Báo cáo của Goldman Sachs cho thấy nhân viên cấp thấp chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ AI

Nhân viên mới vào nghề đang là những người chịu ảnh hưởng nặng nề nhất từ trí tuệ nhân tạo (AI), theo báo cáo của Goldman Sachs. Ngân hàng này đã theo dõi xu hướng tuyển dụng tại các nền kinh tế phát triển và nhận thấy tác động tập trung chủ yếu ở giai đoạn bắt đầu sự nghiệp.

Goldman Sachs đã công bố nghiên cứu này vào thứ Tư sau khi xem xét tăng trưởng việc làm ở hơn 800 ngành nghề khác nhau.

Những lĩnh vực bị ảnh hưởng bởi AI đầu tiên

Những ngành dễ bị tự động hóa nhất đã ghi nhận tốc độ tăng trưởng việc làm chậm lại kể từ nửa cuối năm 2022. Goldman Sachs cho biết xu hướng này thể hiện rõ nhất tại Đức, Úc và Mỹ.

Việc làm trong lĩnh vực dịch vụ thông tin và truyền thông gần như đã giảm nhiệt ở hầu hết các nền kinh tế phát triển lớn trong thời gian này. Tuy nhiên, ngoại trừ Mỹ, số lượng nhân sự ở những ngành này tại các nước khác vẫn xấp xỉ hoặc cao hơn mức trung bình dài hạn.

Khi xét theo từng nhóm nhỏ hơn, câu chuyện lại càng rõ ràng hơn. Việc làm tại các trung tâm chăm sóc khách hàng, xuất bản phần mềm, tư vấn quản lý và dịch vụ quảng cáo đều có xu hướng đi xuống so với lịch sử ở các thị trường phát triển.

Theo nghiên cứu, các trung tâm chăm sóc khách hàng bị ảnh hưởng mạnh nhất. Nhân sự tại lĩnh vực này ở Mỹ thấp hơn 39% so với thông thường, tại Canada là 33% và tại Đức là 27%.

Goldman Sachs cho rằng điều này chứng tỏ tự động hóa tác động sớm nhất ở những nơi đã có công cụ hỗ trợ. Uber vào tháng 07 cũng xác nhận điều này khi công bố cắt giảm vị trí chăm sóc khách hàng để tăng hiệu quả nhờ AI.

Mức độ phổ biến của AI cũng là yếu tố quan trọng. Các thị trường phát triển lớn như Pháp, Mỹ, Hà Lan và Anh có tỷ lệ áp dụng từ 15% đến 20%. Trong khi đó, Ý, Nhật Bản, New Zealand lại ở nhóm dưới, các thị trường mới nổi dao động từ 10% đến 15%.

Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất mỗi ngày

Người mới đi làm chịu ảnh hưởng nhiều nhất

Ảnh hưởng từ AI được ghi nhận rõ nhất ở những người mới đi làm. Trong khi với lực lượng lao động nói chung, tác động này không lớn. Cứ 10% mức tiếp xúc với AI thì tốc độ tăng nhân sự hàng năm chỉ giảm 0.1% tại Pháp, Canada, Mỹ.

Nhưng với những vị trí đầu vào, con số này tại Úc giảm hơn 0.6 điểm phần trăm, còn ở Mỹ là trên 0.2 điểm phần trăm.

Tín hiệu tác động này đã xuất hiện tại các trường đại học, nơi sinh viên ngày càng e ngại theo học ngành khoa học máy tínhvà chuyển sang các ngành được cho là an toàn hơn. Trước đó, Goldman Sachs từng dự báo AI làm giảm khoảng 16,000 việc làm mỗi tháng khi xét tăng trưởng việc làm tại Mỹ.

Dữ liệu sa thải tại Mỹ củng cố xu hướng này

Trong khi đó, Công ty Challenger, Gray & Christmas thống kê có 33,429 nhân sự bị cắt giảm trong tháng 07. Đây là mức thấp nhất trong vòng 2 năm trở lại đây.

AI là lý do chính của các đợt cắt giảm này trong 5 tháng liên tiếp, chiếm 10,970 vị trí, tương đương 33%. Tính từ đầu năm đến nay, nhà tuyển dụng đã nhắc đến AI trong 112,713 thông báo cắt giảm việc làm, tức khoảng 24% tổng số ca.

Lĩnh vực công nghệ chiếm vai trò trung tâm khi có tới 149,023 thông báo sa thải trong 7 tháng đầu năm, tăng 67% so với cùng kỳ năm trước. Ngành này chiếm tới 31% tổng số vị trí bị cắt giảm năm 2026 và tiếp nối xu hướng sụt giảm nhân sự ở lĩnh vực công nghệ, tài chính trước đó.

Ông Andy Challenger – phụ trách doanh thu của công ty – cho biết cách doanh nghiệp truyền thông về AI đã thay đổi.

“Việc nêu rõ lý do sử dụng AI khi thông báo sa thải có thể giúp doanh nghiệp làm hài lòng nhà đầu tư, nhưng lại khiến nhân viên hiện tại và ứng viên tiềm năng e ngại. Đó là lý do tại sao thông điệp của các công ty đã chuyển từ dè dặt sang chủ động đề cập về tác động của AI,” ông chia sẻ.

Kế hoạch tuyển dụng mới cũng cho thấy bức tranh phức tạp hơn. Các công ty đã công bố dự định tuyển 107,500 người từ đầu năm đến hết tháng 07, tăng 25% so với cùng kỳ năm 2025. Các ngành có nhu cầu tuyển mạnh nhất là hàng không vũ trụ, năng lượng và sản xuất.

“Hoạt động tuyển dụng cũng tăng 25% so với năm ngoái. Vì thế, dù AI đang làm thay đổi thị trường lao động, nhưng chưa khiến thị trường này sụp đổ,” ông Challenger nói thêm.

Goldman Sachs kết luận áp lực thay đổi nhân sự do AI đã xuất hiện ở phạm vi toàn cầu, nhưng đến nay vẫn chủ yếu tập trung ở một số ngành nghề và nhóm đối tượng nhất định. Việc tác động còn giới hạn này là vấn đề quốc hội Mỹ đang đặc biệt quan tâm khi AI ngày càng được sử dụng rộng rãi.

Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để theo dõi các góc nhìn chuyên gia và những chia sẻ hữu ích từ đội ngũ phóng viên