Pháp đối mặt cú sốc nợ khi bạo loạn khiến chi phí vay tăng vọt

Chi phí vay nợ của Pháp hiện đã cao hơn cả Ý. Bạo động cuối tuần đã đẩy lợi suất trái phiếu 10 năm của Pháp lên khoảng 4.85% vào thứ Hai, mức tăng mạnh nhất trong nhóm G7.

Ý, vốn luôn được xem là quốc gia vay nợ rủi ro nhất châu Âu, hiện chỉ phải trả khoảng 4.52%. Khoảng cách này đã bắt đầu ảnh hưởng đến các khoản vay mua nhà, tiền tiết kiệm và việc làm của các hộ gia đình Pháp.

Tại sao chi phí vay của Pháp lại tăng vọt?

Cuối tuần qua, các cuộc biểu tình phản đối điều kiện trường học và chi phí sinh hoạt tại Pháp nổ ra bạo lực. Cơ quan chức năng đã bắt giữ gần 2,400 người, theo Guardian.

Các nhà đầu tư thường theo dõi chênh lệch giữa lợi suất trái phiếu 10 năm của Pháp và Đức để đánh giá mức độ rủi ro của Pháp. Hiện tại, chênh lệch này ở gần mức 145 điểm cơ bản, tức 1.45 điểm phần trăm. Đầu tháng 9, con số này chỉ khoảng 85.

Trong khi đó, thâm hụt ngân sách dự kiến sẽ lên tới 5.4% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) trong năm nay. Mức cho phép của EU chỉ là 3%.

Thủ tướng Sébastien Lecornu cần tiết kiệm khoảng 54 tỷ euro cho năm 2027. Tuy nhiên, ông lại không có được đa số trong quốc hội.

“Pháp đã ở trong bối cảnh tài khóa rất khó khăn, lại sắp tới kỳ bầu cử 2027, cuối tuần vừa qua càng làm thị trường thêm lo ngại về rủi ro chính trị.”

Jim Reid, chuyên gia phân tích tại Deutsche Bank

Liệu cổ phiếu Pháp đang phát tín hiệu cảnh báo?

Chỉ số CAC 40, chỉ số chuẩn của Pháp, hiện giao dịch thấp hơn khoảng 10% so với đỉnh tháng 8. Mỗi lần thị trường phục hồi đều kết thúc ở mức thấp hơn.

Vào thứ Hai, chỉ số này lại giảm xuống dưới ngưỡng hỗ trợ quanh 7,890. Mức sàn tiếp theo có thể nằm ở khoảng 7,510.

Cổ phiếu các ngân hàng là nhóm giảm mạnh nhất. Cả BNP Paribas, Crédit Agricole và Société Générale đều giảm hơn 2%, theo Telegraph.

Người dân Pháp nên lưu ý điều gì lúc này?

• Khoản vay mua nhà. Lãi suất vay mua nhà trung bình kỳ hạn 20 năm đạt 3.66% trong tháng 10, tăng từ 3.17% hồi đầu năm, theo công ty môi giới Pretto. Với khoản vay 250,000 euro, người vay phải trả thêm khoảng 63 euro mỗi tháng. Người mua nên cố gắng chốt lãi suất bằng hợp đồng văn bản càng sớm càng tốt.
• Tiền tiết kiệm. Tài khoản tiết kiệm không thuế Livret A của Pháp trả lãi 1.70%, gần bằng tỷ lệ lạm phát hiện nay. Những người thu nhập thấp đủ điều kiện hưởng mức lãi 2.50% từ tài khoản LEP. Gửi tiền ngân hàng vẫn được bảo vệ đến 100,000 euro mỗi ngân hàng.
• Bảo hiểm nhân thọ. Quỹ Euro trong các hợp đồng bảo hiểm nhân thọ (assurance-vie) đạt mức sinh lời trung bình 2.63% trong năm 2025. Lợi suất trái phiếu tăng thường giúp lợi nhuận này tăng dần theo thời gian.
• Việc làm và mua sắm. Tập đoàn Carrefour dự kiến chi phí sửa chữa lên tới hơn 10 triệu euro, một số nhân viên làm việc tại các chi nhánh được nghỉ hưởng chế độ hỗ trợ. Nhà nước sẽ trả 60% lương gộp cho nhân viên tạm nghỉ này. Hầu hết chính sách bảo hiểm cho cửa hàng yêu cầu báo cáo mất cắp trong vòng hai ngày làm việc.
• Du lịch và nhập khẩu. Tỷ giá euro đã giảm về khoảng 1.12 USD, gần mức thấp nhất kể từ tháng 05/2025. Các chuyến đi và hàng hóa thanh toán bằng USD sẽ ngày càng đắt đỏ hơn.

Đánh giá từ Moody’s vào thứ Sáu tuần này có giúp thay đổi tình hình?

Moody’s sẽ xem xét xếp hạng tín nhiệm Aa3 của Pháp vào ngày 23/10, và hiện đã gắn triển vọng tiêu cực, theo Cơ quan Quản lý Nợ quốc gia Pháp. S&P sẽ đánh giá vào ngày 27/11.

Nếu bị hạ xếp hạng, lãi suất vay có thể tiếp tục tăng. Điều này lại càng làm chi phí sinh hoạt thêm đắt đỏ, nguyên nhân chính dẫn đến các cuộc biểu tình.

Khi cuộc bầu cử sẽ đến vào mùa xuân tới, lợi suất trái phiếu có thể trở thành thước đo rõ ràng nhất cho tác động của tình trạng bất ổn này tới từng hộ gia đình.