Cuộc họp FOMC cuối cùng của Powell: Đánh giá thành tựu, thất bại và những thách thức ông để lại cho lựa chọn Chủ tịch Fed của Trump, Kevin Warsh

Jerome Powell sẽ chủ trì cuộc họp báo FOMC cuối cùng của mình vào thứ Tư, kết thúc tám năm đứng đầu Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) với lãi suất giữ nguyên ở mức 3.50 – 3.75% và lạm phát tiêu đề quay lại mức 3.3%.

Người kế nhiệm ông, Kevin Warsh – lựa chọn của Donald Trump – tiếp quản văn phòng trong lúc còn nhiều vấn đề dang dở như CPI tăng đột biến do giá dầu, bảng cân đối 6,7 nghìn tỷ USD, cùng một thị trường crypto đã quen sống, lớn lên và lao dốc theo thanh khoản của Fed.

Powell và Yellen: Khoảng cách thừa kế

Janet Yellen đã bàn giao cho Powell một “vùng biển êm ả” vào tháng 02/2018. Khi đó lãi suất ở mức gần 1.5%, lạm phát duy trì sát mục tiêu 2% và bảng cân đối đã bắt đầu thu hẹp theo kế hoạch đặt ra từ trước.

Powell vốn là một cựu luật sư, từng làm trong lĩnh vực đầu tư vốn tư nhân, không phải nhà kinh tế học học thuật. Ông nhận quyền điều hành khi kinh tế Mỹ đang tiến tới “hạ cánh mềm” và tiếp tục nâng lãi suất dần dần trong năm 2018, cho đến khi chiến tranh thương mại buộc Fed phải đảo chiều chính sách.

Bốn năm của Yellen không có suy thoái nào và gần như không có biến động lớn. Tám năm của Powell lại chứng kiến nhiều diễn biến dữ dội: đại dịch khiến kinh tế đóng băng, bảng cân đối Fed phình to nhất lịch sử, lạm phát tồi tệ nhất kể từ 1981 và ba ngân hàng khu vực phá sản chỉ trong 10 ngày.

Những thành công: Từ cứu trợ đại dịch đến suýt hạ cánh mềm

Những người bảo vệ Powell thường nhắc tới tháng 03/2020 như thời khắc quan trọng nhất của ông. Fed hạ lãi suất về 0%, khởi động lại chương trình mua tài sản và cấp tốc thiết lập 9 cơ chế cho vay khẩn cấp chỉ trong chưa đầy 3 tuần.

“Powell đã phản đối một số ý kiến hơi “diều hâu” khi cắt giảm lãi suất khẩn cấp hôm 15/03/2020,” nhà kinh tế học Nick Timiraos nhấn mạnh.

Làn sóng thanh khoản này cứu thị trường, và cũng được xem là đã giúp Bitcoin bắt đầu chu kỳ nhà đầu tư tổ chức đầu tiên. Giá Bitcoin (BTC) từ mức khoảng 5,000 USD vào tháng 03/2020 tăng lên đỉnh trên 69,000 USD vào tháng 11/2021, theo sát quá trình mở rộng bảng cân đối Fed lên gần 9 nghìn tỷ USD.

Thành công thứ hai đến ở chặng sau. Powell đã dẫn dắt chu kỳ “thắt chặt” mạnh mẽ nhất kể từ thời Paul Volcker, đưa lãi suất từ 0% lên 5.5% mà vẫn không khiến kinh tế rơi vào suy thoái sâu hoặc lao động sụp đổ.

Đến cuối năm 2024, Powell cũng thay đổi thái độ chính thức với tài sản số. Tại hội nghị DealBook Summit, ông gọi Bitcoin là “giống vàng, nhưng ở dạng kỹ thuật số”, một câu nói giúp BTC tăng vượt 103,000 USD chỉ trong một phiên giao dịch.

“Nó giống như vàng nhưng là dạng kỹ thuật số. Mọi người không dùng nó để thanh toán hay lưu trữ giá trị. Sự biến động giá của nó rất mạnh. Nó không phải đối thủ của đồng dollar, mà thật ra là đối thủ của vàng,” Powell chia sẻ. 

Những thất bại: Quan điểm lạm phát “tạm thời” và khủng hoảng ngân hàng

Đến hiện tại, giới phê bình vẫn nhắc đến nhận định “lạm phát chỉ tạm thời” năm 2021. Powell đã chờ tới tận tháng 03/2022 mới bắt đầu tăng lãi suất, dù khi đó số liệu CPI đã vượt mốc 7% – điều mà Warsh gọi là “sai lầm về chính sách nghiêm trọng”.

“Một khi lạm phát đã len lỏi vào nền kinh tế thì hạ nó xuống tốn kém và khó khăn hơn nhiều. Vì vậy, cái gọi là sai lầm nghiêm trọng về chính sách cách đây 4 – 5 năm là di sản chúng ta vẫn đang phải giải quyết… chúng ta cần một sự thay đổi lớn trong cách vận hành chính sách,” Kevin Warsh phát biểu trong phiên điều trần tại Ủy ban Ngân hàng Thượng viện, ngày 21/04

Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để xem các lãnh đạo và nhà báo phân tích chuyên sâu về thị trường.

Bắt đầu muộn buộc phải nâng lãi suất 11 lần chỉ trong 16 tháng. Tốc độ này khiến các ngân hàng khu vực không kịp thích ứng, và Silicon Valley Bank, Signature Bank cùng First Republic đều sụp đổ vào tháng 03/2023 sau khi thua lỗ nặng từ trái phiếu dài hạn.

“JAYPOW [Jerome Powell] có thể đã làm hỏng hệ thống ngân hàng Mỹ. Năm 2008 là do ngân hàng ôm khoản vay xấu – vay dưới chuẩn. Đến 2023 thì là do ngân hàng giữ quá nhiều trái phiếu dài hạn như UST và MBS??? Nếu sụt giảm thì hãy nhớ tháng 03/2020: giảm mạnh, giải cứu, rồi lại tăng mạnh! Tôi đã sẵn sàng,” Arthur Hayes bình luận ngày 10/03/2023.

Những sai lầm trong giao tiếp càng khiến tình hình trở nên nghiêm trọng hơn. Hướng dẫn về chính sách trong tương lai đã thay đổi liên tục trong năm 2022 và 2023, làm niềm tin của các nhà giao dịch vào Bản Tóm tắt Dự báo Kinh tế giảm xuống mức thấp nhất trong nhiều năm.

Những rắc rối chính trị cũng xảy ra vào năm 2025, khi Bộ Tư pháp Mỹ bắt đầu rồi sau đó hủy bỏ cuộc điều tra về Powell. Sự việc này từng khiến lịch xác nhận vị trí của Warsh bị đóng băng tạm thời.

Có gì cho ứng viên chủ tịch Fed của ông Trump – Kevin Warsh?

Warsh sẽ tiếp quản một Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đang vận hành với thanh khoản chặt chẽ hơn so với kỳ vọng của thị trường. Mục tiêu lãi suất quỹ liên bang hiện ở mức 3.50 – 3.75% trong ba cuộc họp liên tiếp, và bảng dot plot tháng 03 vẫn chỉ ghi nhận một lần cắt giảm trong năm 2026 và một lần nữa năm 2027.

Lạm phát đang đi sai hướng. Chỉ số giá tiêu dùng CPI đã tăng lên 3.3% trong tháng 03 từ mức 2.4% của tháng 02, sau khi giá xăng tăng mạnh 21.2% trong tháng do xung đột chiến tranh tại Iran.

Nhà hoạch định chính sách cũng đã nâng dự báo chỉ số PCE lõi năm 2026 lên 2.7% so với mức 2.4% đưa ra trước đó.

Warsh cũng để lộ ý định “đổi hướng mạnh mẽ”. Ông chia sẻ tại phiên điều trần xác nhận với các thượng nghị sĩ rằng Fed cần một “khung lạm phát hoàn toàn khác biệt, mới mẻ”, thể hiện ý định bỏ các buổi họp báo sau cuộc họp, và cam kết không trở thành “cái bóng” của bất kỳ ai.

Ông cũng muốn giảm quy mô bảng cân đối kế toán 6.7 nghìn tỷ USD xuống thấp hơn. Warsh lập luận dưới lời thề rằng quy mô Fed gọn nhẹ hơn sẽ giúp lãi suất thấp hơn, kiểm soát lạm phát tốt hơn, kinh tế ổn định hơn.

Tất cả những quan điểm này cho thấy Fed có thể chọn thắt chặt định lượng (QT) nhanh hơn, thay vì cắt giảm lãi suất.

Góc nhìn về crypto: Diều hâu với lãi suất, thân thiện hơn với Bitcoin

Các nhà giao dịch crypto đang phải đối mặt với tình huống tiến thoái lưỡng nan. Warsh cứng rắn hơn Powell về kiểm soát lạm phát, nhưng lại cởi mở và tích cực hơn với tài sản số, tạo ra hai luồng tác động trái chiều lên các thị trường rủi ro.

Ông từng công khai gọi Bitcoin là “nơi lưu trữ giá trị bền vững”, bác bỏ ý tưởng về CBDC cho nhà đầu tư nhỏ lẻ, và khẳng định crypto đã trở thành một phần của hệ thống tài chính Hoa Kỳ.

Ông còn công bố sở hữu hơn 100 triệu USD, bao gồm nhiều hệ layer 1, giao thức DeFi và hạ tầng thanh toán Bitcoin.

Chính sách thanh khoản chặt chẽ vẫn đang gây áp lực lên giá BTC trong ngắn hạn. Bitcoin đã giảm khỏi đỉnh tháng 01 khi dữ liệu dot plot trở nên cứng rắn, và các nhà giao dịch dường như đang mắc kẹt giữa một Fed muốn giữ nguyên lãi suất và một ứng viên mong muốn thu hẹp quy mô.

Tuy nhiên, cơ hội cho Bitcoin vẫn xuất hiện về dài hạn. Cựu thành viên Fed, Mark Spindel cho rằng chính sách ngân hàng trung ương mang tính thắt chặt có thể càng làm tăng giá trị của các tài sản dự trữ phi nhà nước, và chính khung chính sách của Warsh sẽ là phép thử thực tế cho lý thuyết này.

Những điều cần chú ý vào thứ 4 tới

Họp báo ngày 29/04 sẽ là lần cuối cùng Powell cầm micro. Thị trường sẽ chú ý từng lời chia tay của ông, đặc biệt về:

• Gợi ý về việc vì sao chưa có đợt cắt giảm lãi suất nào
• Cuộc chiến lạm phát đang trở lại, và
• Liệu Powell sẽ bàn giao cho Warsh trong êm đẹp hay để lại nhiều tranh cãi.

Powell vẫn còn lựa chọn tiếp tục làm thành viên Hội đồng Thống đốc Fed cho đến năm 2028 và ông vẫn chưa bác bỏ khả năng này.

Nếu ông rút hoàn toàn khỏi vị trí vào ngày 15/05, cuộc họp FOMC tiếp theo sẽ là lần đầu tiên Warsh chủ trì, và cũng là lúc các chính sách mà ông muốn thay đổi sẽ được áp dụng ngay trong thực tế.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất