Cuộc chiến RWA: stablecoin, tốc độ và kiểm soát

Consensus Hong Kong 2026 được nhiều người đánh giá là một hội nghị RWA tình cờ nhưng lại lấy chủ đề về crypto. Tại các sân khấu chính, sự kiện bên lề và các panel được tài trợ, token hóa tài sản trong thế giới thực (RWA) là chủ đề nổi bật – nhưng không còn giống như một năm trước.

Những slide trình bày ý tưởng giờ đây đã nhường chỗ cho những tranh luận thực sự về mô hình xây dựng, quy định quản lý và vấn đề mà token hóa có thể giải quyết. Đây là những điều mà mọi người đang thực sự bàn cãi.

Stablecoin là RWA — và giờ đây mọi người đều đồng ý

Một quan điểm rõ ràng mà mọi người đều đồng ý là: dự án RWA thành công nhất đã và đang tồn tại. “RWA thành công nhất hiện nay là USDT,” ông CJ Fong, Giám đốc Điều hành và Trưởng ban kinh doanh khu vực APAC và EMEA tại GSR, chia sẻ ở một panel của hội nghị chính.

Tại sự kiện bên lề của Gate, bà Chunda McCain, đồng sáng lập Paxos Labs, đã nói về nhu cầu tăng cao đối với PAXG – token bảo chứng bằng vàng của công ty bà. Điều này cho thấy stablecoin đang phát triển ra ngoài việc chỉ neo vào USD mà còn mở rộng sang hàng hóa và trái phiếu Kho bạc. Paxos đã nhận được giấy phép điều kiện của OCC vào tháng 12 và được phê duyệt tại Singapore, Phần Lan và Abu Dhabi — chiến lược đa quốc gia này xuất phát từ nhận định rằng stablecoin và tài sản token hóa ngày càng hòa nhập với nhau.

Ông Brian Mehler, CEO của nền tảng blockchain thanh toán Stable, cũng đồng tình khi nhìn từ góc độ hạ tầng. Hệ thống USDT Zero của công ty ông loại bỏ hoàn toàn phí gas — chuyển 100 USDT thì người nhận nhận được 99.999 USDT. Tại sự kiện Stablecoin Odyssey, ông Mehler so sánh mục tiêu này với mạng Swift: người dùng không cần biết họ đang dùng blockchain.

Điều này cho thấy ranh giới giữa stablecoin và RWA ngày càng mờ nhạt. Khi stablecoin ngày càng được đảm bảo bởi T-bill, vàng, các sản phẩm cấu trúc, còn các nền tảng RWA lại thực hiện thanh toán qua USDC, thì hai lĩnh vực này đang hội nhập thành một lớp tài chính token hóa duy nhất.

Cuộc chiến kiến trúc: permissioned và permissionless

Tranh luận gay gắt nhất tại hội nghị đến từ hai công ty thực chất làm cùng một việc.

Tại phiên thảo luận chính “Tokenizing the Planet”, ông Graham Ferguson, Trưởng bộ phận hệ sinh thái của Securitize, và bà Min Lin, Giám đốc phát triển toàn cầu của Ondo, đã trình bày hai quan điểm hoàn toàn khác biệt.

Securitize ủng hộ việc phát hành token gốc theo mô hình có kiểm soát. Ông Ferguson cho rằng mô hình “wrapped” – tức là đưa tài sản ngoài chuỗi lên chuỗi bằng cách gói lại — sẽ khiến nhà đầu tư bị tách xa tài sản gốc, dẫn đến giảm an toàn. Khi quỹ BUIDL của BlackRock vượt ngưỡng 1 tỷ USD AUM, ông Ferguson nhấn mạnh hiệu quả của việc phát hành chứng khoán trực tiếp lên blockchain với tuân thủ pháp lý ngay từ đầu.

Ondo thì đi con đường ngược lại: sử dụng mô hình wrapped không kiểm soát, ưu tiên khả năng kết hợp với DeFi và phân phối toàn cầu. Bà Min Lin cho rằng cách làm này tích hợp nhanh hơn với hệ sinh thái DeFi và loại bỏ các bên trung gian, đặc biệt phù hợp giúp tiếp cận các nhà đầu tư khắp châu Á. Ondo đang mở rộng mạnh mẽ sang Hong Kong, Singapore và Nhật Bản.

Trong một cuộc phỏng vấn với BeInCrypto, ông Ferguson cũng đặt câu hỏi liệu mô hình wrapped có bảo vệ nhà đầu tư đủ tốt không. Ông cũng tiết lộ kế hoạch mở rộng hợp tác với DeFi của Securitize, nhưng sẽ vẫn giữ kiến trúc có kiểm soát.

Tuy nhiên, có lẽ việc phân chia như vậy đã lỗi thời. Trong một panel về RWA ở Stablecoin Odyssey, ông Forgiven – CSO của Conflux – đã mô tả một trường hợp thực tế: tài sản năng lượng tái tạo được một công ty tài chính đóng gói và đưa lên một giao thức DeFi. Đây là một mô hình phân phối không kiểm soát nhưng tài sản gốc lại tuân thủ pháp lý — cấu trúc này không hoàn toàn thuộc về bên nào trong hai bên tranh luận ở trên.

Tốc độ xử lý giao dịch: Lý lẽ luôn chiếm ưu thế

Nếu có một điều được nhắc đi nhắc lại ở hầu hết các buổi, thì đó là ưu điểm lớn nhất của token hóa không phải là tiếp cận hoặc minh bạch, mà chính là tốc độ.

Bằng ví dụ thực tiễn rõ ràng nhất, ông Forgiven từ Conflux cho hay: nạp USDC sẽ nhận được xác nhận ngay; yêu cầu rút về thì nhận lại USDC chỉ trong vòng một tiếng. “Nhanh hơn cả T+0”, ông nhấn mạnh, so với chu kỳ thanh toán truyền thống có thể kéo dài đến vài ngày.

Lập luận về khả năng kết hợp còn đi xa hơn nữa. Nhiều chuyên gia tại các phiên thảo luận nhận xét: với tài chính truyền thống, bạn mua tài sản và lập tức dùng làm tài sản thế chấp là bất khả thi về mặt hệ thống. Nhưng trên blockchain, điều này lại là tính năng gốc rất đơn giản.

Ông Mehler từ Stable nhấn mạnh một vấn đề thực tế: trong đợt bán tháo thị trường gần đây, biến động giá gas ETH khiến chi phí giao dịch tăng gấp đôi với các doanh nghiệp chuyển stablecoin. Mô hình chuyển USDT với chi phí cố định mà Stable đề xuất giúp loại bỏ rủi ro này, điều rất có ý nghĩa khi các doanh nghiệp giao dịch hàng ngàn giao dịch mỗi ngày.

Tài sản vật lý: Khi câu chuyện gặp trở ngại

Phiên thảo luận về kim loại quý tại sự kiện của HashKey Cloud đã cho thấy thực tế thị trường này. Ông Ronald Tan, Giám đốc Silver Times Limited, trình bày về các khâu hậu cần của thị trường bạc: chi phí lưu kho, khó khăn vận chuyển, và các hạn chế xuất nhập khẩu Mỹ-Trung vẫn tồn tại dù có mint token đi nữa.

Đây chính là khoảng cách giữa RWA tài chính và RWA vật lý. Trái phiếu kho bạc, cổ phần quỹ có thể thanh toán ngay vì tài sản đã ghi trên sổ sách. Còn kim loại, năng lượng, bất động sản thì phải xác minh xem tài sản ấy có thật và được lưu giữ đúng quy định hay không.

Kinh nghiệm với PAXG của Paxos – có thể phát hành token vàng bảo chứng bởi vàng thật tại kho London – cho thấy mô hình này hoàn toàn khả thi khi mở rộng quy mô, nhưng bà McCain cũng thừa nhận công ty cần bổ sung thêm nguồn lực để đáp ứng nhu cầu lớn. Hạ tầng hiện đã có cho token hóa tài sản vật lý, nhưng thực hiện lại chẳng hề dễ dàng.

Châu Á là trung tâm trọng lực

Trong các cuộc thảo luận, châu Á – đặc biệt là Hong Kong – đang nổi lên như trung tâm về chủ đề RWA.

Ondo đang nhắm đến Hong Kong, Singapore và Nhật Bản để mở rộng. Ông Ferguson của Securitize nói với BeInCrypto rằng công ty cũng ưu tiên những nơi có khung pháp lý minh bạch – cũng chính là những thành phố này. Paxos đã sở hữu giấy phép của MAS Singapore. HashKey, vừa là nhà tổ chức sự kiện, vừa là người tham gia thị trường, cũng dẫn dắt nhiều panel về vị trí của Hong Kong.

Ông Forgiven của Conflux cho biết công ty ông là một dự án blockchain hiếm hoi tại Trung Quốc sử dụng tên thật. Sản phẩm RWA về năng lượng tái tạo của họ được xây dựng riêng cho thị trường Hong Kong.

Hàm ý là: trong khi ở Mỹ các cuộc tranh luận về điều phối stablecoin và đạo luật Clarity vẫn còn kéo dài – như Anthony Scaramucci đã nhấn mạnh ngay tại Consensus – thì châu Á lại âm thầm xây dựng hạ tầng và đặt nền móng tiên phong.

Thực chất điều gì đang bị đặt cược

Cuộc thảo luận về RWA tại Consensus Hong Kong đã cho thấy ngành công nghiệp này không còn bàn về việc liệu việc token hóa có xảy ra hay không nữa. Hiện tại, mọi người chỉ còn tranh luận về cách thực hiện – giữa mô hình có sự cấp phép hay không, ưu tiên tài chính hay tài sản vật chất, phục vụ tổ chức hay nhà đầu tư nhỏ lẻ trước – và các câu trả lời lại khác nhau tùy vào loại tài sản, khu vực pháp lý cũng như mô hình kinh doanh.

Sự hội tụ giữa stablecoin và RWA có thể sẽ là sự thay đổi lớn nhất trong ngành. Nếu những tài sản được token hóa thành công nhất chính là stablecoin, và stablecoin càng ngày càng được bảo chứng bằng tài sản thực ngoài đời, thì việc coi RWA là một lĩnh vực riêng biệt có thể sẽ không còn tồn tại sau năm 2026.