SpaceX chỉ trả 0.7% phí IPO, nhưng các ngân hàng phố Wall vẫn đổ xô tham gia

SpaceX đã trả cho các ngân hàng Phố Wall khoảng 500 triệu USD phí bảo lãnh trong lần niêm yết 75 tỷ USD, tương đương 0.7% giá trị thương vụ. Đây là một trong những tỷ lệ thấp nhất từng ghi nhận đối với các thương vụ IPO quy mô lớn.

Goldman Sachs và Morgan Stanley đứng đầu danh sách bảo lãnh và nhận phần lớn nhất. Tuy nhiên, tỷ lệ phần trăm thấp khiến các ngân hàng phải tìm kiếm thêm những lợi ích khác ngoài khoản thù lao ban đầu.

Kỷ lục gọi vốn với phí bảo lãnh ưu đãi

SpaceX đã huy động được 75 tỷ USD thông qua việc bán 555.6 triệu cổ phiếu với giá 135 USD mỗi cổ phiếu. Thương vụ này định giá công ty chế tạo tên lửa này xấp xỉ 1.77 nghìn tỷ USD tại thời điểm chào bán.

Đợt IPO này đã vượt qua mức 29.4 tỷ USD mà Saudi Aramco đã bán ra vào năm 2019. Điều đó khiến đây trở thành thương vụ IPO lớn nhất từ trước đến nay về số tiền gọi vốn.

Cổ phiếu đã tăng khoảng 19% ngay trong ngày giao dịch đầu tiên, kết phiên ở mức gần 161 USD. Đến cuối ngày, giá trị vốn hóa của SpaceX vượt mốc 2 nghìn tỷ USD trong lần ra mắt 2 nghìn tỷ USD này.

Quỹ phí bảo lãnh lên tới khoảng 500 triệu USD, được chia cho 21 ngân hàng bảo lãnh. Với tỷ lệ 0.7%, mức phí này còn thấp hơn so với mức 1.2% mà các ngân hàng bảo lãnh cho Alibaba nhận được vào năm 2014, vốn từng là chuẩn cho các thương vụ lớn.

Phần lớn các thương vụ niêm yết khác thường trả phí cao hơn nhiều. Mức phí phổ biến khoảng 7% cho các thương vụ quy mô nhỏ và hiếm khi xuống dưới 1% ngay cả với những đợt IPO lớn nhất.

Dù tỷ lệ thấp, tổng số tiền phí vẫn ở mức kỷ lục. Quỹ 500 triệu USD này là khoản phí bảo lãnh lớn nhất mà Phố Wall nhận được từ một thương vụ niêm yết cổ phiếu duy nhất.

Cách SpaceX chia mức phí IPO cho các ngân hàng

Goldman Sachs và Morgan Stanley mỗi bên nhận khoảng 20% tổng phí, tương đương khoảng 100 triệu USD. Goldman là ngân hàng giữ vị trí đứng đầu trong bảng cáo bạch.

Bank of America, Citigroup và JPMorgan Chase mỗi ngân hàng nhận về khoảng 75 triệu USD. Những thành viên nhỏ hơn trong liên minh bảo lãnh thì nhận mức dưới 10 triệu USD.

SpaceX cũng đàm phán thành công để không phải trả phí đối với khoảng 11 tỷ USD từ quyền mua thêm (greenshoe option). Điều khoản này giúp công ty tiết kiệm thêm hàng chục triệu USD.

Cách phân chia lợi ích này nhằm thưởng cho các ngân hàng đứng đầu vì họ đảm nhiệm khâu định giá, giới thiệu nhà đầu tư và phân phối cổ phiếu, nhất là sau khi giá cổ phiếu mở cửa cao hơn giá chào bán.

Vì sao các ngân hàng chấp nhận lợi nhuận mỏng

Dù phần phí nhận được không lớn, thương vụ vẫn khiến nhiều ngân hàng cạnh tranh khốc liệt. Tổng lượng đặt mua vượt 350 tỷ USD, trong đó các tổ chức đầu tư đã đặt mua hơn 250 tỷ USD. Riêng BlackRock đã đăng ký mua khoảng 5 tỷ USD.

Tình trạng phí bảo lãnh thấp không phải chưa từng có. Saudi Aramco – thương vụ lớn nhất trước đó vào năm 2019 – cũng chỉ trả cho các ngân hàng bảo lãnh tổng cộng 64 triệu USD, chỉ tương đương 0.25% số tiền huy động được.

Dù vậy, các ngân hàng vẫn xem đây là món “chiến lợi phẩm”. Vị trí trên bảng xếp hạng và mối liên hệ với công ty của Elon Musk có giá trị lớn vượt ngoài số tiền phí, ngay cả khi thương vụ đã giúp nhiều nhân viên thành triệu phú.

Lợi ích lớn có thể đến từ lĩnh vực khác. Phí giao dịch, dịch vụ cho vay, hoặc các hợp đồng tư vấn trong tương lai – như một giả thuyết sáp nhập với Tesla – đều có thể mang lại nhiều lợi ích hơn rất nhiều so với khoản phí vừa thu được.

Đặc biệt, Goldman có thể đón nhận dòng giao dịch lớn khi cổ phiếu có biến động mạnh trong những tháng tới. Các ngân hàng cũng có thêm cơ hội hợp tác với các công ty trong hệ sinh thái của Musk ở các thương vụ khác sau này.

Hiện tại, con số 0.7% thể hiện đòn bẩy của Elon Musk trong khối tài sản kỷ lục của mình. Các quý tới sẽ cho thấy liệu mối quan hệ với SpaceX có mang về những thành quả lớn hơn như kỳ vọng của các ngân hàng hay không.