Giá dầu giảm gần 20% trong một tháng nhờ hy vọng hòa bình với Iran — nhưng 4 bộ dữ liệu lại không đồng ý

Giá dầu tiếp tục giảm mạnh vào thứ Sáu sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết một thỏa thuận với Iran chỉ còn chờ ký kết các giấy tờ cuối cùng. Dầu Brent giao dịch ở mức gần 86.30 USD, đây là mức thấp nhất trong gần hai tháng qua.

Tuy nhiên, các số liệu từ đường cong kỳ hạn, thị trường dự đoán và phái sinh lại cho thấy một câu chuyện phức tạp hơn. Hiện có bốn bộ dữ liệu cho ra các quan điểm trái ngược về tốc độ cũng như mức độ mà thị trường đã phản ánh thông tin về hòa bình vào giá dầu thô.

Tại sao giá dầu hôm nay lại giảm

Dầu thô Brent đã giảm 4.5% vào thứ Sáu và hiện đã mất gần 20% giá trị chỉ trong vòng một tháng. Đà giảm tăng tốc sau khi ông Trump nói với báo giới rằng Mỹ đã “đạt được một thỏa thuận lớn để kết thúc chiến tranh với Iran”, hiện chỉ còn “chờ hoàn thiện các thủ tục giấy tờ cuối cùng”.

.@POTUS: "We just made a great settlement of the war with Iran, and we're going to be subject to finalization of documents, which should get done over the next few days. We'll probably have a signing, maybe in Europe — and it's a great thing." pic.twitter.com/ysy3F2WmyR

— Rapid Response 47 (@RapidResponse47) June 11, 2026

Các nhà giao dịch đã bán ra vì nếu thỏa thuận được ký kết, eo biển Hormuz sẽ được mở lại. Đây là tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu trước chiến tranh. Dòng hàng hóa lưu thông lại sẽ xóa tan phần giá chênh lệch đã được cộng vào trong suốt xung đột.

Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có văn bản nào được ký. Hãng thông tấn bán chính thức của Iran, Fars, đưa tin Tehran nhiều khả năng sẽ đồng ý, nhưng cả hai bên đều chưa xác nhận văn bản cuối cùng. Như vậy, thị trường chỉ đang bán ra dựa trên một lời hứa, chứ chưa phải một hiệp ước thực sự.

Fars News Agency, close to Iran's Revolutionary Guard, reported no initial U.S.-Iran memorandum of understanding has been approved, but said Washington accepted Iran's proposed text after dropping its own clauses following Qatari mediation in Tehran.More: https://t.co/200aWwJKnb pic.twitter.com/UlItF6DGZl

— IranWire (@IranWireEnglish) June 12, 2026

Đường cong kỳ hạn đang cho thấy các nhà giao dịch đã phản ánh bao nhiêu kỳ vọng về hòa bình vào giá dầu.

Khoảng chênh lệch kỳ hạn Brent đã giảm 89%

Khoảng chênh lệch kỳ hạn Brent đo sự chênh lệch giá giữa hợp đồng kỳ hạn dầu tháng gần nhất và tháng liền kề sau đó. Nếu chênh lệch dương, điều này biểu thị trạng thái backwardation, tức là người mua phải trả thêm để nhận hàng ngay vì nguồn cung trên thị trường vật lý đang khan hiếm.

Bạn muốn cập nhật những phân tích như thế này? Đăng ký nhận Bản tin mỗi ngày từ Tổng biên tập Harsh Notariya tại đây.

Mức chênh lệch này đã đạt đỉnh 10.27 USD vào đầu tháng 04 – thời điểm các nhà giao dịch tranh nhau mua dầu giao ngay do chiến sự leo thang. Hiện nó đã giảm tới khoảng 89%, chỉ còn 1.11 USD, riêng trong ngày thứ Sáu giảm tới 12.6%.

Sự sụt giảm mạnh này là một tín hiệu tiêu cực cho giá dầu. Các bên mua vật lý đã không còn trả giá cao để nhận dầu giao ngay, điều này cho thấy nỗi lo thiếu cung – yếu tố từng kích hoạt đợt tăng giá – đang dần biến mất khỏi thị trường. Đường cong kỳ hạn dường như đang ủng hộ kịch bản của ông Trump: một thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, khôi phục dòng chảy dầu, chứ không phải lời bác bỏ từ phía Tehran.

Tuy nhiên, mức chênh lệch này vẫn chưa về mức trước chiến tranh, vốn chỉ quanh 0.24 USD. Nếu về dưới 0 và chuyển sang trạng thái contango sẽ cho thấy nguồn cung thừa rõ rệt hơn. Ở mức 1.11 USD, đường cong kỳ hạn đã phản ánh phần lớn niềm tin vào hòa bình, nhưng vẫn còn đó chút nghi ngờ, tương ứng với việc Iran chưa xác nhận.

Điều này rất quan trọng vì liên quan đến tồn kho dầu. Cơ quan Năng lượng Quốc tế cảnh báo rằng các kho dự trữ dầu toàn cầu đang cạn kiệt ở tốc độ kỷ lục. Nếu việc ký kết chậm lại, khi thị trường vật lý đang rất thiếu hụt, tồn kho cực thấp có thể khiến chênh lệch này và cả giá giao ngay tăng vọt trở lại. Như vậy, tín hiệu tiêu cực từ đường cong kỳ hạn chỉ đúng khi tiến trình hòa bình vẫn được duy trì.

Global oil stocks are depleting at record pace as supply losses linked to the near-closure of the Strait of Hormuz continue to mountObserved global inventories, including oil on water, declined by 250 million barrels (mb) over March & April, or 4 mb/day: https://t.co/hQNZ0TtjuZ pic.twitter.com/mc0O6CPBQe

— International Energy Agency (@IEA) May 18, 2026

Như vậy, đường cong kỳ hạn đang nghiêng về khả năng hòa bình nhưng vẫn để ngỏ kịch bản trì hoãn, trong khi thị trường dự đoán lại cụ thể hóa mức độ chậm trễ đó bằng những con số xác suất rõ ràng.

Polymarket dự báo thủ tục giấy tờ còn kéo dài nhiều tháng

Xác suất trên Polymarket cho một thỏa thuận hòa bình lâu dài giữa Mỹ và Iran, với khối lượng giao dịch lên tới 293 triệu USD, lại cho thấy mức khẩn trương ở thị trường dầu thật sự không cao. Các nhà giao dịch chỉ đánh giá khả năng thỏa thuận được ký trước ngày 15/06 là 14% và đến 30/06 thì lên 33%.

Trong khi đó, xác suất này lại có xu hướng dồn về các mốc xa hơn. Tỷ lệ cho đến ngày 31/07 giảm 10 điểm, còn 41%, trong khi mốc 31/08 tăng 15 điểm lên 56%. Tháng 10 ở mức 70%, tháng 12 là 75%. Một nguyên nhân có thể là ông Trump trước đây từng nhiều lần nói về một thỏa thuận “sắp xong”, tới gần 40 lần.

WATCH: 39 times Trump has claimed a deal with Iran is "close" since the war began, per CNN.Iran has rejected all 39 of those deal-close claims, saying yesterday "all of Trump's words should be disregarded like his previous deal-imminent announcements." pic.twitter.com/Np6QAYVfj0

— The Hormuz Letter (@HormuzLetter) June 12, 2026

Hai thị trường này đều có thể đúng vì cách đánh giá khác nhau. Thị trường dầu chỉ cần các tàu chở dầu hoạt động qua lại, thực tế các nhà phân tích JPMorgan cũng ghi nhận lượng hàng đi qua eo biển vẫn khá lớn. Còn Polymarket lại yêu cầu một văn bản ký kết chính thức và lâu dài – một tiêu chuẩn cao hơn rất nhiều.

Trong khi đó, các nhà giao dịch sử dụng đòn bẩy đã chọn phe cho mình.

Options đồng thuận với Polymarket, Hyperliquid lại giao dịch trong sự hoang mang

Quỹ United States Brent Oil Fund (BNO), là một quỹ ETF theo dõi hợp đồng tương lai Brent, cho thấy tâm lý nghi ngờ xuất hiện đầu tiên. Tỷ lệ put/call của quỹ này, so sánh khối lượng lệnh put mang tính phòng vệ với lệnh call mang tính lạc quan, đã giảm từ 0.11 vào ngày 08/06/2024 xuống còn 0.04 vào ngày 11/06/2024. Khi tỷ lệ thấp như vậy nghĩa là lệnh call chiếm ưu thế rõ rệt trong phiên.

Tuy nhiên, nếu xét theo open interest (tổng số hợp đồng chưa được thanh lý), tỷ lệ này vẫn giữ ở mức 0.10. Tức là các lệnh call mới mua vào không giữ lâu trong sổ lệnh. Dữ liệu này cho thấy các trader có thể chỉ đang mua các hợp đồng bảo hiểm giá tăng rẻ phòng trường hợp thỏa thuận sụp đổ, chứ không hẳn kỳ vọng xu hướng tăng mạnh. Điều này trùng khớp với dự đoán xác suất thực tế mà Polymarket đưa ra, tức là cả hai thị trường đều đang định giá cùng một nỗi lo chung.

Ngược lại, các hợp đồng perpetual (perp) trên Hyperliquid lại đi ngược xu hướng. Theo dữ liệu từ Nansen, nền tảng phân tích ví lớn, cá voi đang tổng vị thế short 16.9 triệu USD và các trader “thông minh”, thường có lãi trong lịch sử, cũng short tổng cộng 3.4 triệu USD trên hợp đồng Brent của sàn này.

Net short có nghĩa là các trader này chỉ kiếm lời khi giá dầu giảm, nên lệnh bán của họ càng góp phần đẩy giá đi xuống, đúng như những gì đang xảy ra trên các dòng tiêu đề tin tức. Dòng tiền net taker trong 24 giờ qua đã giảm âm 58.2 triệu USD, cho thấy hoạt động bán ra rất mạnh mẽ.

Funding rate (lãi suất qua đêm) hiện ở mức 17.4% tính theo năm với bên long phải trả phí. Như vậy các trader short chỉ cần giữ lệnh là đã có lãi, điều này giúp họ tiếp tục bám vào xu hướng giảm này khi thị trường còn nhiều biến động.

Khi các hợp đồng options thì phòng ngừa rủi ro còn hợp đồng perp lại theo đuổi xu hướng, thì động thái kế tiếp sẽ phụ thuộc vào kết quả thương lượng chứ không phải các trader.

Nếu vào cuối tuần này có biên bản ghi nhớ được ký kết, điều đó sẽ xác nhận xu thế bán và mang lại lợi nhuận cho các vị thế short. Ngược lại, nếu phía Tehran tiếp tục từ chối và tình hình tương tự xác suất Polymarket dự đoán, thì các lệnh short đang tập trung dày đặc có nguy cơ bị “mắc kẹt” khi giá dầu bất ngờ bật tăng mạnh.