Một quỹ ETF của Vanguard đặt cược lớn vào SpaceX, nhưng liệu 20% có phải là quá mạo hiểm?

Quỹ ETF Vanguard Communication Services (VOX) đã tăng tỷ lệ sở hữu cổ phiếu Space Exploration Technologies (SpaceX) lên 85.2% chỉ trong hai tháng qua. Tỷ lệ này có thể sẽ còn tăng lên tới 1/5 (20%) tổng giá trị quỹ khi toàn bộ cổ phiếu SpaceX được giao dịch tự do.

Đến ngày 30/06/2024, VOX nắm giữ 632,077 cổ phiếu SpaceX (mã SPCX), và con số này đã tăng lên 1,170,398 cổ phiếu vào ngày 31/08/2024. Hiện tại, SpaceX là khoản đầu tư lớn thứ 8 trong danh mục của quỹ, nhưng Vanguard chưa công bố tỷ trọng cụ thể của SpaceX trong VOX là bao nhiêu.

Việc tập trung vào SpaceX có phải là một rủi ro rõ ràng nhưng bị bỏ sót?

SpaceX bắt đầu niêm yết trên sàn Nasdaq kể từ ngày 12/06/2026, nhưng chỉ có khoảng 5% cổ phiếu được tự do giao dịch. Sau mỗi lần “mở khoá” cổ phiếu, tỷ lệ cổ phiếu tự do giao dịch tăng lên và đồng thời tỷ trọng của SpaceX trong các chỉ số dựa trên lượng cổ phiếu lưu hành cũng tăng theo.

Chỉ số Nasdaq-100 tính tỷ trọng SpaceX dựa theo số lượng cổ phiếu tự do giao dịch, chứ không phải trên vốn hoá thị trường toàn phần. Quy tắc này áp dụng cho đến khi lượng cổ phiếu lưu hành đủ lớn. Khi càng nhiều cổ phiếu được mở khoá, tỷ lệ cổ phiếu lưu hành tăng và đồng nghĩa tỷ trọng SpaceX trong chỉ số cũng tăng theo.

VOX tận dụng đặc điểm này mạnh mẽ hơn nhiều quỹ khác của Vanguard. Các quỹ khác của Vanguard thì gần như không đầu tư vào SpaceX, hoặc chỉ với số lượng rất nhỏ.

Liệu lợi nhuận lớn sẽ đến?

SpaceX không lọt vào top 50 khoản đầu tư lớn nhất của quỹ Vanguard Growth ETF. Tại Vanguard Total Stock Market ETF, SpaceX cũng nằm ngoài top 100 và ở quỹ Vanguard’s Total World Stock ETF, cổ phiếu này còn xếp ngoài top 200.

Vanguard phân loại SpaceX là cổ phiếu thuộc ngành truyền thông. Do đó, toàn bộ tỷ trọng của SpaceX chỉ xuất hiện ở quỹ VOX mà thôi.

Hiện tại, Alphabet và Meta Platforms đã chiếm đến 42.4% tổng giá trị VOX. Nếu SpaceX được tính theo tỷ trọng tối đa, ba khoản đầu tư lớn nhất này có thể chiếm hơn một nửa danh mục quỹ.

Nhà đầu tư từng chứng kiến điểm này khi dự án Starship của SpaceX giúp cổ phiếu tăng 6% chỉ trong một phiên giao dịch.

Vậy, liệu bao nhiêu phần trăm của một cổ phiếu mới niêm yết còn nhiều biến động như SpaceX là hợp lý cho một quỹ theo ngành?

Quyết định đặt cược của VOX chỉ thực sự thành công nếu SpaceX tiếp tục đạt được thành tựu mới. Nghĩa là, kết quả của quỹ ngày càng phụ thuộc vào biến động của một cổ phiếu còn khá mới trên thị trường. Điều đó làm mức độ rủi ro tăng lên, thêm vào sự tập trung cao vào Alphabet và Meta.

Tuy nhiên, rủi ro này có thể sẽ giảm dần trong thời gian tới. Khi lượng cổ phiếu lưu hành của SpaceX đủ lớn, cổ phiếu này có thể được đưa vào các chỉ số chính như S&P 500, dự kiến sớm nhất là mùa hè năm 2027.