Nhà sáng lập Cardano, Hoskinson cho rằng Ethereum đang âm thầm sao chép đổi mới lớn nhất của mình

Charles Hoskinson, nhà sáng lập Cardano (ADA), vừa lên tiếng cáo buộc Ethereum sao chép mô hình Extended Unspent Transaction Output (EUTXO) của Cardano, trong khi lại coi việc nhắc đến dự án này là điều cấm kỵ. Một đề xuất nghiên cứu mới của Ethereum là nguyên nhân dẫn tới tranh cãi này.

Tuần này, Toni Wahrstätter – nhà nghiên cứu tại Ethereum Foundation – đã công bố thiết kế mới, xem các khoản thanh toán như những mục chỉ xuất hiện một lần, nghĩa là chúng chỉ tồn tại tạm thời thay vì lưu trữ vĩnh viễn trên blockchain.

Đề xuất UTXO gốc nhằm giảm tình trạng tăng trưởng trạng thái của Ethereum

Trên Ethereum, mỗi lần thanh toán tới một địa chỉ mới đều sẽ tạo thêm một bản ghi trạng thái vĩnh viễn. Wahrstätter cho rằng với các giao dịch chuyển tiền đơn giản, điều này là không cần thiết. Thay vào đó, trong đề xuất mới, việc chuyển tiền sẽ được chứng minh bởi lịch sử giao dịch, và chỉ lưu lại một “dấu hiệu đã tiêu” duy nhất trong trạng thái.

Bitcoin (BTC) là blockchain đầu tiên sử dụng mô hình “one-shot object” này: mỗi khoản tiền chỉ tồn tại một lần, được tiêu một lần và sau đó biến mất khỏi bộ nhớ hoạt động của hệ thống sổ cái.

Theo chia sẻ của Wahrstätter, thiết kế này giúp giảm tới 99.8% dữ liệu trạng thái vĩnh viễn cho các giao dịch chuyển tiền. Một tài khoản mới hiện chiếm khoảng 100 đến 150 byte, trong khi một UTXO gốc chỉ để lại khoảng 0.3 byte. Kế hoạch này dựa trên một Ethereum Improvement Proposal (EIP) đang chờ xét duyệt, đó là chuẩn Frame Transactions – EIP-8141.

Wahrstätter cũng ghi nhận sự đóng góp của Vitalik Buterin trong việc đưa chủ đề này ra thảo luận. Ý tưởng này được trình bày khi Buterin đang thúc đẩy lộ trình Lean Ethereum với mục tiêu làm gọn nhẹ giao thức Ethereum.

It's not like I've been literally working on this topic for over 10 years of my life and launched a cryptocurrency that was number three on coinmarketcap with millions of users to deploy it. It's literally a crime in the Ethereum inner circles to mention Cardano. EUTXO is the… https://t.co/3F3l6cg0JE

— Charles Hoskinson (@IOHK_Charles) July 7, 2026

Tại sao Hoskinson nói Ethereum đang sao chép Cardano?

Hoskinson đã lên tiếng phản hồi. Ông là người đã mất hơn 10 năm để phát triển thiết kế EUTXO cho hệ thống hợp đồng thông minh của Cardano, nơi mọi quỹ đều được theo dõi như từng đầu ra chưa tiêu riêng lẻ thay vì quản lý số dư tài khoản. Tuy nhiên, ông cho rằng các nhà phát triển Ethereum luôn tránh nhắc tới nỗ lực này của Cardano.

“EUTXO là đổi mới lớn nhất trong thế giới hợp đồng thông minh nhưng Ethereum lại không dám nhắc đến, dù họ đang cố sao chép nó.”

Hoskinson viết trên bài đăng X. Ông còn nói rằng việc nhắc tới Cardano trong cộng đồng nội bộ Ethereum gần như bị coi là “phạm tội”. Hoskinson cũng nhắc lại rằng Cardano từng giữ vị trí thứ ba trên CoinMarketCap với hàng triệu người dùng.

Những phát biểu này tiếp nối chuỗi ngày đầy tranh cãi của Hoskinson. Gần đây, ông đã tích cực quảng bá cho nâng cấp Leios giúp Cardano mở rộng quy mô, đồng thời đối mặt với cả những lời kêu gọi loại ông khỏi dự án từ một bộ phận cộng đồng.

Bối cảnh thị trường của ADA và ETH

Thị trường gần như không phản ứng với cuộc tranh cãi. ADA đang giao dịch quanh mốc 0.17 USD sau khi tăng 12.5% trong tuần qua theo dữ liệu BeInCrypto Markets. Dù vậy, token này hiện chỉ xếp hạng 18 về vốn hóa, thấp hơn nhiều so với vị trí thứ ba mà Hoskinson từng nhắc đến.

Trong khi đó, Ethereum (ETH) đang giao dịch ở mức 1,754 USD với vốn hóa đạt 211 tỷ USD, giữ vị trí thứ hai toàn thị trường. Ngoài ra, đợt phục hồi của ADA gần đây còn đi kèm với lượng ví mới tăng mạnh vào đầu tháng 07/2024.

Thiết kế của Wahrstätter hiện vẫn chỉ là một bài nghiên cứu, chưa có EIP chính thức nào được đề xuất. Bất kỳ thay đổi lớn như vậy cũng sẽ cần cộng đồng đánh giá và phải thực hiện qua một hard fork. Vì vậy, những tháng sắp tới sẽ cho thấy Ethereum sẽ tiến xa đến đâu với mô hình mà Hoskinson cho rằng “thuộc về Cardano”.