Trung Quốc cấm xuất khẩu cho 10 công ty quốc phòng Mỹ liên quan đến danh sách quân sự của Lầu Năm Góc

Trung Quốc ngừng xuất khẩu hàng hóa lưỡng dụng cho 10 công ty quốc phòng Mỹ cùng các doanh nghiệp hiếm vào ngày 22/06, làm căng thẳng thêm cuộc “ăn miếng trả miếng” với Washington liên quan tới việc chỉ định các công ty có liên quan tới quân đội.

Động thái này được đưa ra sau khi Lầu Năm Góc mở rộng danh sách theo dõi các công ty Trung Quốc bị cáo buộc có liên hệ với quân đội, với những cái tên mới như Alibaba và Baidu.

10 công ty bị cuốn vào căng thẳng

Các công ty bị cấm hoạt động trong các lĩnh vực máy bay không người lái, hàng không vũ trụ, phương tiện mặt đất, hệ thống trên biển và khoáng sản quan trọng. Đáng chú ý, nhiều công ty chuyên cung cấp thiết bị bay không người lái hoặc hệ thống tự động chiếm phần lớn danh sách này: AVEOX, Red Cat Holdings, Teal Drones, IMSAR và Jaia Robotics. Trong khi đó, Ball Aerospace, Oshkosh Defense và L3Harris Maritime Services lần lượt tập trung vào lĩnh vực hàng không vũ trụ, xe bọc thép và dịch vụ hải quân.

Hai công ty khai thác và chế biến đất hiếm cũng có tên trong danh sách của Bắc Kinh. MP Materials sở hữu mỏ và nhà máy chế biến đất hiếm duy nhất đang hoạt động tại Mỹ. USA Rare Earth thì đang phát triển chuỗi cung ứng nam châm phục vụ sản xuất trong nước hợp tác giữa Colorado, Texas và Oklahoma. Việc Bắc Kinh đưa hai công ty này vào diện cấm cho thấy họ sẵn sàng gây sức ép lên chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược của Mỹ.

Bộ Thương mại Trung Quốc cũng ngăn chặn các công ty và cá nhân tại nước thứ ba chuyển giao hàng hóa lưỡng dụng có nguồn gốc Trung Quốc cho 10 công ty này. Các doanh nghiệp xuất khẩu Trung Quốc chỉ có thể xin miễn trừ nếu hàng hóa đó được chứng minh là “thực sự cần thiết”.

Một đòn đáp trả có tính toán

Bắc Kinh cho biết lệnh cấm này là sự đáp trả trực tiếp với việc Washington “mở rộng sai lệch” cái gọi là danh sách 1260H. Danh sách này do Lầu Năm Góc cập nhật hồi đầu tháng, bổ sung thêm những cái tên lớn như công ty sản xuất xe điện BYD, ông lớn thương mại điện tử Alibaba, công ty tìm kiếm và bản đồ Baidu cùng hãng ô tô NIO.

Theo đó, từ ngày 30/06, Bộ Quốc phòng Mỹ sẽ không được ký hợp đồng trực tiếp với các công ty có tên trong danh sách này.

Lệnh trừng phạt được ban hành một tháng sau khi ông Trump đến thăm Bắc Kinh và hội đàm cùng Chủ tịch Tập Cận Bình về việc ổn định quan hệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới. Hai bên đã nhất trí hướng tới giảm thuế quan, nhưng căng thẳng lại tăng nhiệt xoay quanh vấn đề công nghệ và quốc phòng.

Ông George Chen, đối tác khu vực Trung Quốc tại The Asia Group, nhận định động thái đáp trả từ phía Trung Quốc không gây ngạc nhiên và mang tính cân bằng. Việc Bắc Kinh giữ lập trường ổn định hay quyết định mở rộng biện pháp đối phó tiếp theo sẽ phụ thuộc vào phản ứng của Washington trong thời gian trước thời điểm 30/06.