Giới tinh hoa Venezuela đã sai: Vì sao nước này cần đồng USD

Nhiều người trong giới doanh nhân tại Venezuela lo lắng rằng nếu thay thế đồng bolivar bằng đồng USD, Venezuela sẽ mất khả năng phá giá đồng nội tệ so với đô la Mỹ, điều này khiến đất nước trở nên kém cạnh tranh.

Những lo lắng này hoàn toàn không có cơ sở. Nhưng nhiều người vẫn tin rằng một quốc gia có thể trở nên giàu mạnh nhờ phá giá tiền tệ, bởi những quan điểm về phá giá luôn được nhắc lại trong một số nhóm tinh hoa kinh tế.

Thực tế, lặp đi lặp lại một quan điểm không bao giờ thay thế được lập luận hợp lý và các bằng chứng xác thực.

Thực tế cho thấy, ý tưởng phá giá đồng nội tệ sẽ giúp tăng khả năng cạnh tranh và giàu có – dù nghe có vẻ hợp lý – thật ra chỉ là hiểu lầm.

Venezuela phá giá 99.9% tiền tệ: Thịnh vượng ở đâu?

Nếu phá giá tiền tệ có thể giúp giàu lên, thì Venezuela hẳn đã trở thành một trong những quốc gia giàu nhất thế giới.

Kể từ năm 2007, đồng bolivar đã mất gần như toàn bộ giá trị của mình (99.9999%) so với đô la Mỹ.

Trong cùng thời gian đó, kinh tế Venezuela sụp đổ, GDP bình quân đầu người từ chỉ số 100 tụt xuống còn 37.22. Đây không phải là sự thịnh vượng, mà là ngày càng nghèo đi.

Tại sao những doanh nhân thành đạt lại có thể tin vào sai lầm phá giá tiền tệ?

Vì nhiều người trong số họ áp dụng điều mà cố chuyên gia kinh tế trưởng OECD, David Henderson, từng gọi là “kinh tế tự suy diễn” (Do-It-Yourself-Economics – DIYE).

DIYE là cách nói tắt chỉ sự suy nghĩ lười biếng, những lý thuyết không đầy đủ và kiến thức hời hợt được truyền tai, lập đi lập lại mà không kiểm chứng.

Những quan điểm sai lầm này hoàn toàn không dựa trên lý thuyết kinh tế hay số liệu thực tế.

Ecuador dùng USD và sự thật về phá giá tiền tệ

Các nghiên cứu nghiêm túc về chủ đề phá giá tiền tệ đã cho thấy đây chỉ là một ngộ nhận.

Dù đúng là có mối liên hệ giữa phá giá tiền tệ và xuất khẩu, nhưng mối liên hệ này là tiêu cực chứ không phải tích cực như nhiều doanh nhân “suy diễn kinh tế” thường nhấn mạnh. Bằng chứng từ Ecuador cũng trùng khớp với kết quả nghiên cứu kinh tế nghiêm túc.

Sau khi đồng sucre của Ecuador mất 75.6% giá trị so với USD từ năm 1998 đến đầu tháng 01/2000 và nền kinh tế gần như sụp đổ, ngày 09/01/2000, Tổng thống Jamil Mahuad tuyên bố loại bỏ đồng sucre, để nó vào bảo tàng, thay bằng đồng đô la Mỹ.

Từ khi chuyển sang sử dụng USD, xuất khẩu của Ecuador tăng nhanh hơn tốc độ tăng GDP của nước này.

Quốc gia từng dựa vào dầu mỏ giờ đã trở thành nền kinh tế thúc đẩy xuất khẩu, trong đó các ngành không phải dầu mỏ tăng trưởng hàng năm trung bình 7.1% – gần gấp đôi tốc độ tăng GDP là 4.3% mỗi năm.

Một trong những ngành xuất khẩu phi dầu mỏ nổi bật của Ecuador là tôm. Từ sau khi chuyển sang đô la hóa, ngành tôm của Ecuador đã cạnh tranh vượt trội trên thị trường quốc tế.

Ngành tôm hiện mang lại việc làm cho 1.6% dân số Ecuador và đóng góp 6% vào GDP, con số này thậm chí còn lớn hơn tỷ trọng ngành sản xuất ô tô đối với kinh tế Đức. Như người ta thường nói: “Bảng số liệu còn có sức mạnh hơn cả 1,000 lời nói”.

Đã đến lúc nên đưa quan điểm sai lầm về phá giá tiền tệ “vào sọt rác”, đúng với vị trí của nó.