Mối đe dọa mới nhất của Iran ở eo biển Hormuz gặp phải thị trường trái phiếu gần chạm ngưỡng chịu đựng

Quốc hội Iran đã tiến thêm một bước trong kế hoạch thu phí tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Động thái này tạo thêm áp lực mới lên thị trường dầu mỏ chỉ vài tiếng trước khi Mỹ công bố các lệnh trừng phạt mới nhắm vào Tehran.

Bất cứ sự gián đoạn nào tại Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu của cả thế giới – đều sẽ ảnh hưởng mạnh đến nguồn cung dầu toàn cầu. Áp lực này sẽ tác động tới thị trường trái phiếu vốn đã gặp nhiều khó khăn vì tình trạng vay mượn kỷ lục của chính phủ Hoa Kỳ.

Quốc hội Iran tiến hành về phí dịch vụ tại eo biển Hormuz

Ngày Chủ nhật, Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran đã thông qua dự thảo luật yêu cầu tất cả tàu thuyền từ các quốc gia có sử dụng eo biển Hormuz phải trả khoản phí cho Tehran nhằm chi trả các dịch vụ do Iran cung cấp. Dự luật này vẫn cần toàn bộ Quốc hội Iran phê duyệt trước khi trở thành luật chính thức.

Kế hoạch được đưa ra sau nhiều tuần Iran liên tục phát ngôn cảnh báo các nước hợp tác với sức ép của Mỹ. Ông Mohsen Rezaei – thư ký Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran – cho biết Tehran sẽ coi những quốc gia hợp tác với Mỹ là đối thủ.

Bộ trưởng Tài chính Hoa Kỳ, ông Scott Bessent, đã mở đường cho thông báo về lệnh trừng phạt vào thứ Hai trong một bài viết trên Financial Times.

“Bình minh mở ra một ngày D-Day kinh tế – đợt tấn công tài chính lớn nhất từ trước tới nay nhằm vào một kẻ thù.”

— Bessent

Người phát ngôn Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, ông Sardar Mohebi, đã cho rằng chiến dịch này chẳng khác nào thừa nhận sự thất bại về quân sự của Mỹ.

Các nhà giao dịch dầu mỏ đến hiện tại vẫn phản ứng khá thận trọng. Giá dầu WTI giảm 1.3%, còn 85.93 USD/thùng vào thứ Hai. Dầu Brent giảm 1.87% xuống còn 93.22 USD/thùng vì thị trường đang chờ thông tin chi tiết về lệnh trừng phạt thay vì phản ứng với các phát ngôn cứng rắn.

Bessent cho rằng các nhà giao dịch đang hiểu sai về chiến dịch này. Ông nhận định việc tạo áp lực kinh tế tối đa thực tế sẽ làm giảm nguy cơ leo thang xung đột quân sự, chứ không phải tăng lên.

Thị trường trái phiếu Mỹ đã chịu áp lực lớn

Áp lực này lại đè nặng lên thị trường trái phiếu vốn đã mong manh, ngay cả trước khi phí dịch vụ Hormuz được đề xuất. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm đã duy trì gần mức 5.3% trong tháng 08/2026 – cao nhất kể từ năm 2007 do lạm phát kéo dài và thâm hụt ngân sách liên bang tiếp tục tăng mạnh, đẩy lợi suất lên cao hơn nữa.

Nợ công Hoa Kỳ hiện đã vượt mốc 40,000 tỷ USD, khiến công chúng ngày càng lo ngại về nhu cầu vay mượn của chính phủ. Lợi suất dài hạn tăng cũng khiến chi phí vay vốn của chính phủ Mỹ đắt đỏ hơn. Vòng luẩn quẩn này càng khiến áp lực ngân sách quốc gia khó giải quyết hơn.

Giá dầu tăng cao càng làm vấn đề trở nên nghiêm trọng. Giá năng lượng tăng góp phần đẩy lạm phát lên, nên Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Fed) càng ít dư địa để điều chỉnh giảm lãi suất. Nếu điểm nghẽn ở Hormuz bị kéo dài, thị trường trái phiếu sẽ đối mặt thêm một cú sốc nguồn cung, chồng chất lên áp lực tài chính hiện có.

Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo

Cuộc họp báo của ông Bessent vào thứ Hai tới đây dự kiến sẽ công bố các mục tiêu cụ thể. Một câu hỏi quan trọng là liệu các lệnh trừng phạt có mở rộng sang Trung Quốc hay không, khi Trung Quốc hiện mua hơn 80% dầu xuất khẩu của Iran. Nếu các biện pháp trừng phạt nhằm trực tiếp vào bên mua Trung Quốc thì sẽ tác động mạnh hơn tới thị trường Mỹ so với chỉ nhắm vào Iran.

Quốc hội Iran vẫn cần thông qua toàn bộ dự luật phí dịch vụ. Việc Tehran có tiếp tục đưa ra các biện pháp đáp trả tương xứng với lệnh trừng phạt của Washington hay không sẽ quyết định diễn biến tiếp theo. Cuộc đối đầu này có thể chỉ dừng lại ở lời nói hoặc sẽ trở thành phép thử thực sự cho nguồn cung dầu và thị trường trái phiếu toàn cầu.