TradingKey - Các báo cáo mới nhất cho thấy SpaceX sẽ mua lại Anysphere, nhà phát triển công cụ lập trình AI Cursor, với giá 60 tỷ USD, và thương vụ sáp nhập này dự kiến sẽ hoàn tất vào quý 3 năm 2026. Trước đó, SpaceX đã lên kế hoạch tiến hành thương vụ mua lại Cursor trong vòng 30 ngày kể từ khi IPO. Theo thỏa thuận giữa hai bên, SpaceX có quyền mua lại công ty này với giá 60 tỷ USD, hoặc thanh toán 10 tỷ USD theo các điều khoản hợp tác.
Theo Forbes, startup AI Cursor, công ty mà SpaceX của Elon Musk có kế hoạch mua lại, đã ghi nhận doanh thu định kỳ hàng năm (ARR) mới nhất vượt mốc 4 tỷ USD. Liệu thương vụ mua lại này có thúc đẩy giá cổ phiếu của SpaceX tăng lên? Điều gì khiến Cursor trở nên độc đáo so với các đối thủ cạnh tranh? Liệu SpaceX có tiến gần hơn một bước tới mục tiêu xây dựng một trung tâm dữ liệu vũ trụ?
Theo các báo cáo mới nhất, Cursor đã đạt doanh thu quy năm 4 tỷ USD vào đầu tháng 6. Bloomberg đưa tin doanh thu quy năm của công ty đã đạt 3 tỷ USD vào cuối tháng 4 năm nay, 2 tỷ USD vào tháng 2 và 1 tỷ USD vào tháng 11 năm ngoái, làm nổi bật tốc độ tăng trưởng đáng kinh ngạc của hãng. Forbes dẫn nguồn tin thân cận cho biết, sự tăng trưởng doanh thu này một phần được thúc đẩy nhờ việc Cursor ra mắt công cụ tác nhân (agent) gọi là "Cloud Agents" vào tháng 2.
Về cơ cấu doanh thu, sự gia tăng doanh thu của Cursor chủ yếu được thúc đẩy bởi sự tăng trưởng từ nhóm khách hàng doanh nghiệp. Công ty cho biết vào cuối tháng 5 rằng 75% tổng doanh thu quy năm của họ đến từ khách hàng doanh nghiệp. Ngoài ra, mức tăng trưởng của mảng kinh doanh doanh nghiệp trong quý 1 gấp ba lần so với quý 4 năm 2025.
Cursor là một kỳ lân AI được thành lập vào năm 2022 bởi bốn nhà sáng lập thuộc thế hệ Gen Z. Theo vòng gọi vốn mới nhất vào khoảng giữa đến cuối tháng 4, định giá của công ty đã đạt mức 50 tỷ USD. Mặc dù vậy, công ty vẫn duy trì quy mô "nhỏ nhưng tinh gọn". Theo dữ liệu từ LinkedIn, số lượng nhân sự hiện tại của họ chỉ từ 201 đến 500 người.
Tuy nhiên, dù là một công ty nhỏ như vậy, sản phẩm của hãng đã khiến CEO Nvidia Jensen Huang phải công khai tuyên bố rằng Cursor không chỉ là dịch vụ AI doanh nghiệp được ông yêu thích nhất, mà còn là công cụ được chính các kỹ sư của Nvidia sử dụng, những người đã ghi nhận hiệu suất công việc tăng vọt một cách kinh ngạc nhờ sự trợ giúp của nó.
Theo báo cáo của Cursor, các công cụ lập trình AI mà tiêu biểu là Cursor đã thay đổi sâu sắc ngành kỹ thuật phần mềm: top 1% nhà phát triển sử dụng các công cụ này viết số dòng mã do AI tạo ra mỗi ngày nhiều gấp 46 lần so với mức trung vị của nhóm người dùng hoạt động. Dẫu vậy, trong số các công cụ đó, Cursor vẫn ở một đẳng cấp hoàn toàn khác biệt. Dữ liệu cho thấy trình soạn thảo mã nguồn thuần AI của Cursor đã được hơn một nửa số công ty trong danh sách Fortune 500 đưa vào sử dụng.
Điều này có thể thấy rõ qua định giá của Cursor: các đối thủ cạnh tranh của hãng là GitHub và Atlassian (TEAM) , có vốn hóa thị trường hoặc định giá thâu tóm thấp hơn nhiều so với Cursor.
Dưới góc độ sản phẩm, bên cạnh Cloud Agents mới ra mắt, các sản phẩm chủ lực của Cursor bao gồm trình soạn thảo mã nguồn thuần AI Cursor IDE cùng công cụ duyệt mã và CI/CD Bugbot. Đáng chú ý, Cursor từng hợp tác rất chặt chẽ với Anthropic; Cursor IDE dựa trên các mô hình lớn của Anthropic, đóng góp nguồn doanh thu đáng kể cho Anthropic thông qua API. Tuy nhiên, việc Anthropic ra mắt Claude Code sau đó đã giáng một đòn mạnh mẽ vào Cursor, buộc công ty phải chuyển hướng sang tự nghiên cứu và phát triển. Sau đó, Cursor đã tung ra Composer, một mô hình lập trình được xây dựng trên nền tảng Kimi, hiện đã trở thành cốt lõi của dòng sản phẩm Cursor IDE. Hiện tại, danh tiếng của sản phẩm này trong giới kỹ sư gần như ngang ngửa với Claude Code.
Lợi thế cốt lõi của Cursor và các sản phẩm của hãng bắt nguồn từ hiệu năng vượt trội trong các lĩnh vực chuyên biệt. Khác với Anthropic vốn phát triển các mô hình đa phương thức đa dụng, Cursor chỉ tập trung vào các công cụ lập trình AI, từ đó thiết lập hào phòng thủ riêng trong cuộc cạnh tranh với các sản phẩm tương tự. Cursor sở hữu khả năng chỉnh sửa đa tệp hoàn toàn tự động, cho phép tái cấu trúc mã (refactoring) chéo tệp. Công cụ này có khả năng nhận biết ngữ cảnh toàn cục vô cùng mạnh mẽ, hỗ trợ chuyển đổi nhanh (hot-swapping) giữa nhiều mô hình và có tốc độ phản hồi nhanh chóng. Kết hợp với môi trường quen thuộc của một trình soạn thảo IDE truyền thống, sản phẩm của Cursor hiện là công cụ nâng cao hiệu suất mượt mà và đáng tin cậy nhất trên thị trường cho phương thức lập trình cặp đôi giữa người và AI.
SpaceX có thể nhận được chất xúc tác thúc đẩy trực tiếp từ việc mua lại Cursor. Lý do trực tiếp nhất là tăng trưởng doanh thu của Cursor đang trong giai đoạn bứt tốc mạnh mẽ nhất, với doanh thu quy năm dự kiến có thể vượt mốc 6 tỷ USD vào cuối năm 2026. Xét trong bối cảnh doanh thu năm 2025 của SpaceX đạt 18,7 tỷ USD, thương vụ mua lại Cursor sẽ đóng góp hơn một phần ba doanh thu hằng năm của hãng, trong khi định giá của Cursor chỉ chưa đầy 3% định giá IPO ngụ ý của SpaceX — biến đây chắc chắn trở thành một thương vụ cực kỳ hiệu quả và tối ưu về chi phí.
Dưới góc độ khả năng sinh lời, không giống như hầu hết các mảng kinh doanh 'đốt tiền' của SpaceX, Cursor đã đạt biên lợi nhuận gộp dương trong phân khúc đăng ký dành cho doanh nghiệp, mặc dù nhìn chung công ty vẫn chưa có lãi. Hơn nữa, lý do chính khiến Cursor chưa thể sinh lời là do toàn bộ doanh thu của hãng đều bị tiêu tốn cho chi phí điện toán. Sau khi thương vụ mua lại hoàn tất, SpaceX sẽ không còn cần phải mua năng lực điện toán từ bên ngoài. Do đó, Cursor được kỳ vọng sẽ nhanh chóng có lãi và trở thành một trụ cột trong hoạt động vận hành của SpaceX. Ngoài ra, Cursor còn có thể tận dụng năng lực điện toán nhàn rỗi của SpaceX để chuyển đổi thành doanh thu đăng ký dịch vụ.
Các nhà phân tích chỉ ra rằng thương vụ mua lại Cursor sẽ biến SpaceX từ một công ty tên lửa thương mại đang chật vật tìm chỗ đứng trong lĩnh vực AI thành một doanh nghiệp sở hữu kênh phân phối AI đáng tin cậy, được nhiều doanh nghiệp lớn hàng đầu đón nhận rộng rãi.
Xét từ góc độ câu chuyện định giá của SpaceX, việc mua lại Cursor giúp công ty tiến gần hơn một bước tới mục tiêu xây dựng các trung tâm dữ liệu không gian. Theo các thông tin tiết lộ trong bản cáo bạch IPO S-1 của SpaceX, công ty đã vạch ra một chiến lược mang tên Macrohard, nhằm xây dựng một nền tảng hệ sinh thái AI tác nhân (agentic AI) hoàn toàn tự chủ thế hệ mới để hỗ trợ việc sản xuất, thử nghiệm và ghép nối trên quỹ đạo của các tàu vũ trụ Starship trong tương lai. Việc mua lại Cursor chủ yếu sẽ giúp đẩy nhanh quá trình xây dựng phần lõi của nền tảng Macrohard, loại bỏ nhu cầu phải phát triển các công cụ nền tảng từ con số không.