Ray Dalio cho biết kịch bản nợ công của Nhật Bản sắp lặp lại tại Mỹ, và lần đầu tiên các nhà đầu tư trái phiếu Nhật đã mất phần lớn tiền của mình. Ông khuyên nhà đầu tư chuyển từ trái phiếu chính phủ sang vàng và Bitcoin.
Nhà sáng lập Bridgewater Associates đã đưa ra nhận định này vào thứ Sáu. Ông cho rằng khủng hoảng nợ công của Mỹ có thể xảy ra trong vòng ba năm nữa, cộng trừ hai năm, nếu Washington không thay đổi hướng đi.
Nhiều bản tin tập trung vào dự đoán ba năm của ông Dalio. Tuy nhiên, bằng chứng rõ ràng nhất lại đang ở Nhật Bản, nơi quá trình này đã diễn ra trọn vẹn.
Bắt đầu từ năm 2013. Vào tháng 03/2013, Ngân hàng Trung ương Nhật Bản nắm giữ 11.6% tổng số trái phiếu chính phủ Nhật. Đến tháng 03/2023, con số này đã lên tới 53.3%.
Ngân hàng trung ương đã in tiền để mua số nợ này vì các nhà đầu tư tư nhân không còn muốn mua nhiều nữa. Đây chính là điều mà Dalio đang cảnh báo.
Kết quả, các nhà đầu tư trái phiếu phải trả giá. Theo tính toán của ông, trái phiếu chính phủ Nhật bị lỗ 51% so với nợ bằng USD sau năm 2013. Nếu so với vàng thì mất tới 76% giá trị.
Trong khi đó, “cái giá” vẫn còn kéo dài. Hiện 4 công ty bảo hiểm nhân thọ lớn nhất Nhật Bản đang nắm khoản lỗ trên giấy tờ khoảng 96 tỷ USD từ trái phiếu chính phủ.
Dalio so sánh chính phủ Mỹ giống như một doanh nghiệp. Như vậy, các phép tính khá dễ theo dõi.
Năm nay, Washington dự kiến thu được khoảng 5.5 nghìn tỷ USD. Tiền lãi nợ phải trả khoảng 1 nghìn tỷ USD. Ngoài ra còn phải đáo hạn và thanh toán 10 nghìn tỷ USD trái phiếu khác.
Tổng các khoản này sẽ lên tới 11 nghìn tỷ USD, tức là gấp đôi số tiền chính phủ thu về.
Một số báo cáo độc lập cũng chỉ ra sự căng thẳng này. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) – cơ quan độc lập chuyên phân tích chi tiêu liên bang, ước tính thâm hụt năm nay là 1.9 nghìn tỷ USD.
Con số này tương đương 5.8% tổng sản phẩm quốc nội (GDP). CBO cũng ước tính tiền lãi ròng lên tới 1.039 nghìn tỷ USD. Nợ công do công chúng nắm giữ đang ở mức 101% GDP và sẽ đạt mức 120% vào năm 2036.
“Tôi tin chắc tình hình tài khóa của chính phủ đang ở điểm xoay chuyển. Nếu không giải quyết ngay bây giờ, khoản nợ này sẽ tăng lên đến mức không thể kiểm soát mà không gây ra khủng hoảng lớn,” Ray Dalio, nhà sáng lập Bridgewater Associates, đăng trên LinkedIn bài viết.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất
Để giải quyết, ông Dalio đề xuất giảm thâm hụt xuống 3% GDP. Ông nhắc lại một lần Mỹ đã làm được điều này trước đây.
Năm 1991, Mỹ ghi nhận thâm hụt tương đương 4.6% GDP. Đến năm 1998, ngân sách đã chuyển sang thặng dư. Tuy nhiên, để làm được điều này, lịch sử cho thấy cần kết hợp đồng thời cắt giảm chi, tăng thuế và giảm lãi suất.
Tuần này, thị trường đã thể hiện đúng hướng nhìn của Dalio. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm chốt phiên thứ Năm ở mức 5.23%, sau khi có lúc chạm 5.31% vào ngày 17/08.
Bên cạnh đó, tổng nợ liên bang Mỹ đã vượt 40 nghìn tỷ USD. Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent phản hồi bằng cách tăng gấp đôi số tiền mua lại trái phiếu dài hạn lên ít nhất 4 tỷ USD cho mỗi đợt, bắt đầu từ ngày 09/09 cho đến 04/11.
Dalio cho rằng đây chỉ là biện pháp “chữa cháy”, chưa phải giải pháp tận gốc.
Dòng tiền rút ra khỏi trái phiếu đã chảy vào các tài sản cứng. Vàng giao dịch ở mức 4,604 USD/ounce vào thứ Sáu, mức cao nhất kể từ tháng 05. Giá vàng tăng gần 5% trong tuần và đạt đỉnh ba tháng. Bitcoin (BTC) giao dịch quanh mức 77,502 USD, tăng 6.4% chỉ trong một ngày. Tổng giá trị thị trường đạt 1.55 nghìn tỷ USD.
“Tôi kỳ vọng các loại tiền không do chính phủ phát hành như vàng và Bitcoin sẽ có diễn biến tích cực.”
Ray Dalio đã viết như vậy trong cùng bài viết. Lời khuyên phân bổ tài sản của ông cũng rất cụ thể: Giảm tỷ trọng trái phiếu, dành 10% đến 15% danh mục cho vàng và thêm một phần nhỏ dành cho Bitcoin.
Tất nhiên, vẫn có điểm cần chú ý. Nghiên cứu dài hạn về tiền tệ lưu giữ giá trị tốt nhất cho thấy vàng và Bitcoin phù hợp với các vai trò khác nhau, không thể thay thế lẫn nhau hoàn toàn.
Thử thách lớn tiếp theo sẽ đến vào ngày 09/09, khi chương trình mua lại trái phiếu quy mô lớn được triển khai.