Goldman Sachs cảnh báo về cú sốc nguồn cung thực phẩm tại Đông Nam Á

Goldman Sachs cảnh báo Đông Nam Á có thể đối mặt với cú sốc nguồn cung thực phẩm, khi giá dầu và phân bón tăng cao do xung đột ở Trung Đông kết hợp với nguy cơ hiện tượng El Niño mạnh vào cuối năm 2026.

Ngân hàng đầu tư này ước tính những áp lực kết hợp này có thể khiến lạm phát giá thực phẩm trong khu vực tăng trung bình thêm 1 điểm phần trăm sau 6 tháng, và tích lũy lên 2.1 điểm sau một năm trước khi hạ nhiệt. Goldman nhấn mạnh rằng các con số này phản ánh áp lực gia tăng so với xu hướng thông thường, chứ không phải là dự báo lạm phát đầy đủ.

Tại sao nguy cơ cú sốc thực phẩm đang tăng cao

Cảnh báo này xuất phát từ việc xung đột ở Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng và làm gián đoạn nguồn cung phân bón. Năng lượng là yếu tố quan trọng quyết định chi phí sản xuất nông nghiệp và vận chuyển thực phẩm.  

Goldman cho biết, cú sốc giá dầu đã “ghi nhận tác động tới các mặt hàng CPI nhạy cảm với nhiên liệu”, trong khi giá phân bón tăng có thể tiếp tục khiến chi phí sản xuất của nông dân đi lên. 

Ngân hàng này đánh giá, sự kết hợp này sẽ khiến các chính phủ trong khu vực phải cân nhắc giữa ưu tiên thực phẩm hoặc nhiên liệu.

Goldman cho rằng, nguy cơ El Niño chính là yếu tố then chốt tiếp theo. Tổ chức Khí tượng Thế giới ước tính khả năng xuất hiện El Niño trong giai đoạn từ tháng 06 đến tháng 08/2026 lên tới 80%. 

Tỷ lệ này còn tăng cao hơn nữa khi tổ chức này dự báo El Niño sẽ tiếp tục chiếm ưu thế, với xác suất duy trì ở mức gần hoặc trên 90% cho đến ít nhất tháng 11.

“Một đợt El Niño mạnh vào cuối năm 2026 có thể gây ra một cú sốc nguồn cung thực phẩm mới, đúng lúc những áp lực từ dầu và phân bón chưa kịp giảm bớt trong chuỗi cung ứng thực phẩm,” ngân hàng đầu tư này nhận định.

Theo dõi chúng tôi trên X để nhận tin tức mới nhất

El Niño development is currently more advanced than at the same stage of previous super El Niño events in 2015, 1997 and 1982.But the oceans are much warmer now, and that means the atmospheric response to El Niño this year will be different from the past. pic.twitter.com/3tGeAeoGwP

— Ben Noll (@BenNollWeather) June 18, 2026

Các quốc gia chịu ảnh hưởng lớn nhất từ cú sốc thực phẩm

Trong khi đó, ngân hàng này cho biết Singapore và Philippines là hai nền kinh tế dễ chịu tác động nhất từ biến động giá thực phẩm toàn cầu do phụ thuộc nhiều vào nguồn thực phẩm nhập khẩu.

Malaysia và Indonesia nhìn chung được bảo vệ tốt hơn nhờ ngành dầu cọ. Tuy nhiên, nếu loại bỏ ngành này khỏi tính toán, cả hai nước đều trở thành quốc gia nhập khẩu thực phẩm ròng.

Thái Lan nhập khẩu hơn 90% lượng phân bón sử dụng. Điều này khiến nước này dễ chịu ảnh hưởng bởi biến động giá thế giới qua chi phí đầu vào nông nghiệp tăng cao.

Áp lực này không chỉ dừng lại ở khu vực, mà còn ảnh hưởng tới Ấn Độ khi nước này cũng đối mặt với mưa gió mùa yếu, có thể làm giảm xuất khẩu đường.

Tuy nhiên, không phải ai cũng nghĩ sẽ xảy ra khủng hoảng. Số liệu về tồn kho và sản lượng lúa gạo cùng các loại ngũ cốc khác trên toàn cầu có thể giúp giảm bớt tác động này, theo chuyên gia kinh tế Shirley Mustafa của Tổ chức Nông lương Liên Hiệp Quốc (FAO).

Đăng ký kênh YouTube của chúng tôi để xem các nhà lãnh đạo và phóng viên phân tích chuyên sâu