6 sự thật phũ phàng mà Pantera Capital vạch trần về thực tế tokenization trị giá 321 tỷ USD

Pantera Capital báo cáo rằng thị trường token hóa trị giá 321 tỷ USD hiện nay chỉ đạt trung bình 2.04/5 điểm trên chỉ số trưởng thành on-chain của họ, với 77.6% trong số 542 tài sản được chấm điểm chỉ đơn giản là bản sao kỹ thuật số của các sản phẩm tài chính truyền thống.

Đơn vị quản lý tài sản này mô tả lĩnh vực token hóa đang “mắc kẹt” ở giai đoạn giống như việc đăng báo giấy lên website, nghĩa là việc đưa tài sản lên blockchain vẫn chưa tận dụng được các tính năng lập trình linh hoạt. Số lượng tài sản token hóa mới ra mắt đã tăng 115% trong năm 2025, tuy nhiên đa số vẫn chỉ sao chép các mô hình truyền thống thay vì triển khai tính năng thanh toán liên tục hoặc khả năng linh hoạt giữa các ứng dụng.

Các sản phẩm bao bọc truyền thống vẫn chiếm ưu thế khi phát hành tài sản còn hạn chế

Pantera đã chấm điểm 542 tài sản token hóa đang hoạt động thuộc 11 nhóm khác nhau bằng chỉ số Tokenization Progress Index (TPI), đánh giá việc phát hành, khả năng chuyển nhượng và mức độ linh hoạt trên thang điểm năm.

Điểm trung bình tổng hợp chỉ đạt 2.04, trong đó chỉ có 11.1% tài sản đạt cấp độ “lai” và chỉ 2.7% đạt chuẩn mức “gốc” trên blockchain.

Khả năng phát hành tài sản bị đánh giá thấp nhất với chỉ 1.82/5 điểm. Theo báo cáo, 91.1% các tài sản vẫn cần sự cho phép khi phát hành và phụ thuộc vào đơn vị lưu ký để rút tài sản, trong khi chỉ có 13 sản phẩm hỗ trợ hoàn toàn chức năng mint (tạo mới) và burn (hủy) tự động.

Giá trị tài sản được theo dõi đã tăng khoảng 60%, từ 200.6 tỷ USD trong năm 2024 lên 320.6 tỷ USD. Pantera đánh giá xu hướng này là “thị trường rộng ra chứ chưa sâu thêm”, nghĩa là số lượng tài sản mới đang phát hành nhanh hơn tốc độ phát triển của hạ tầng hỗ trợ.

Stablecoin dẫn đầu quy mô, tín dụng tư nhân đứng đầu trong DeFi

Stablecoin chiếm 293 tỷ USD, tương đương 91.6% tổng giá trị token hóa được theo dõi, và đạt điểm TPI trung bình là 2.67. Pantera cho biết stablecoin vẫn là nhóm duy nhất vừa có quy mô kinh tế thực, vừa ứng dụng được các tiện ích on-chain rõ ràng.

Tín dụng tư nhân nổi lên là lĩnh vực phi stablecoin nổi bật nhất về mức độ ứng dụng trong DeFi, với 21.4% giá trị đã hoạt động on-chain — nhỉnh hơn so với các chiến lược quản lý chủ động (19.6%).

Token hóa trái phiếu Kho bạc Mỹ đã vượt mốc 15 tỷ USD qua các sản phẩm của BlackRock, Franklin Templeton và Fidelity Investments, tuy nhiên vẫn chủ yếu dựa vào hệ thống ghi chép ngoài blockchain (off-chain ledger).

Nếu loại bỏ stablecoin, năm nền tảng lớn nhất gồm Securitize, Maple Finance và Ondo Finance nắm giữ gần một nửa số tài sản được chấm điểm.

Các blockchain công khai như Optimism, Base có điểm cao hơn so với các mạng lưới có kiểm soát như Canton (trung bình chỉ đạt 1.75 điểm). Chỉ 12% tài sản được đánh giá đạt ngưỡng giúp DeFi tận dụng tốt khả năng kết hợp (composability).

“Ngành công nghiệp này đã chứng minh rằng tài sản có thể được số hóa trên blockchain, nhưng vẫn chưa chứng minh được rằng việc số hóa thực sự thay đổi cách tài sản này hoạt động như thế nào”, báo cáo của Pantera Capital nhấn mạnh.

Điều gì sẽ diễn ra tiếp theo?

Pantera cho rằng giai đoạn tiếp theo sẽ được đánh giá dựa trên các chỉ số tiện ích thực tế thay vì chỉ nhìn vào tổng tài sản quản lý (AUM), chủ yếu bao gồm tốc độ thanh toán, chi phí chuyển giao, lượng giao dịch phát sinh cũng như lượng vốn thực tế được vận dụng trong DeFi.

Những đơn vị phát hành có thể vượt qua mô hình bao bọc truyền thống để đưa ra các sản phẩm token hóa gốc, có khả năng kết hợp linh hoạt trên blockchain sẽ là yếu tố quyết định độ tin cậy của lĩnh vực này trong suốt năm 2026.