Các quỹ phòng hộ sở hữu 7% trái phiếu kho bạc: Điều gì xảy ra nếu giao dịch cơ sở bị tháo gỡ?

Các quỹ phòng hộ nắm giữ kỷ lục 7% tổng giá trị trái phiếu Chính phủ Mỹ lưu thông vào cuối năm 2025, trong một thị trường trị giá xấp xỉ 30 nghìn tỷ USD. Cơ quan quản lý cảnh báo rằng đòn bẩy tài chính đứng sau những vị thế này có thể khiến biến động trên thị trường trái phiếu Mỹ tăng mạnh.

Văn phòng Nghiên cứu Tài chính (OFR), một đơn vị thuộc Bộ Tài chính Mỹ, ước tính các quỹ phòng hộ đang nắm giữ khoảng 2 nghìn tỷ USD tiền mặt trái phiếu Chính phủ Mỹ. Con số này gần gấp ba lần so với năm năm trước đó.

Tại sao các quỹ phòng hộ mua nhiều trái phiếu Chính phủ Mỹ hơn

Trước đây, các quỹ hưu trí thường là nguồn cầu chính cho trái phiếu chính phủ dài hạn. Tuy nhiên, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho biết nhu cầu này đang giảm dần khi các quỹ hưu trí không còn tập trung vào hình thức trả lãi cố định nữa.

Theo CNBC, các quỹ phòng hộ đã tham gia thị trường mạnh mẽ hơn. Dữ liệu từ Cục Dự trữ Liên bang cho thấy các quỹ phòng hộ trong nước đã mua ròng 87 tỷ USD trái phiếu Chính phủ Mỹ trong nửa đầu năm 2026.

Một trong những chiến lược phổ biến là giao dịch chênh lệch giữa trái phiếu tiền mặt và hợp đồng tương lai. Các quỹ sẽ mua trái phiếu và đồng thời bán hợp đồng tương lai cùng loại, nhằm kiếm lợi từ chênh lệch giá rất nhỏ giữa hai sản phẩm này.

Vì mức chênh lệch khá nhỏ nên các quỹ phải vay tiền lớn thông qua các thỏa thuận mua lại (repos), tức là vay ngắn hạn có đảm bảo bằng trái phiếu Chính phủ Mỹ.

Điều gì có thể xảy ra nếu các quỹ phòng hộ bán tháo trái phiếu Chính phủ Mỹ

Don Steinbrugge, nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành của Agecroft Partners, cho biết các giao dịch chênh lệch giá này thường sử dụng đòn bẩy tài chính lên tới 20 lần hoặc hơn.

“Như chúng ta đã thấy vào tháng 03/2020, khi thanh khoản thị trường trái phiếu Chính phủ Mỹ giảm mạnh, các quỹ sử dụng đòn bẩy sẽ buộc phải bán tháo vị thế rất nhanh chóng.”

Don Steinbrugge, Agecroft Partners, dẫn theo CNBC

Khi biến động tăng mạnh, các đơn vị cho vay sẽ đưa ra yêu cầu bổ sung ký quỹ (margin call), tức là yêu cầu các quỹ nộp thêm tiền mặt. Nếu không đáp ứng được, các quỹ có thể bị buộc phải bán tháo trái phiếu, đẩy giá xuống và gây áp lực sang những quỹ khác.

Báo cáo tháng 05 của Fed nhận định đòn bẩy tài chính của các quỹ phòng hộ vẫn đang ở mức cao kỷ lục, chủ yếu tập trung ở các quỹ quy mô lớn. Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), tổ chức phục vụ các ngân hàng trung ương, trước đó cũng đưa ra cảnh báo tương tự vào đầu năm nay.

Lợi suất trái phiếu 10 năm vượt mốc 5% – mức cao nhất kể từ năm 2007 trong ngày thứ Hai. Lợi suất 30 năm cũng lập đỉnh cao nhất kể từ năm 2002 trong ngày thứ Ba.

Dù vậy, Morgan Stanley ước tính khối lượng các vị thế chênh lệch có đòn bẩy đã giảm khoảng 1/5 trong năm nay, còn 1.2 nghìn tỷ USD.

Vai trò của các quỹ phòng hộ trên thị trường trái phiếu Chính phủ Mỹ

Tuy nhiên, ông Ken Heinz, Chủ tịch Hedge Fund Research, cho rằng hoạt động giao dịch chủ động của các quỹ giúp cung cấp thanh khoản cho thị trường kể cả khi giá tăng lẫn lúc bán tháo mạnh. Theo ông, điều này có thể giúp làm dịu các biến động về lãi suất trong dài hạn.

Chính những quỹ đang góp phần bình ổn thị trường trong giai đoạn ổn định lại có thể trở thành người bán tháo khi thị trường biến động mạnh. Nếu lợi suất tiếp tục tăng, các margin call sẽ là phép thử thực sự cho khả năng chịu đựng của các quỹ dùng đòn bẩy cao này.