Thợ đào Bitcoin chuyển sang AI khi phí giao dịch chạm mức thấp nhất từ năm 2019

Doanh thu phí khai thác Bitcoin đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 2019. Doanh thu hàng ngày của thợ đào cũng đang ở mức thấp từng thấy trong các thị trường gấu trước đây.

Dữ liệu on-chain từ Glassnode và Capriole Investments cho thấy tình trạng “thắt lưng buộc bụng” này có nguyên nhân cấu trúc chứ không chỉ do chu kỳ. Nhiều công ty khai thác Bitcoin niêm yết công khai hiện đang bán lượng bitcoin họ nắm giữ để huy động vốn chuyển sang lĩnh vực điện toán AI.

Doanh thu thợ đào Bitcoin giảm về mức của thị trường gấu

Dữ liệu từ Glassnode cho thấy tổng doanh thu của thợ đào dưới 25 triệu USD mỗi ngày (trung bình 7 ngày). Mạng lưới trả cho thợ đào số tiền thấp như vậy lần cuối là mùa hè 2024, đáy thị trường gấu năm 2023 và trong đợt lao dốc mùa hè năm 2021 (vòng tròn đỏ).

Mỗi giai đoạn đó đều diễn ra khi giá Bitcoin thấp hơn rất nhiều (hộp xanh dương). Bitcoin (BTC) chỉ giao dịch quanh 30,000 USD giữa năm 2021 và dưới 28,000 USD phần lớn thời gian năm 2023. Hiện tại, thợ đào vẫn chỉ kiếm được số tiền tương đương dù giá BTC đang gần 63,000 USD.

Có ba yếu tố chính dẫn tới khoảng cách này. Sự kiện halving tháng 04/2024 đã cắt giảm phần thưởng khối xuống chỉ còn 3.125 BTC. Giá cũng đang thấp hơn khoảng 50% so với đỉnh lịch sử vào tháng 10/2025. Trong khi đó, phí giao dịch gần như biến mất hoàn toàn.

Hệ quả đã thể hiện rõ trên báo cáo tài chính của các công ty. Các thợ đào niêm yết đã bán ra kỷ lục 32,000 BTC trong quý 1/2026, nhiều hơn toàn bộ năm 2025.

Phí ở mức thấp như 2019 khiến thợ đào chuyển hướng sang AI

Capriole Investments theo dõi tổng phí khai thác hàng năm – tức là thu nhập thợ đào nhận được từ phí giao dịch trong vòng 12 tháng qua. Chỉ số này vừa giảm xuống khoảng 114 triệu USD, là mức thấp nhất kể từ năm 2019 đến nay.

Vào thời điểm đó, giá Bitcoin chỉ khoảng 3,400 USD. Thu nhập từ phí nay vẫn vậy, trong khi giá mạng lưới đã tăng hơn 18 lần. Từ sau lần halving gần nhất, phí giao dịch thường chỉ đóng góp chưa đến 1% vào tổng phần thưởng mỗi block.

Charles Edwards, nhà sáng lập Capriole, nhận xét rằng biểu đồ này là một trong những dấu hiệu dài hạn đáng lo nhất của Bitcoin.

“Doanh thu phí giao dịch của Bitcoin đang sụt giảm mạnh, phần thưởng khối ngày càng bị cắt giảm, trong khi nhu cầu điện toán AI tăng vọt. Không lạ gì việc tất cả thợ đào Bitcoin công khai đều đang chuyển đổi từ khai thác Bitcoin sang lĩnh vực AI.”

Xu hướng chuyển đổi này diễn ra rất rõ nét. Các công ty đào đã công bố trên 70 tỷ USD hợp đồng về AI và tính toán hiệu năng cao. Đa số các doanh nghiệp lớn hiện đã thu lợi nhuận từ cơ sở hạ tầng AI.

Ngay cả MARA, công ty nắm giữ Bitcoin nhiều nhất trong số các thợ đào công khai, cũng đã thay đổi chính sách tài chính năm nay. Lần đầu tiên, họ có thể bán tất cả số coin trong kho dự trữ của mình.

Tín hiệu lập đáy hay tín hiệu đã hỏng?

Một biểu đồ thứ ba khiến bức tranh tiêu cực này khó đánh giá hơn. Hashrate của Bitcoin vẫn duy trì quanh ngưỡng 850-900 exahash/giây, giảm so với đỉnh cuối năm 2025 là trên 1.1 zettahash.

Dù có sự điều chỉnh, mức độ an ninh mạng lưới vẫn cao hơn nhiều so với thời điểm halving tháng 04/2024. Tổng sức mạnh tính toán bảo vệ Bitcoin vẫn lớn hơn bất kỳ thời điểm nào trước năm 2025.

Bên cạnh đó, giao thức hoạt động tự điều chỉnh. Các đợt giảm độ khó khai thác gần đây đã giúp tăng lợi nhuận cho số ít các thợ đào vẫn bám trụ, bởi mạng lưới sẽ tự cân bằng lại sau mỗi hai tuần.

Lịch sử cũng cho thấy một điều bất ngờ: mức thấp của doanh thu và phí thường xuất hiện tại các vùng đáy của thị trường gấu, khi sự quan tâm về Bitcoin gần như cạn kiệt. Edwards cũng nhấn mạnh mô hình này trong phân tích của mình.

Nếu tín hiệu cũ vẫn hiệu nghiệm, đợt suy sụp gần đây có thể là đáy chu kỳ tiếp theo. Tuy nhiên, nếu thợ đào lựa chọn chuyển sang AI thay vì đầu hàng, có thể vùng đáy này sẽ không còn lặp lại như trước nữa.