Nhật Bản đang cùng lúc thua cả ba trận chiến về tỷ giá, trái phiếu và nợ khi các biện pháp phòng thủ đồng tiền, thị trường trái phiếu và nợ công đều thất bại. Đồng yên đã bay hơi hầu hết kết quả của một lần giải cứu hiếm hoi có sự hỗ trợ của Mỹ, và cộng đồng giao dịch Bitcoin (BTC) đang chuẩn bị tinh thần cho “cú sốc đồng yên”.
Tokyo đã tăng lãi suất, chi tới khoảng 88 tỷ USD chỉ trong hai ngày và nhờ cả Bộ Tài chính Mỹ vào cuộc hỗ trợ. Tuy nhiên, chỉ ba tuần sau, thị trường đã phá vỡ cả ba phòng tuyến này.
Bộ Tài chính Nhật đã bán ra USD vào ngày 30/07/2024 khi tỷ giá USD/JPY chạm sát mức 164, đánh dấu mức thấp nhất của đồng yên trong nhiều thập kỷ. Chỉ một ngày sau đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cũng tham gia giải cứu bằng cách bán euro để mua yên.
Washington chưa từng hỗ trợ đồng yên kể từ năm 1998 tức thời khủng hoảng tài chính châu Á. Điều này cho thấy cả hai chính phủ đều rất coi trọng mức sụt giảm của đồng yên lần này.
Biện pháp giải cứu chỉ duy trì được khoảng một tuần. USD/JPY giảm về quanh 157, rồi lại tăng gần sát 159. Thị trường đã lấy lại khoảng một nửa những gì chính phủ hai nước đã mua về đồng yên. BeInCrypto cũng đã có bài phân tích về sự sụp đổ của đợt can thiệp này tuần trước, và áp lực vẫn chưa hạ nhiệt kể từ đó.
Lý do là do chênh lệch lãi suất: lãi suất Mỹ ở mức 3.5% đến 3.75% trong khi lãi suất Nhật chỉ có 1%. Chênh lệch này khiến giới đầu tư luôn có lợi khi bán đồng yên mỗi ngày, và một hành động can thiệp nhỏ lẻ không thể thay đổi tình hình.
Goldman Sachs cho biết Tokyo vẫn còn quỹ dự trữ lên tới 1,000 tỷ USD để tiếp tục phòng thủ. Tuy nhiên, chỉ trong vòng chưa đầy một tháng, lần giải cứu trị giá 88 tỷ USD đã gần như không có nhiều tác dụng.
“Nguyên nhân khiến đồng yên yếu vẫn chưa có gì thay đổi”, tạp chí Fortune dẫn lời ông David Meier – chuyên gia kinh tế tại Julius Baer.
Theo dõi chúng tôi trên X để cập nhật tin tức mới nhất
Khi nỗ lực bảo vệ đồng tiền thất bại, Nhật Bản ngay lập tức đối mặt với rắc rối ngay tại sân nhà. Lợi suất trái phiếu Chính phủ kỳ hạn 10 năm của Nhật đã tăng lên 2.945% vào thứ Ba – mức cao nhất kể từ tháng 09/1996. Trái phiếu kỳ hạn 30 năm hiện cũng vượt ngưỡng 4.1%.
Lợi suất tăng đáng lẽ là dấu hiệu tốt cho đồng nội tệ. Tuy nhiên, tại Nhật, nó lại phản ánh rủi ro lớn. Tỷ lệ nợ công của Chính phủ đã hơn 200% GDP – gánh nặng lớn nhất trong các nước phát triển. Mỗi điểm cơ bản tăng thêm sẽ khiến gốc nợ càng đè nặng lên nền kinh tế.
Kinh tế lại không có dấu hiệu lạc quan. Tốc độ tăng trưởng trong quý II/2024 chỉ đạt 1.1% theo năm, thấp hơn dự báo. Chi tiêu hộ gia đình sụt giảm lần đầu tiên sau tám quý tăng liên tiếp.
BREAKING 🚨: JapanJapan misses growth expectations, growing at only half the expected pace 🤯 👀 pic.twitter.com/QxcsuUJKgH
— Barchart (@Barchart) August 17, 2026
Đến trận chiến thứ ba: kho dự trữ ngoại tệ của Nhật cũng đang bị hao mòn. Theo số liệu chính thức từ Bộ Tài chính Mỹ công bố vào thứ Hai, Nhật đã bán ra 26.4 tỷ USD trái phiếu Mỹ chỉ trong tháng 06/2024, là mức giảm mạnh nhất so với các quốc gia khác. Trung Quốc cũng bán ra gần bằng, đưa giá trị trái phiếu Mỹ nắm giữ xuống còn 633.4 tỷ USD. Ba quốc gia nắm giữ trái phiếu nhiều nhất đã đồng loạt bán tổng cộng tới 61 tỷ USD chỉ trong một tháng.
Dự trữ này chính là nguồn huy động để phòng thủ đồng yên. Việc bán ra khiến lãi suất Mỹ tăng cao hơn, chênh lệch lãi suất ngày càng lớn, từ đó khiến yên tiếp tục suy yếu. Mỗi trận chiến mà Nhật Bản tham gia lại càng khiến những trận sau trở nên khó khăn hơn.
Giá Bitcoin hiện giữ quanh 64,136 USD, tăng 0.9% trong 24 giờ qua. Giá vẫn khá ổn định dù Tokyo đã phải “đốt” hàng chục tỷ USD. Tuy vậy, lịch sử cho thấy sự yên bình này có thể sẽ kết thúc nhanh chóng.
Yên vốn là “đồng tiền ưa thích” để tài trợ đầu tư toàn cầu. Nhà đầu tư thường vay yên với lãi suất rẻ, rồi chuyển sang mua các tài sản sinh lời cao hơn – kể cả crypto. Chiến lược này (gọi là carry trade) rất hiệu quả cho đến khi thị trường đảo chiều bất ngờ.
Tháng 08/2024 đã cho thấy điều gì sẽ xảy ra vào hồi kết. Việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) bất ngờ tăng lãi suất đã khiến các nhà giao dịch carry buộc phải tháo các vị thế một cách ồ ạt. Thị trường chứng khoán Tokyo giảm 12% chỉ trong một ngày. Bitcoin cũng mất tới 20%, theo BIS, ngân hàng của các ngân hàng trung ương.
Cùng một kịch bản như vậy đang chuẩn bị lặp lại. Các chuyên gia phân tích của DBS dự báo BOJ sẽ tiếp tục tăng lãi suất vào tháng 09, sau đó có thể cứ ba đến bốn tháng lại tiếp tục tăng. Việc tăng lãi suất nhanh hơn sẽ gây áp lực cho các nhà giao dịch carry trên thị trường vốn, trong khi lãi suất Nhật Bản cao kỷ lục sẽ kéo dòng tiền trở về nước.
🚨 BOJ SPEEDS UP: Japan may hike rates every 3-4 months, next in Sept, hitting 1.75% by mid-2027. DBS raises 2026 GDP to 0.9%. Yen could surge, pressuring Nikkei. Will the BOJ follow through?
— Dino Vibes Daily (@DinoLeadingNews) August 18, 2026
Tuy nhiên, cũng có ý kiến trái chiều. Phân tích từ BeInCrypto cho thấy lý do “sức ép đồng yên” thực ra không giải thích hết được diễn biến giá Bitcoin như mọi người vẫn nghĩ. Thực tế, vàng mới là nơi trú ẩn tài sản lớn nhất khi các nhà đầu tư tháo chạy khỏi căng thẳng nợ chính phủ trong năm nay, chứ không phải crypto.
Dù vậy, rủi ro vấn nghiêng về một phía. Thị trường đã “đánh bại” các biện pháp can thiệp của Nhật Bản, các đợt tăng lãi suất và cả sự hỗ trợ từ phía Hoa Kỳ chỉ trong vòng ba tuần.
Nếu tỷ giá USD/JPY vượt mốc 160, Nhật Bản sẽ phải lựa chọn giữa việc tăng cường giải cứu hay chấp nhận thất bại công khai. Dù chọn hướng nào thì thanh khoản toàn cầu cũng sẽ bị ảnh hưởng mạnh, và Bitcoin hiếm khi đứng ngoài những “cơn bão” như vậy.
Những thử thách tiếp theo sẽ đến rất nhanh. Nhật Bản sẽ công bố tổng số tiền can thiệp chính thức vào cuối tháng 08, và BOJ sẽ họp vào tháng 09. Các nhà giao dịch nên theo dõi xem “trận chiến” nào sẽ có kết quả trước.