BitMEX từng là ông vua của giới giao dịch crypto. Giờ đây, sàn này chuẩn bị đóng cửa. Vào ngày 23/09/2026, sàn giao dịch từng phát minh ra hợp đồng perpetual swap này sẽ chính thức ngừng hoạt động. Lý do BitMEX đóng cửa thực sự phức tạp hơn nhiều so với lời giải thích chung chung được công bố.
Quá trình đóng cửa diễn ra khá yên ả, chứ không phải sụp đổ đột ngột. Tuy nhiên, ba yếu tố chính đã khiến BitMEX quyết định dừng lại, thay vì bán đi. Những nguyên nhân này hiện cũng đang là mối đe dọa với nhiều sàn giao dịch khác.
Lý do BitMEX đóng cửa bắt nguồn từ việc mất thị phần
BitMEX được thành lập từ năm 2014 và là “cha đẻ” của sản phẩm giao dịch perpetual swap – loại hợp đồng không có ngày đáo hạn. Rất nhiều đối thủ sau này đều sao chép ý tưởng này. Đã từng có thời, đây là điểm đến số một cho những ai muốn lướt sóng margin crypto.
Sau đó, BitMEX nhanh chóng bị tụt lại phía sau. Đến tháng 08/2023, dữ liệu từ CoinGecko xếp BitMEX ở vị trí thứ 9, chỉ còn chiếm 0.9% thị phần giao dịch phái sinh. Trong khi đó, Binance chiếm tới 47.4%.
Đà tụt giảm vẫn tiếp tục. Trong tháng này, công ty theo dõi thị trường Kaiko cho biết thị phần của BitMEX còn dưới 0.01%. Khối lượng giao dịch mỗi ngày chỉ khoảng 400,000 USD. Reuters cũng đã thông tin về các con số này.
Nhà giao dịch luôn tìm đến nơi đông người. Họ đã rời BitMEX để đến với các sàn lớn hơn. BitMEX đã nhường lại thị phần cho các đối thủ trên chính thị trường mình từng thống trị.
Một sàn yếu vẫn có thể bán đi nếu ai đó chịu mua, nhưng BitMEX thì không tìm được người để “chốt đơn”.
Hasu, một nhà nghiên cứu crypto, đã theo dõi BitMEX từ năm 2018. Theo anh, từ tháng 02/2025, BitMEX đã tìm kiếm đối tác mua lại nhưng không ai đồng ý. Trong khi đó, các đối thủ lại gọi vốn thành công từ các tổ chức tài chính lớn.
Bitmex shutting down is truly an end of an era — but it had a very long, and sadly predictable windup. The story of why this shutdown happens, instead of an orderly sale that would preserve a storied brand and the jobs of probably dozens of employees, was seeded years ago. It… https://t.co/d8gvtF4kje
— Hasu⚡️🤖 (@hasufl) July 24, 2026
Vấn đề pháp lý trong quá khứ đã khiến người mua e ngại. Năm 2020, các cơ quan quản lý Mỹ cáo buộc BitMEX cùng các nhà sáng lập vì kiểm soát phòng chống rửa tiền lỏng lẻo. Sau thời gian dài kháng cáo, cả bốn nhà sáng lập đều nhận tội. Họ phải nộp phạt nhưng không bị ngồi tù.
Các khoản nợ phạt ngày càng nhiều. Riêng thỏa thuận với hai cơ quan quản lý Mỹ năm 2021 đã khiến BitMEX mất 100 triệu USD. Đến tháng 01/2025, BitMEX nộp thêm 100 triệu USD tiền phạt hình sự và bị quản chế 2 năm. Đến tháng 03, Tổng thống Donald Trump đã ân xá cho các nhà sáng lập. Gần đây, BitMEX đã thông báo đóng cửa vào tháng 09.
Dear BitMEX Users,Today, we share with a very heavy heart that BitMEX exchange will shut down its operations, effective 23 September 2026 at 04:00:00 UTC.The owner and operator of BitMEX, HDR Global Trading Limited, has made the difficult decision to close operations… pic.twitter.com/oWuqlh547f
— BitMEX (@BitMEX) July 23, 2026
Quỹ bảo hiểm và dữ liệu on-chain nói lên điều gì?
Đây là lý do sâu xa nhất. Mỗi sàn giao dịch margin đều tạo ra một “quỹ bảo hiểm” – là khoản dự trữ dùng để chi trả trong trường hợp giao dịch thua lỗ không tự bù nổi. Khi thị trường rất sôi động, quỹ này càng lớn vì nhận thêm tiền từ vị thế bị thanh lý.
Quỹ bảo hiểm của BitMEX từng thuộc loại lớn nhất thị trường. Theo dữ liệu on-chain, quỹ này có lúc đỉnh điểm lên tới gần 37,795 Bitcoin (BTC) vào tháng 10/2021. Hiện tại, quỹ chỉ còn khoảng 3,694 BTC và thêm khoảng 30.8 triệu USD dưới dạng Tether (USDT) – tương đương thấp hơn 90% so với mức đỉnh.
BitMEX chủ động giảm quy mô quỹ bảo hiểm vào tháng 11/2025. Dù vậy, họ vẫn giữ tỷ lệ dự phòng lớn hơn nhiều so với đối thủ. Cụ thể, quỹ bảo hiểm của BitMEX đủ trang trải cho 0.88 lần tổng vị thế mở, còn Binance chỉ đạt 0.11 lần.
Quỹ bảo hiểm này chưa bao giờ thực sự gặp nguy hiểm. Vào ngày 10/10, thị trường crypto từng chứng kiến đợt giảm mạnh nhất lịch sử. Hơn 19.35 tỷ USD vị thế bị thanh lý bắt buộc.
So, the real question is. Was it @BitMEX that blew up during 10/10?
— Killa (@KillaXBT) July 23, 2026
BitMEX gần như không bị ảnh hưởng. Theo báo cáo nội bộ, chỉ có khoảng 38.5 triệu USD ghi nhận trên sổ sách. Quỹ bảo hiểm chỉ trích ra 2 triệu USD.
Rốt cuộc, giữa lúc sàn sắp đóng cửa, vẫn còn một quỹ bảo hiểm lớn, khỏe mạnh nằm ở đó. Điều này đặt ra câu hỏi đơn giản: Tại sao phải giữ quá nhiều tiền trong một doanh nghiệp đang “xóa sổ”?
Các chuyên gia đánh giá số Bitcoin còn lại trong quỹ này gần 270 triệu USD.
This deal has been marketed all over Wall Street, and no one was willing to pay a premium to the insurance fund for the business – hence the move here 🙂 Logic wins again!! https://t.co/BHW1CET921
— Thomas Braziel (@Bkclaims) July 24, 2026
Hasu, cũng giống như Martin, cho rằng cơ chế của quỹ này đã khiến BitMEX rất khó bán lại. Ông đã cảnh báo về thiết kế của quỹ này từ năm 2018.
“Ban đầu nó là con ngỗng đẻ trứng vàng, nhưng sau đó lại trở thành cái thòng lọng,” nhà nghiên cứu này viết.
Không phải ai cũng đồng ý với nhận định này. BitMEX gọi việc đóng cửa là một quyết định kinh doanh. Trên chuỗi, quỹ này vẫn chưa có động thái gì kể từ khi công bố thông tin. Changpeng Zhao (CZ), nhà sáng lập Binance, lại cho rằng sức ép từ Mỹ kéo dài nhiều năm mới thực sự là nguyên nhân chính.
Sad to see BitMex go. Some thoughts:BitMex pioneered 100x perps in crypto back in 2014. Delivery futures existed before then, making Fridays hectic.BTC deposits only, one chain only, withdrawals only once per day, through a multi-sig wallet. The constraints that seemed… https://t.co/8kP8byy37y
— CZ 🔶 BNB (@cz_binance) July 23, 2026
Một vụ kiện tụng đã xuất hiện vào ngày hôm sau. Hai người dùng cũ cho biết BitMEX đã lấy số tiền thu được từ các lệnh thanh lý cưỡng bức của họ và chuyển vào quỹ. Họ yêu cầu phải trả lại khoảng 623 BTC (bằng coin, không phải bằng đô la). Họ chỉ ra sự cố vào tháng 03/2020, khi người dùng bị khóa tài khoản suốt 25 phút và 800 triệu USD cược bị xoá sổ.
“BitMEX thông báo sẽ đóng cửa vào ngày 23/09… và chỉ ngày SAU ĐÓ là một vụ kiện tập thể xuất hiện, cáo buộc sàn đã cố tình thiết kế nền tảng để thanh lý cưỡng bức khách hàng và tịch thu bitcoin của họ. Trùng hợp chăng?” Ariel Givner, luật sư sở hữu trí tuệ và doanh nghiệp trong lĩnh vực FinTech, đặt câu hỏi.
Khác với FTX, sàn giao dịch sụp đổ hồi năm 2022, BitMEX không “vỡ nợ.” BitMEX đóng cửa khi vẫn còn đủ tiền để trả cho tất cả khách hàng. Tuy nhiên, việc rút lui của sàn vẫn là lời cảnh báo lớn cho cả thị trường.
Thị trường đang ngày càng co cụm lại chỉ còn một vài sàn lớn đứng đầu. Trong năm 2023, 3 nền tảng lớn nhất đã chiếm tới 78% khối lượng giao dịch. Hiện nay tỷ lệ này còn vượt xa hơn nữa. Các sàn nhỏ đang ngày càng khó sống sót.
Các sàn dễ gặp rủi ro nhất thường có đặc điểm:
Phần lớn giao dịch này cũng đã chuyển dần lên on-chain. Các nền tảng perpetual futures hàng đầu on-chain trong năm vừa qua đã xử lý khối lượng lên tới hàng nghìn tỷ USD.
Tuy nhiên, on-chain cũng chẳng thực sự an toàn. Báo cáo của TRM Labs thống kê đã ghi nhận 207 vụ hack và hơn 972 triệu USD bị đánh cắp riêng nửa đầu năm 2026. Trong cú sập ngày 10/10, riêng Hyperliquid đã ghi nhận 10.31 tỷ USD lệnh bị thanh lý.
Các đối thủ có quy định rõ ràng cũng bắt đầu gia nhập mạnh mẽ. Kalshi ra mắt perpetual futures đầu tiên ở Mỹ vào tháng 05. Kraken cũng thêm sản phẩm này trong tháng 06, còn Coinbase đã bắt đầu từ năm trước đó.
Một câu hỏi lớn vẫn chưa được trả lời: Quỹ 270 triệu USD của BitMEX sẽ đi về đâu sau tháng 09? Cả BitMEX lẫn Arthur Hayes đều chưa công bố gì.
Thank you to my partners, my BitMEX employees, and most importantly our clients. It was an amazing ride. We did something special together. And I'm so proud of what we created and that we will shutdown responsibly on our own terms. Fuck TradFi, Fuck the Banks, Fuck the man.…
— Arthur Hayes (@CryptoHayes) July 23, 2026
Vụ kiện có thể sẽ buộc phía sàn phải trả lời chi tiết hơn.
Với các sàn còn lại, bài học rút ra rất rõ: Luôn giữ mình phù hợp với thị trường, công khai sổ sách kiểm toán minh bạch và dễ dàng mua bán chuyển nhượng. Đó chính là những yếu tố quyết định sự sống còn ở thời điểm hiện tại.