Meta chấm dứt Manus Unwind, khép lại kẽ hở Singapore cho các công ty AI

Meta vừa hoàn tất việc tách biệt hoàn toàn hoạt động với Manus, startup AI do người Trung Quốc sáng lập, chấm dứt tất cả kết nối hệ thống và ngừng chia sẻ dữ liệu giữa hai bên khi cả hai đang giải quyết thương vụ trị giá 2 tỷ USD đã bị Bắc Kinh yêu cầu hủy bỏ. Động thái này cũng kết thúc chiến lược mà nhiều nhà sáng lập AI Trung Quốc âm thầm sử dụng bấy lâu: chuyển trụ sở sang Singapore, kêu gọi vốn từ phương Tây và coi đó là một sự tách biệt rõ ràng với thị trường trong nước.

Tuần trước, Meta đã cấm nhân viên Manus truy cập vào hệ thống dữ liệu nội bộ và thông báo cho nhân viên công ty mình dừng sử dụng các công cụ của Manus trong các dự án nội bộ. Việc tách biệt này diễn ra sau yêu cầu của Bắc Kinh vào tháng 04/2026 về việc hủy bỏ thương vụ, hành động được hãng luật Zhonglun nhận xét là chưa từng có trong cơ chế kiểm soát an ninh đầu tư nước ngoài của Trung Quốc.

“Singapore washing” chỉ là giải pháp tạm thời

Manus, được phát triển bởi công ty mẹ Butterfly Effect, chuyển trụ sở và đội ngũ chính sang Singapore vào giữa năm 2025. Sau đó, Meta công bố thương vụ mua lại trị giá 2 tỷ USD vào tháng 12. Mục tiêu là tạo khoảng cách với Trung Quốc, tin rằng chỉ cần rời biên giới thì ảnh hưởng của Bắc Kinh sẽ dừng lại ở đó.

“Bắc Kinh đã gửi thông điệp rõ ràng đến ngành công nghệ nước mình rằng ‘Singapore washing’ — dùng Singapore làm lớp vỏ bọc — cũng có giới hạn”, ông Han Shen Lin, giám đốc The Asia Group tại Trung Quốc, chia sẻ.

Ông cũng cho biết, Washington cũng đã có bài học riêng của mình: Việc soi kỹ cấu trúc sở hữu có thể hiệu quả không kém bất kỳ biện pháp cấm vận nào.

Vấn đề của Manus sâu sắc hơn bất cứ giải pháp tái cấu trúc nào. “Khi các kỹ sư của một công ty khác đã trực tiếp trải nghiệm và truy cập vào hệ thống của bạn, bạn có thể xóa mã nguồn, nhưng không thể khiến họ quên đi những gì đã thấy,” ông Matthias Hendrichs – chuyên gia tư vấn AI toàn cầu tại Singapore nhận định.

Quy định mới của Bắc Kinh từ 01/07 sẽ khép lại cánh cửa

Đầu tháng này, Bắc Kinh ban hành quy định mới về đầu tư ra nước ngoài có hiệu lực từ 01/07/2026. Quy định này mở rộng quyền kiểm soát của Bắc Kinh tới nhiều thị trường, bao gồm cả Đài Loan, đồng thời cho phép Trung Quốc có thể áp dụng các biện pháp trừng phạt với doanh nghiệp nước ngoài đến từ các quốc gia hạn chế dòng vốn Trung Quốc.

So the Manus founders transferred the company to Singapore and sold their business to Meta for $2b.They thought they were being clever for circumventing China's tech export controls, but you don't fuck with the CCP like that.You WILL be made an example of, so others don't get… https://t.co/EUVEtx0T7D

— LinaHua (@Linahuaa) March 25, 2026

“Chỉ cần có vốn Trung Quốc tham gia một thương vụ, Bắc Kinh giờ có quyền can thiệp khi doanh nghiệp thoái vốn, tái cấu trúc hay đầu tư lại,” ông Han nhận định. Ông gọi đây là “vòng siết cả chiều ngược và chiều xuôi” với dòng vốn đầu tư ra nước ngoài.

Những quy định mới tập trung kiểm soát những thương vụ như Manus, “vì đây là động thái thu hút sự chú ý khi một công ty AI hàng đầu Trung Quốc rời bỏ thị trường nội địa. Đó là ví dụ mà Bắc Kinh không muốn các công ty khác làm theo”, bà Tilly Zhang, chuyên gia phân tích chính sách công nghiệp tại Gavekal Dragonomics đánh giá.

Tương lai nào cho Manus?

Theo các báo cáo vào tháng 05, các nhà đồng sáng lập Manus đang thảo luận về việc huy động khoảng 1 tỷ USD từ các nhà đầu tư bên ngoài để mua lại công ty từ Meta. Kịch bản này có thể đưa Manus về mô hình liên doanh với đối tác Trung Quốc và niêm yết tại Hong Kong. Các công ty AI Trung Quốc như MiniMax và Zhipu cũng đã niêm yết tại Hong Kong trong năm nay, khi làn sóng AI ngày càng phát triển tại thành phố này.

Với những công ty công nghệ Mỹ đang tìm kiếm tài sản AI của Trung Quốc, ông Hendrichs đưa ra lời cảnh báo: con đường “vòng qua Singapore” đã chính thức khép lại.