Zcash (ZEC) hiện đang giao dịch quanh mức 432 USD, tăng khoảng 6% trong hôm nay nhưng giảm gần 30% so với tháng trước sau sự cố lỗi trên pool Orchard. Thông tin chính đã được giải quyết vào ngày 06/06/2024, nhưng dữ liệu on-chain cho thấy ảnh hưởng vẫn đang lan tỏa trong mạng lưới.
Lỗi nghiêm trọng ở pool shielded Orchard của Zcash, được tiết lộ vào ngày 05/06/2024 nhưng đã được khắc phục chủ động trước đó, chính là nguyên nhân khiến giá sụt giảm. Khi giá đã ổn định trở lại, câu chuyện sâu xa hơn nằm ở dòng chảy quyền riêng tư, mức độ sử dụng mạng và hành vi của cá voi.
Dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy sự căng thẳng chính là pool shielded – lớp bảo mật giữ ZEC ở dạng mã hóa. Vào ngày 05/06/2024, khoảng 157,931 ZEC đã được rút khỏi các pool chỉ trong một ngày, là lượng rút lớn nhất kể từ ngày 02/01/2024.
Việc rút tiền ồ ạt diễn ra đúng lúc thông tin lỗi bị tiết lộ làm dấy lên nghi ngờ về sự an toàn của các số dư shielded. Chủ sở hữu đã rút coin khỏi đúng lớp mà lỗi nhắm vào, thể hiện sự giảm niềm tin rõ rệt.
Bạn muốn cập nhật thêm các phân tích về token như thế này? Đăng ký nhận bản tin Crypto hàng ngày của biên tập viên Harsh Notariya tại đây.
Việc rút tiền ồ ạt này đã dấy lên hoạt động giao dịch sôi động trên chuỗi – tín hiệu kế tiếp xuất hiện từ đây.
Làn sóng rút tiền đã đẩy các sàn giao dịch trở nên bận rộn. Theo bảng theo dõi Dune độc quyền của BeInCrypto, số lượng giao dịch token ZEC dạng wrapped trên các sàn DEX đạt đỉnh 17,401 giao dịch vào ngày 05/06/2024, mức cao nhất trong 60 ngày, trước khi giảm mạnh trở lại.
Các sàn tập trung cũng chứng kiến tình trạng tương tự. Khối lượng giao dịch spot ZEC trên các sàn đạt đỉnh 3,756.7 triệu USD vào ngày 06/06/2024, cao hơn nhiều so với mức trung bình 30 ngày chỉ khoảng 899.5 triệu USD, khi tâm lý bán tháo và điều chỉnh vị thế tăng vọt.
Đợt tăng vọt này thực chất là dấu hiệu thể hiện mức căng thẳng cao nhất chứ không phải là sức mạnh. Khi giao dịch đã bắt đầu hạ nhiệt, câu hỏi đặt ra là liệu mạng lưới có còn hoạt động ổn định không – và dữ liệu sử dụng mạng lưới sẽ trả lời điều đó.
Bức tranh tại đây trở nên kém khả quan. Hoạt động mạng lưới, tính bằng số lượng giao dịch on-chain mỗi ngày, hiện đang đi xuống theo xu hướng 7 ngày, giảm 3,771 giao dịch so với tuần trước, sau khi đạt đỉnh 38,515 vào ngày 15/05/2024.
Số lượng địa chỉ ví hoạt động, tức số ví duy nhất có giao dịch mỗi ngày, chỉ khoảng 5,000 ví sau khi tăng vọt lên 10,422 vào ngày 05/06/2024. Lỗi vừa rồi gây ra một làn sóng giao dịch đột biến trong ngày, nhưng hiệu ứng này không kéo dài.
Sự chênh lệch giữa giá và số liệu sử dụng mạng là dấu hiệu cảnh báo thực sự, và khi nhìn vào dữ liệu 90 ngày thì không thể phủ nhận điều này.
Trong 90 ngày qua, giá ZEC đã tăng khoảng 106%, trong khi số lượng giao dịch on-chain lại giảm khoảng 11% và số ví hoạt động chỉ tăng chưa tới 9%. Giá tăng nhanh hơn nhiều so với sự phát triển thực tế của mạng lưới.
Điều này cho thấy đà tăng chủ yếu đến từ sự đầu cơ, chứ không xuất phát từ sự mở rộng sử dụng thực tế trên blockchain. Sự cố Orchard đã ảnh hưởng mạnh đến token khi giá của nó vốn đã vượt xa các yếu tố nền tảng hỗ trợ.
Điều này dẫn đến bài kiểm tra cuối cùng: Liệu những người nắm giữ quan trọng nhất có tranh thủ mua vào khi giá giảm, hay họ đang dần rời xa thị trường?
Dòng chảy ròng ZEC trên thị trường spot, thể hiện sự chênh lệch giữa bên mua và bên bán tại các sàn giao ngay, đã giảm mạnh vào khoảng ngày 04/06/2024 trước khi lực mua quay lại vào ngày 08/06/2024. Có vẻ như làn sóng bán tháo hoảng loạn nhất đã qua đi.
Tuy nhiên, tình hình cá voi lại chia làm hai phe. Cá voi thông thường đã giảm lượng nắm giữ khoảng 8.9%, trong khi 100 ví lớn nhất – các “mega whale” – lại tăng thêm khoảng 4% lượng sở hữu.
Tâm lý thị trường cũng không mấy tích cực, tỷ lệ nhắc đến Zcash tích cực đang ở mức thấp nhất kể từ ngày 02/05/2024 đến nay.
Giá Zcash hôm nay tăng 6%, nhưng có thể mức tăng này sẽ chỉ giới hạn trong ngắn hạn. Để Zcash phục hồi mạnh mẽ, cần có sự tích trữ trở lại nguồn cung shielded và quan trọng hơn là phải có sự đồng thuận từ cả hai nhóm cá voi lớn.