỷ lệ nợ công của Nhật Bản đã vượt quá 200% GDP khiến khả năng hấp thụ chi phí vay cao hơn ngày càng hạn chế.

“Cầu giảm tại các phiên đấu giá, nguồn cung tăng và BOJ thu hẹp mua vào khiến lợi suất bị đẩy lên cao, đây là kết quả tất yếu chứ không chỉ do tâm lý thị trường,” nhà phân tích vĩ mô Bull Theory nhận xét.

Rủi ro đóng carry trade ảnh hưởng đến Bitcoin và chứng khoán

Nhiều năm qua, nhà đầu tư đã vay đồng yên với lãi suất thấp để mua vào cổ phiếu Mỹ, trái phiếu chính phủ Mỹ và cả tiền điện tử. Khi lợi suất trái phiếu Nhật Bản tăng cao, chi phí vốn cũng tăng theo, đồng thời tạo động lực cho dòng tiền quay về nước. Việc hoàn trả các khoản vay này đồng nghĩa với việc bán ra chính những tài sản đã được mua bằng tiền vay rẻ.

Kịch bản này vừa xuất hiện gần đây. Đợt nâng lãi suất bất ngờ của BOJ vào tháng 07/2024 đã khiến làn sóng đóng các lệnh carry trade diễn ra mạnh mẽ, mà Ngân hàng Thanh toán Quốc tế sau đó cũng nêu rõ trong báo cáo của mình.

Chỉ số Nikkei đã giảm tới 12.4% vào ngày 05/08/2024 – mức giảm trong ngày lớn nhất kể từ năm 1987. Cùng thời điểm, giá Bitcoin cũng đã có lúc rơi xuống dưới 50,000 USD.

Các vị thế đầu cơ lại có dấu hiệu rủi ro cao. Theo dữ liệu từ LSEG, các hợp đồng bán khống đồng yên đã lên gần 11.3 tỷ USD – mức cao nhất kể từ tháng 07/2024.

Các biện pháp can thiệp ngày càng kém hiệu quả. Bộ Tài chính Nhật Bản công bố đã chi gần 11.73 nghìn tỷ yên (73.6 tỷ USD) để mua yên can thiệp vào thị trường từ 28/04 đến 27/05. Tuy nhiên, đồng yên đã nhanh chóng mất đi toàn bộ thành quả này và giảm về mức thấp nhất trong 40 năm gần đây.

Lần nâng lãi suất lên 1% vào ngày 16/06 vừa rồi – mức cao nhất trong 31 năm – không giúp ích nhiều cho tình hình. Ngân hàng Goldman Sachs còn dự báo tiêu cực hơn, cho rằng trong vòng 1 năm nữa đồng yên có thể sẽ giảm xuống mức 165 yên đổi 1 USD. Nhiều chuyên gia cũng xem việc BOJ tiếp tục nâng lãi suất là rủi ro trực tiếp đối với Bitcoin.

Tại thời điểm viết bài, Bitcoin giao dịch quanh mức 63,676 USD, tăng 3% so với 24 giờ trước. Các chỉ số chứng khoán cũng đang chịu áp lực tương tự sau chuỗi tăng kỷ lục của Nikkei trong tháng 06 vừa qua.

Đợt đấu giá trái phiếu 30 năm sắp tới cùng các tín hiệu mới từ BOJ sẽ là phép thử quan trọng trong tuần này. Nếu điều chỉnh diễn ra từ từ, thị trường sẽ có thời gian thích nghi. Tuy nhiên, nếu dòng tiền rút ồ ạt, biến động mạnh có thể lan nhanh qua thị trường cổ phiếu và crypto chỉ trong vài ngày.