Sự bùng nổ altcoin có thể không bao giờ quay lại: Thị trường giao dịch crypto đã thay đổi như thế nào vào năm 2026

Vào thứ Sáu, ngày 10/10 năm ngoái, khi một tin tức về thuế quan xuất hiện, thị trường đang bị đòn bẩy quá mức đã chứng kiến 19 tỷ USD vị thế bị thanh lý chỉ trong 24 giờ, trong đó phần lớn là vị thế long, phần lớn đến từ nhà đầu tư nhỏ lẻ.Bitcoin lao dốc từ trên 120,000 USD xuống khoảng 105,000 USD. Solana bốc hơi 40% trước khi có lực mua trở lại, hơn 1.6 triệu tài khoản rơi về mức 0 hoặc gần 0. Mức giá cuối cùng cũng ổn định lại. Nhưng nhà đầu tư thì không còn giữ tâm lý như trước nữa.

Sau mười tháng, ngày 10/10 sẽ không còn được nhớ đến chỉ vì cú crash mà còn bởi những thay đổi về hành vi của nhà đầu tư nhỏ lẻ. Sự ưa thích rủi ro vẫn còn, chỉ là dòng tiền không còn đổ vào cùng những nơi như trước.

Giảm mạnh với người này, xóa sạch với người khác

Cú crash ngày 10/10 cho thấy sự khác biệt rõ rệt giữa giao dịch spot và futures (hợp đồng tương lai), nếu trước đó ai còn chưa tường tận. Nhà giao dịch spot bị lỗ nặng trong ngày hôm đó, nhưng họ vẫn còn giữ coin. Họ có thể tiếp tục chờ giá phục hồi. Ngược lại, những ai chơi perpetual futures thì thường là bị “sạch túi”.

Xây dựng lại vốn từ con số 0 là câu chuyện hoàn toàn khác so với ngồi chờ đợi qua một năm khó khăn.

Những dữ liệu sau đó đều phản ánh vết thương đó. Khối lượng perp trên on-chain giảm liên tiếp 5 tháng sau tháng 10, từ 1.36 nghìn tỷ USD xuống dưới 700 tỷ USD, gần như không có nhịp hồi nào.

Ước tính hiện có 38% altcoin đang ở gần mức giá thấp nhất mọi thời đại, thậm chí thấp hơn cả sau vụ FTX, và mức giá trung bình của altcoin hiện thấp hơn tới 79% so với đỉnh trong chu kỳ gần nhất.

Nhiều token từng có định giá hàng tỷ USD vào tháng 09 đã “vỡ mộng” trong tháng 10 khi nhận ra không ai mua vào cho đến khi giá sụt 50-80%.

Bên cạnh giá cả, một điều cũng thay đổi rõ rệt. Khi thị trường chứng khoán lập đỉnh nhờ AI, crypto không còn là điểm đến duy nhất cho dòng tiền đầu tư mạo hiểm, và các nhà đầu tư bắt đầu yêu cầu câu trả lời cho một điều mà ngành này né tránh trong nhiều năm: Token thực sự có giá trị gì khi sự chú ý của nhà đầu cơ chuyển sang nơi khác?

Vì sao Hyperliquid lại tăng mạnh khi thị trường sụp đổ?

Hyperliquid là ví dụ điển hình vì dự án này có câu trả lời rõ ràng. HYPE từng giảm xuống mức 20 USD vào mùa đông, nhưng đã thiết lập đỉnh mới gần 77 USD trong tháng 06 nhờ doanh thu năm trên 650 triệu USD, đẩy vốn hóa vượt 12 tỷ USD.

Một doanh nghiệp crypto tạo ra dòng tiền thật đã được tái định giá tăng ngay giữa thị trường gấu. Trong khi đó, làn sóng các DEX perpetual sinh ra để ăn theo chủ yếu chỉ “mượn” lại người chơi cũ chứ không thu hút nhiều trader mới.

Một sàn lớn đã mất tới 83% khối lượng giao dịch tháng ngay khi mùa thưởng kết thúc. Ngành này cứ mở thêm sàn mới trong khi số lượng trader perp ngày càng thu hẹp. Hyperliquid dần trở thành ngoại lệ, chứ không còn là hình mẫu.

Cuộc chơi không cần đòn bẩy

Trong khi đó, những trader mà ai cũng nghĩ sẽ “toang” đầu tiên thì lại ổn định nhất. Các trader meme coin đã vượt qua tháng 10 gần như không suy chuyển, bởi bản chất cuộc chơi của họ không sử dụng đòn bẩy. Đến tháng 01, khi altcoin còn rơi, pump.fun lại ghi nhận mức volume kỷ lục trên 2 tỷ USD/ngày.

Khoảng 97% meme coin sẽ “chết”. Ai thực sự tham gia đều biết điều đó nhưng vẫn chơi. Không có white paper để đọc, cũng không mấy khi có công nghệ gì để đánh giá. Việc token chết là “thiết kế sẵn”, như việc thua bài là một phần tất yếu của poker.

Thay vì phân tích kỹ thuật hay công nghệ, họ xem số lượng ví nắm giữ, tỷ lệ tập trung, nguồn cung phân bổ ra sao, ai mua – mua lúc nào, tốc độ lan truyền sự chú ý. Thị trường, chú ý, và cộng đồng xã hội, đó mới là tài sản thực sự.

Có thể nói meme coin giống một trò chơi thi đấu hơn là đầu tư nghiêm túc. Họ cày cuốc, mài dũa chiến thuật, phân tích hành vi những người cùng bàn chơi, và coi mỗi lệnh lỗ chỉ như một ván bài thua trong chuỗi dài chứ không phải một thất bại cần chấm dứt.

Mục tiêu không phải là đầu tư vào một tài sản nào đó. Mục tiêu là chiến thắng trong một trò chơi PvP.

Dòng tiền đã chảy đi đâu

Vậy các hợp đồng perpetual futures đang chết dần cùng với thị trường altcoin đã từng phát triển cùng nó? Dữ liệu về khối lượng giao dịch lại cho thấy điều ngược lại.

Trong năm tháng đầu của năm 2026, các sàn giao dịch đã xử lý 1.32 nghìn tỷ USD giao dịch perpetual futures liên quan đến cổ phiếu, chỉ số và hàng hóa, so với chỉ 104 tỷ USD trong cả năm 2025. Những hợp đồng perpetual token hóa cổ phiếu được quản lý hợp pháp đầu tiên đã ra mắt vào tháng 02/2026.

Chỉ số S&P 500 giờ đã có hợp đồng perpetual được cấp phép hoạt động trên blockchain, và khi Phố Wall đóng cửa vào chiều thứ Sáu, các hợp đồng này vẫn được giao dịch xuyên suốt cuối tuần, ngày càng giúp xác lập giá mở cửa cho thứ Hai.

Một số sàn giao dịch như Phemex đã ra mắt TradFi futures. Điều này là vì người dùng đã thể hiện mong muốn thông qua hành vi giao dịch, dù không nói ra thành lời.

Tesla, Apple, Nvidia, vàng, bạc và các chỉ số lớn giờ đây đều được giao dịch liên tục 24/7 trên cùng một tài khoản USDT và cùng hệ thống ký quỹ với vị thế crypto. Ngay ngày đầu tiên, khối lượng giao dịch đã vượt 100 triệu USD. Không ai còn chờ đợi một altcoin mới xuất hiện. Điều họ muốn là có sản phẩm gì đủ hấp dẫn để giao dịch lúc 3 giờ sáng chủ nhật.

US stock market is closed, but Phemex TradFi now offers 24/7 trading, including $SPCX, $NVDA, $SNDK, $AMD, and more. Trade U.S. stocks the crypto-native way.With up to 10x leverage, ultra-low fees, and 24/7 access. 👇https://t.co/bp0r6q2FeW https://t.co/WOFKd1RQ8v pic.twitter.com/W8CnTCthPi

— Phemex (@Phemex_official) August 6, 2026

Khi các nhà giao dịch meme coin hiện nay ngày càng trưởng thành và tích lũy được nhiều vốn, rất nhiều người trong số họ sẽ chuyển sang đa dạng hóa đầu tư vào các thị trường như thế này, trên những nền tảng mà họ đã quen sử dụng.

Sự thay đổi: Thế giới crypto sẽ không còn như trước

Phiên bản của ngành này vào năm 2020, với hàng trăm token luôn duy trì được vốn hóa lớn và sổ lệnh perpetual dày đặc cùng lúc, có lẽ đã thuộc về quá khứ. Bức tranh hiện tại tuy hẹp hơn nhưng cũng rõ ràng, trung thực hơn.Ở một phía là cuộc chơi PvP tốc độ cao của hệ sinh thái memecoin. Ở phía còn lại, hợp đồng perpetual futures đang âm thầm trở thành hạ tầng cho các thị trường tài chính toàn cầu.

Thị trường từng tạo ra làn sóng altcoin bùng nổ trước đây có thể sẽ không bao giờ trở lại. Nhưng hạ tầng mà nó xây dựіг mới chỉ bắt đầu, và bây giờ đã giúp vận hành cả những thị trường vượt khỏi ranh giới crypto. Công việc của chúng ta là nắm bắt xu hướng đầu cơ mới, thay vì mãi nhìn về nơi mà nó từng diễn ra.